Zaświadczenia de minimis idą do lamusa

Wakacje składkowe w ZUS, ulga w podatku od nieruchomości, dofinansowanie młodocianego pracownika – kto korzystał z takiego wsparcia, zna rytuał zbierania zaświadczeń o pomocy de minimis z ostatnich trzech lat. Ten obowiązek zniknie. Senat przyjął już ustawę, która go znosi, a ta czeka na podpis Prezydenta. Jest jednak haczyk: zmiana zadziała dopiero od 1 stycznia 2028 r. i nie zwalnia firm z pilnowania własnego limitu. 

Dlaczego dziś trzeba zbierać papiery 

Pomoc de minimis to drobne wsparcie publiczne, które Unia Europejska pozwala przyznawać bez zgody Komisji Europejskiej – pod warunkiem, że firma nie przekroczy limitu, co do zasady 300 tys. euro w ciągu trzech lat (a w rolnictwie 50 tys. euro).  

Żeby urząd mógł to sprawdzić, przedsiębiorca dołącza do każdego wniosku komplet zaświadczeń albo oświadczenie o otrzymanej pomocy. Przepisy unijne pozwalają z tego zrezygnować, jeśli państwo prowadzi centralny rejestr obejmujący pełne trzy lata. Polska właśnie go tworzy. 

Co się zmieni dla firm 

Powstaną dwa rejestry: ogólny, prowadzony przez Prezesa UOKiK, oraz rolniczo-rybacki, prowadzony przez ministra rolnictwa. Trafią do nich dane od wszystkich urzędów, gmin i instytucji udzielających pomocy – za lata 2025-2027 mają być kompletne do końca 2027 r. Od 1 stycznia 2028 r. urząd sam sprawdzi, ile pomocy firma już dostała, a każdy będzie mógł bezpłatnie zajrzeć do rejestru, wyszukując przedsiębiorcę po NIP. 

Zmiana obejmie każdą pomoc de minimis, także tę z ustaw szczególnych. Zniknie m.in. oświadczenie składane pod rygorem odpowiedzialności karnej przy wniosku o wakacje składkowe. Jeśli wniosek złożony przed 2028 r. nie zostanie do tego czasu rozpatrzony, brak zaświadczeń nie będzie już przeszkodą. Zostaje natomiast formularz z informacjami o firmie, jej sytuacji ekonomicznej i powiązaniach. 

Czego nie wyrzucać do kosza 

Rejestr nie przenosi ryzyka na urząd. Jeżeli firma dostanie pomoc ponad limit, to ona ją zwraca, razem z ewentualnymi odsetkami. Pamiętać należy, że dane trafiają do rejestru z opóźnieniem. Przepisy unijne dopuszczają wpis nawet 20 dni roboczych po udzieleniu pomocy. Dlatego urzędy nadal będą wydawać zaświadczenia o udzielonej pomocy. Dlatego warto je zachować. 

Najwięcej uwagi wymaga to od firm działających w ramach grupy. Limit liczy się bowiem łącznie dla powiązanych spółek, a wyszukiwanie po jednym NIP tego nie pokaże. Dobrą praktyką pozostaje więc własne zestawienie wykorzystanego limitu, a po starcie rejestru sprawdzenie, czy wpisy o własnej firmie są prawidłowe. Błędne dane można poprawić, zgłaszając się do urzędu, który udzielił pomocy. 

Chcesz poszerzyć swoją wiedzę i dowiedzieć się więcej?

Zorganizuj szkolenie zamknięte dopasowane do potrzeb Twojego zespołu.