Czy można przekuć B2C na B2B?

Towar może być nabywany przez podmiot działający w charakterze podatnika VAT (transakcja B2B) lub konsumenta niebędącego podatnikiem VAT (transakcja B2C). 

Paragon. Stosownie do art. 111 ust. 1 ustawy o VAT podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących.  

Faktura. Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż dokonaną przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem (art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT).  

Faktura na żądanie. Zgodnie z art. 106b ust. 3 ustawy o VAT na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1 - jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty.   

W przypadku sprzedaży zaewidencjonowanej przy zastosowaniu kasy rejestrującej potwierdzonej paragonem fiskalnym fakturę na rzecz podatnika podatku lub podatku od wartości dodanej wystawia się wyłącznie, jeżeli paragon potwierdzający dokonanie tej sprzedaży zawiera numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej (art. 106b ust. 5 ustawy o VAT).   

Gdy najpierw wystawiono paragon bez NIP 

W przypadku sprzedaży dokumentowanej paragonem (bez NIP) organy podatkowe wskazują na niemożność przekwalifikowania transakcji z B2C na B2B. Przykładowo w: 

1. interpretacji Szefa KAS z dnia 23.02.2021 r., nr DOP7.8101.9.2020.PBD wskazano, że: … podatnik nie może dowolnie wybierać, czy dokonuje zakupu na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, czy też występuje w charakterze konsumenta. To znaczy, jeżeli w momencie dokonywania zakupu dany podmiot występuje w charakterze konsumenta i nabywa określony towar, jako konsument, wówczas nie ma możliwości późniejszej zmiany tego charakteru zakupu. Towar lub usługa nabyta na potrzeby osobiste lub prywatne nie może z czasem przekształcić się w zakup służący działalności gospodarczej z punktu widzenia VAT. Nabywca w momencie realizowania zakupów dokonuje ich kwalifikacji jako związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. W tym bowiem momencie określa czy dokonuje zakupów działając w charakterze podatnika. Tym samym w przypadku, gdy Wnioskodawca wystawi na żądanie klienta fakturę niezawierającą NIP nabywcy do paragonu fiskalnego niezawierającego NIP, Wnioskodawca nie będzie miał prawa do wystawienia faktury korygującej zawierającej NIP lub zaakceptowania noty korygującej wystawionej przez klienta z NIP wskazanym przez klienta; 
2. interpretacji DKIS z dnia 20.12.2019 r., nr 0111-KDIB3-2.4012.590.2019.3.SR: Wnioskodawca będzie uprawniony do wystawienia na żądanie klienta faktury do paragonu fiskalnego niezawierającego NIP, jednakże faktura taka nie może zawierać NIP nabywcy. (…) Tym samym w przypadku, gdy Wnioskodawca wystawi na żądanie klienta fakturę niezawierającą NIP nabywcy do paragonu fiskalnego niezawierającego NIP, Wnioskodawca nie będzie miał prawa do wystawienia faktury korygującej zawierającej NIP lub zaakceptowania noty korygującej wystawionej przez klienta z NIP wskazanym przez klienta. (…) Jak zostało wskazane powyżej, w chwili nabycia towarów i usług przez podatnika, wskazuje on w jakim charakterze dokonuje tego nabycia. Jeśli występuje on jako podatnik VAT, to przedstawia sprzedawcy swój numer identyfikujący go na potrzeby podatku w taki sposób, aby sprzedaż towarów lub usług była właściwie udokumentowana - albo fakturą VAT albo paragonem z tym numerem pozwalającym na ewentualne późniejsze prawidłowe wystawienie do tego paragonu faktury zawierającej ten numer. 

Gdy nabywca od razu zażądał faktury, ale nie podał NIP 

Natomiast dopuszczalność „uzupełnienia” NIP gdy pierwotnie fakturę wystawiono na imię, nazwisko i np. PESEL osoby fizycznej) znajduje potwierdzenie przykładowo w interpretacji DKIS z dnia 18.02.2021 r., nr 0114-KDIP1-3.4012.699.2020.1.JG: …podanie numeru PESEL zamiast numeru NIP nabywcy jest wadą niewyłącząjącą możliwości zweryfikowania dokonania zdarzenia gospodarczego i prawidłowego określenia nabywcy towaru, a jednocześnie pozostającą bez znaczenia dla wysokości zobowiązania podatkowego. (…) … błędy powinny być skorygowane w ten sposób, aby faktura odzwierciedlała faktycznie dokonaną transakcję pomiędzy prawidłowo oznaczonymi podmiotami gospodarczymi. Tym samym w przypadku, gdy Wnioskodawca wystawi na żądanie klienta fakturę zawierającą w pozycji NIP numer PESEL - tut. Organ rozumie bowiem, że o taką pomyłkę chodzi, tj. w pozycji przeznaczonej na NIP wpisano cyfry odpowiadające numerowi PESEL i że wystawienia faktury zażądał podmiot prowadzący działalność gospodarczą - to Wnioskodawca będzie miał prawo do wystawienia faktury korygującej zawierającej numer NIP zgodnie z art. 106j ust. 1 ustawy…. 

W interpretacji z dnia 29.10.2019 r., nr 0114-KDIP4.4012.539.2019.2.RK DKIS wskazał, że: …brak na fakturze numeru NIP Wnioskodawczyni przy jednoczesnym prawidłowym wskazaniu numeru PESEL oraz pozostałych danym identyfikujących nabywcę (Wnioskodawczynię) jest wadą techniczną, niewyłączającą możliwości zweryfikowania dokonania zdarzenia gospodarczego i prawidłowego określenia nabywcy samochodu, a jednocześnie pozostającą bez znaczenia dla wysokości zobowiązania podatkowego. 

Reasumując: wystawienie paragonu bez NIP zamyka drogę do zakwalifikowania transakcji jako B2B. Jednak jeżeli na rzecz nabywcy wystawiono od razu fakturę, przy czym niezawierającą NIP nabywcy, a np. PESEL – możliwe jest zakwalifikowanie transakcji jako B2B poprzez uzupełnienie NIP na fakturze.