💰🧾 Czy można pożyczyć pieniądze od członka rodziny bez podatku?

👇 Dora (twój osobisty asystent podatkowy) wyjaśnia: 

📄 Podstawa prawna 

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC), umowy pożyczki zasadniczo podlegają opodatkowaniu, a obowiązek podatkowy powstający z chwilą dokonania czynności (lub każdorazowej wypłaty przy wielokrotnych wypłatach) ciąży na biorącym pożyczkę (art. 3 i art. 4 pkt 7 ww. ustawy).  

❗ Informacje ogólne 

W podatku PCC przewidziano specjalne wyłączenie z opodatkowania dla pożyczek udzielanych pomiędzy osobami najbliższymi (bez względu na wysokość pożyczonej kwoty), wskazanymi w ustawie o podatku od spadków i darowizn (zgodnie z art. 4 ww. ustawy, są nimi: małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym, macocha). Możliwość zastosowania zwolnienia zależy od spełnienia warunków wymienionych w art. 9 pkt 10 lit. b ustawy o PCC:  

• złożenie deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych właściwemu organowi podatkowemu w terminie 14 dni od daty dokonania czynności (co istotne nie ma możliwości przywrócenia terminu do skorzystania ze zwolnienia, bez względu na powody spóźnienia i czy przekroczenie terminu było zawinione czy nie), 

• udokumentowanie otrzymania przez biorącego pożyczkę pieniędzy na rachunek bankowy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym. 

Ponadto istnieje jeszcze możliwość zastosowania innego zwolnienia z podatku, przewidzianego dla pożyczek na kwotę niższą niż wysokość kwoty wolnej od podatku od spadków i darowizn dla tzw. I grupy podatkowej. Na podstawie art. 9 pkt 10 lit. c ustawy o PCC, ze zwolnienia tego skorzystać mogą osoby najbliższe, a ponadto zięć, synowa i teściowie. W celu skorzystania z omawianego zwolnienia nie trzeba składać deklaracji PCC-3, ani przekazywać pieniędzy na konto pożyczkobiorcy (pożyczka może udzielona być w gotówce).    

💻 Interpretacja przepisów ogólnych oraz wyszukanych interpretacji lub wyroków. 

Dostępne interpretacje indywidualne wydawane przez Dyrektora KIS jednoznacznie potwierdzają, że pożyczki udzielane członkom najbliższej rodziny są zwolnione z podatku PCC na podstawie art. 9 pkt 10 lit. b ustawy o PCC, bez względu na pożyczaną kwotę. Należy jednak pamiętać o konieczności dochowania ustawowych warunków.  

Przykłady: 

• W interpretacji indywidualnej z 30 października 2014 r., nr ILPB2/436-293/14-2/WS, Organ podatkowy wskazał, że rozdzielność majątkowa w małżeństwie nie wpływa na możliwość skorzystania z omawianego zwolnienia, a także, że przelew pożyczanych środków mógł zostać dokonany ze wspólnego rachunku bankowego na konto małżonka pożyczającego pieniądze. 

• W interpretacji indywidualnej z 22 sierpnia 2018 r., 0111-KDIB4.4014.246.2018.1.BB, Organ podatkowy stwierdził, że pożyczka udzielona pomiędzy rodzeństwem dnia 27 marca 2018 r., odnośnie której umowa pożyczki sporządzona została 30 czerwca 2018 r. nie może skorzystać ze zwolnienia z podatku PCC przez wgląd na złożenie deklaracji po terminie. Siostra będąca pożyczkobiorcą uważała, że termin powinien liczyć się od dnia zawarcia umowy pożyczki. Dyrektor KIS wyjaśnił jednak, iż PCC-3 złożone powinno zostać w terminie 14 dni od dokonania czynności. 

• W interpretacji indywidualnej z 15 grudnia 2025 r., nr 0111-KDIB2-2.4014.357.2025.1.MM, Organ podatkowy zawarł stanowisko zgodnie, z którym pieniądze pożyczone ojcu przez córkę nie mogą skorzystać z omawianego zwolnienia, ponieważ pożyczka dokonana zostanie w formie gotówkowej. Zdaniem Dyrektora KIS korzystanie z każdej preferencji podatkowej uzależnione jest od spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych do jej zastosowania. W analizowanym przypadku niespełnioną przesłanką jest wymóg udokumentowania otrzymania przez biorącego pożyczkę pieniędzy na rachunek bankowy. Bez znaczenia pozostaje fakt, iż ojciec nie posiada rachunku bankowego. Tym nie mniej, pożyczka ta może skorzystać z innej preferencji, tj. zwolnienia na podstawie art. 9 pkt 10 lit. c ustawy o PCC. Od postawy opodatkowania ojciec odliczyć będzie mógł kwotę 36 120 zł. Natomiast nadwyżka udzielonej pożyczki, ponad kwotę wyżej wymienioną, będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych w stawce 0,5%.  

📝 Podsumowanie 

Reasumując – można pożyczyć pieniądze od członka rodziny bez podatku – korzystając z jednego z dwóch zawartych w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych:  

• Zwolnienie na podstawie art. 9 pkt 10 lit. b dotyczy pożyczek bez względu na ich kwotę, udzielanych małżonkowi, zstępnym, wstępnym, pasierbom, rodzeństwu, ojczymowi, macosze. Do skorzystania należy spełnić warunki formalne.    

• Zwolnienie na podstawie art. 9 pkt 10 lit. c dotyczy pożyczek na kwotę niższą niż wysokość kwoty wolnej od podatku od spadków i darowizn dla tzw. I grupy podatkowej, udzielanych małżonkowi, zstępnym, wstępnym, pasierbom, rodzeństwu, ojczymowi, macosze, zięciowi, synowej i teściom. Zwolnienie to nie jest obwarowane warunkami formalnymi skorzystania należy spełnić warunki formalne.    

 *Informacje przekazywane przez Doradzai.com nie są usługami doradztwa podatkowego i nie stanowią wiążącej wykładni przepisów podatkowych