Czy tylko właściciel płaci podatek od nieruchomości?
Zgodnie z art. 3 ust. 1 UPOL — podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. właściciele nieruchomości natomiast art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 UPOL doprecyzowują, że podatnikiem może być także posiadacz samoistny, a w razie samoistnego posiadania obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym (wyprzedza obowiązek właściciela).
Jednak ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje „posiadacza samoistnego”, dlatego aby sprawdzić, kto będzie płacił podatek należy odwołać się do prawa cywilnego i orzecznictwa. Zgodnie art. 336 KC posiadaczem samoistnym jest ten, kto włada rzeczą jak właściciel. Natomiast zgodnie z art. 140 KC treść prawa własności obejmuje korzystanie z rzeczy wyłącznie, pobieranie pożytków i możliwość rozporządzania. Samo posiadanie oceniane jest przez pryzmat dwóch elementów: fizycznego (faktyczne władztwo nad rzeczą) i psychicznego (wola władania rzeczą jak właściciel) a ustalenie przejawów władania następuje na podstawie zewnętrznych przejawów władania rzeczą (np. utrzymanie, eksploatacja, pobieranie pożytków, zachowanie wobec osób trzecich).
W wyroku z dnia 20 sierpnia 2025 r. sygn. akt I SA/Gl 208/25 WSA w Gliwicach zajmował się sprawą w której Skarżący użytkował działkę (od 1953 r.) i twierdził, że czuje się jej właścicielem oraz regularnie o nią dba (koszenie trawy, uprawa ogródka Równolegle toczyło się postępowanie o zasiedzenie tej działki.
WSA wskazał, że jeżeli posiadanie jest samoistne, to obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym, co wyprzedza konieczność poszukiwania właściciela — zatem brak ustalenia właściciela nie pozbawia organu możliwości wymierzenia podatku. WSA podkreślił, że posiadanie samoistne może uczynić posiadacza podatnikiem podatku od nieruchomości — nawet gdy formalny właściciel nie jest ustalony bowiem decydujące są przejawy faktycznego władania rzeczą i wola jej traktowania „jak własnej”. Ważne jest jednak aby organy podatkowe przeprowadziły gruntowne postepowanie dowodowe w celu ustalenia istnienia posiadania samoistnego, które powinno objąć m.in. oględziny, dokumenty potwierdzające użytkowanie, zeznania świadków, dowody pobierania pożytków (np. sprzedaż plonów), dowody utrzymania nieruchomości.
