Wynagrodzenie za ochronę kredytową w sekurytyzacji syntetycznej to nie odsetki
Przedmiotem rozstrzygnięcia Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 27 października 2026 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.411.2026.1.ANK było opodatkowanie podatkiem u źródła wynagrodzenia wypłacanego luksemburskiej spółce sekurytyzacyjnej za przejęcie ryzyka kredytowego w ramach transakcji sekurytyzacji syntetycznej – w szczególności to, czy wynagrodzenie to stanowi odsetki, czy zyski przedsiębiorstwa w rozumieniu umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Okoliczności sprawy
Polski kredytodawca zabezpieczył ryzyko braku spłaty kredytów z wybranego portfela kredytów korporacyjnych, zawierając transakcję sekurytyzacji syntetycznej z luksemburską spółką sekurytyzacyjną. Kontrahent jest rezydentem podatkowym Luksemburga, nie jest podmiotem powiązanym z wnioskodawcą, nie ma w Polsce zakładu, a wnioskodawca dysponuje jego certyfikatem rezydencji. Istotą sekurytyzacji syntetycznej jest to, że przenoszone jest wyłącznie ryzyko kredytowe – ekspozycje pozostają w bilansie wnioskodawcy, nie dochodzi do przeniesienia wierzytelności ani zmiany wierzyciela wobec kredytobiorców.
Ryzyko portfela podzielono na trzy transze. Transzę pierwszej straty oraz transzę najbardziej uprzywilejowaną wnioskodawca zatrzymał, a ochroną objęto transzę środkową: po wyczerpaniu transzy pierwszej straty kontrahent pokrywa straty wynikające ze zdarzeń kredytowych (opóźnienie w płatnościach, upadłość kredytobiorcy, określona restrukturyzacja). Ochrona ma formę gwarancji finansowej zabezpieczonej depozytem kontrahenta złożonym na nieoprocentowanym rachunku rozliczeń warunkowych u wnioskodawcy, objętym zastawem. Wynagrodzenie płatne jest miesięcznie i liczone od wartości chronionej transzy według formuły: wartość transzy × liczba dni/365 × (WIBOR 1M + marża). Wnioskodawca, świadomy wcześniejszej praktyki interpretacyjnej, przyjął, że na gruncie ustawy o CIT wynagrodzenie jest świadczeniem podobnym do gwarancji, argumentował jednak, że nie stanowi ono odsetek, lecz zyski przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 7 polsko-luksemburskiej umowy.
Stanowisko organu
Organ zgodził się z wnioskodawcą. Punktem wyjścia było rozstrzygnięcie czy wynagrodzenie stanowi odsetki. Organ przypomniał, że zarówno na gruncie ustawy o CIT, jak i art. 11 ust. 5 umowy polsko-luksemburskiej oraz Komentarza do Modelowej Konwencji OECD odsetki to wszelkie wynagrodzenie za korzystanie z cudzego kapitału. W tej transakcji wynagrodzenie nie jest wypłacane w oparciu o jakikolwiek dług łączący wnioskodawcę z kontrahentem – wierzytelności objęte transakcją przysługują wnioskodawcy wobec kredytobiorców, a ci pozostają dłużnikami. Wynagrodzenie jest więc ceną za przejęcie ryzyka, a nie za korzystanie z udostępnionych środków pieniężnych i nie stanowi odsetek w rozumieniu umowy.
Na gruncie przepisów krajowych organ zakwalifikował wynagrodzenie jako przychód nierezydenta osiągany w Polsce (art. 3 ust. 3 pkt 5 ustawy o CIT) z tytułu świadczenia o charakterze podobnym do gwarancji i poręczeń (art. 21 ust. 1 pkt 2a ustawy o CIT). Gwarancja finansowa pełni bowiem funkcje gwarancji i poręczenia, a sama transakcja jest dla wnioskodawcy narzędziem uzyskania „gwarancji” spłaty wierzytelności od kredytobiorców. Co do zasady wynagrodzenie mieści się więc w zakresie podatku u źródła.
Rozstrzygające okazało się jednak zastosowanie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (art. 21 ust. 2 ustawy o CIT). Skoro wynagrodzenie nie jest odsetkami, należy je zakwalifikować jako zyski przedsiębiorstwa (art. 7 ust. 1 umowy), które – wobec braku zakładu kontrahenta w Polsce – podlegają opodatkowaniu wyłącznie w Luksemburgu. W konsekwencji wnioskodawca, posiadając certyfikat rezydencji kontrahenta, nie jest zobowiązany do poboru podatku u źródła na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o CIT.
Komentarz
Rozstrzygnięcie dobrze ilustruje dwustopniową analizę płatności transgranicznych. Na poziomie ustawy wynagrodzenie za ochronę kredytową trafia do katalogu z art. 21 ust. 1 pkt 2a jako świadczenie podobne do gwarancji, ale umowa polsko-luksemburska nie zawiera odrębnej reguły dla takich świadczeń, więc zastosowanie znajduje art. 7 dotyczący zysków przedsiębiorstw. Efekt praktyczny jest taki, że brak poboru podatku zależy od formalnych warunków zastosowania umowy – przede wszystkim od posiadania certyfikatu rezydencji. Bez certyfikatu płatnik musiałby pobrać podatek.
Kluczowe było odrzucenie kwalifikacji należności jako odsetek, choć elementy transakcji mogły ją sugerować: wynagrodzenie liczone jest według stopy WIBOR powiększonej o marżę, a kontrahent utrzymuje u wnioskodawcy depozyt. Organ ocenił jednak istotę świadczenia - podstawą kalkulacji jest wartość chronionej transzy, a nie kwota udostępnionego kapitału, a depozyt jest nieoprocentowany i pełni wyłącznie funkcję zabezpieczenia.
