Udział w życiu rodzinnym jako warunek świadczeń z fundacji rodzinnej
Ustawa o fundacji rodzinnej daje fundatorom bardzo dużą swobodę w określaniu zasad wypłaty świadczeń dla beneficjentów. Statut może wskazywać nie tylko kto jest beneficjentem, ale również na jakich warunkach korzysta z majątku fundacji. W praktyce oznacza to, że fundator może powiązać prawo do świadczeń z określonymi zachowaniami lub postawami beneficjentów.
Dlatego w statutach fundacji rodzinnych pojawiać się mogą rozwiązania, które wiążą wypłatę świadczeń z utrzymywaniem rzeczywistych relacji rodzinnych. Przykładem może być uzależnienie świadczeń od uczestnictwa w ważnych wydarzeniach rodzinnych - takich jak spotkania świąteczne, jubileusze czy inne uroczystości organizowane przez fundatorów.
Na pierwszy rzut oka pojawia się pytanie, czy można pójść aż tak daleko. Granicą dla swobody fundatora są oczywiście zasady współżycia społecznego, które w polskim prawie wyznaczają granice dopuszczalnych postanowień. Pytanie brzmi jednak, czy oczekiwanie, że członkowie rodziny będą utrzymywali relacje i pojawiali się na ważnych spotkaniach rodzinnych, rzeczywiście narusza te zasady.
Trudno taką tezę obronić. Oczekiwanie, że dzieci lub inni bliscy członkowie rodziny będą utrzymywali relacje z fundatorami i uczestniczyli w rodzinnych spotkaniach, jest raczej naturalnym elementem życia rodzinnego. W tym sensie trudno uznać, aby takie postanowienie statutu było czymś nadzwyczajnym.
Można wręcz postawić tezę odwrotną. Sytuacja, w której ktoś korzysta z majątku rodzinnego i otrzymuje świadczenia z fundacji rodzinnej, a jednocześnie całkowicie ignoruje relacje z rodziną, wydaje się znacznie bardziej problematyczna.
Dlatego w statutach fundacji pojawiają się rozwiązania przewidujące, że świadome i nieuzasadnione unikanie takich spotkań może prowadzić do ograniczenia lub wstrzymania świadczeń. Nie chodzi przy tym o przymus uczestnictwa w każdym wydarzeniu, lecz o elementarną gotowość do utrzymywania relacji rodzinnych.
Fundacja rodzinna nie musi być wyłącznie narzędziem zarządzania majątkiem. Może być również instrumentem podtrzymywania więzi rodzinnych - jeśli właśnie taka była wola fundatora.
