Budynek pozbawiony tymczasowo dachu oraz ścian wewnętrznych, a opodatkowanie na gruncie podatku od nieruchomości

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: UPOL) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1. grunty;
2. budynki lub ich części;
3. budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Jednocześnie, w myśl art. 1a ust. 1 pkt 1 UPOL budynek to obiekt wzniesiony w wyniku robót budowlanych, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz który posiada fundamenty i dach, z wyłączeniem obiektu, w którym są lub mogą być gromadzone materiały sypkie, materiały występujące w kawałkach albo materiały w postaci ciekłej lub gazowej, którego podstawowym parametrem technicznym wyznaczającym jego przeznaczenie jest pojemność.

W art. 6 ust. 2 UPOL ustawodawca wskazał natomiast, że jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem.

Na tle powyższej regulacji podatnik powziął wątpliwość co do konieczności opodatkowania posiadanego przez siebie budynku i wystąpił do Prezydenta Miasta Krakowa z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej. Precyzując stan faktyczny, podatnik opisał, iż posiada budynek „historyczny”, powstały w 1930 r., do niedawna służący jako pawilon handlowy. Z końcem listopada 2022 r. z jednego z lokali wyprowadzili się ostatni najemcy, co obecnie czyni budynek pustostanem. W 2021 roku została wydana decyzja udzielająca pozwolenia na budowę, polegającą na przebudowie ww. budynku na budynek mieszkalny wielorodzinny.  W wyniku prowadzonych robót budowlanych, na dzień złożenia wniosku o interpretację budynek nie posiada dachu ani kompletnych ścian wewnętrznych, nie jest użytkowany ani zamieszkały oraz nie spełnia funkcji użytkowych. Obiekt w obecnym stanie nie spełnia definicji budynku kompletnego, w szczególności z uwagi na brak dachu oraz brak możliwości faktycznego wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem.

W ocenie podatnika - biorąc pod uwagę stan techniczny – budynek nie podlega opodatkowaniu, a podatnik powinien dokonać opłaty podatku od nieruchomości wyłącznie za grunt.

Ze stanowiskiem tym nie zgodził się organ podatkowy, uznając, że pozbawienie budynku dachu oraz ścian wewnętrznych w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi polegającymi na przebudowie i rozbudowie istniejącego budynku nie pozbawia go przymiotu przedmiotu opodatkowania.

Zdaniem Prezydenta Miasta Krakowa, „tylko w przypadku budynków, których proces budowy rozpoczyna się „od zera” możliwe jest czasowe pominięcie ich jako przedmiotów opodatkowania. Proces budowalny w takich przypadkach dopiero wytwarza kolejne elementy, o których mowa w art. 1a ust.1 pkt. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Tym samym zrozumiałe jest, że dopiero po powstaniu takiego obiektu możliwe jest uznanie go za przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Odmiennie sytuacja kreuje się w przypadku obiektów już istniejących. W ich obrębie możliwe jest wykonanie robót budowalnych takich jak np. przebudowa czy też wykonanie budowy dodatkowej kondygnacji (nadbudowa). Wszystkie te działania jednak wykonywane są na istniejącej lub w oparciu o istniejącą substancję budynkową. Procesy te nie powodują całkowitej rozbiórki budynku, ale mają miejsce na już istniejącym budynku czy jego elementach. Zatem budynek, na którym dokonywana jest przebudowa lub nadbudowa nie staje się nowo wybudowanym obiektem, a cały czas istnieje w otoczeniu.”.

Na potwierdzenie swojego stanowiska Prezydent Miasta Krakowa dodatkowo przytoczył fragmenty wyroku NSA z dnia 6 czerwca 2019, sygn. II FSK 2190/17), zgodnie z którym:

• tymczasowe i krótkotrwałe pozbawienie budynku przegród budowlanych czy też dachu (wynikające z prowadzonych prac remontowych, tj. przebudowy, rozbudowy, nadbudowy) nie może być utożsamianie z nieistnieniem budynku;
• art. 6 ust. 2 UPOL „nie obejmuje swoim zakresem istniejących budynków, które zostały poddane kapitalnemu remontowi, bądź przebudowie”. W ustawie tej „nie zostało bowiem przewidziane "zawieszenie" obowiązku podatkowego na czas wykonywania nawet najdalej idących prac remontowych, podczas których dochodzi do czasowego usunięcia elementów konstrukcyjnych budynku (…). W związku z powyższym, tak długo, jak istnieje budynek w sensie fizycznym np. nie uzyskano pozwolenia na rozbiórkę i nie zrealizowano tego pozwolenia, istnieje obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości.”.

Organ podatkowy podkreślił również, iż „pozbawienie budynku części ścian wewnętrznych nie wpływa w żadnym stopniu na istnienie obowiązku podatkowego od rzeczonego przedmiotu opodatkowania. Wewnętrzne przegrody budowlane nie wydzielają bowiem budynku z przestrzeni zewnętrznej, a więc nie wpływają na klasyfikacje prawno-podatkową obiektu”.