Czy wyrok TSUE C-158/25 może otworzyć drogę do wznowienia postępowań dotyczących odpowiedzialności członków zarządu?

W dniu 16 lipca 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał wyrok w sprawie C-158/25. Choć sprawa dotyczyła przepisów obowiązujących w innym państwie członkowskim, jej znaczenie może wykraczać daleko poza stan faktyczny rozpoznawany przez Trybunał. W szczególności orzeczenie może okazać się istotne dla osób, wobec których wydano decyzje o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej. 

Prawo do obrony przysługuje członkowi zarządu osobiście 

TSUE kontynuuje linię orzeczniczą zapoczątkowaną m.in. wyrokiem z 27 lutego 2025 r. w sprawie C-277/24 (Adjak), wskazując, że prawo do obrony ma charakter podmiotowy. Nie wystarcza zatem stwierdzenie, że spółka mogła wcześniej zakwestionować decyzję wymiarową. Osoba, która ma ponosić odpowiedzialność za cudzy dług podatkowy, powinna mieć możliwość skutecznego kwestionowania ustaleń faktycznych i prawnych, które stanowią podstawę tej odpowiedzialności. 

Trybunał zaakcentował również, że nie można wykluczyć rozbieżności interesów pomiędzy spółką a członkiem jej zarządu. Z tego względu zakres prawa do obrony członka zarządu nie może być uzależniony wyłącznie od aktywności procesowej samej spółki.  

Dlaczego orzeczenie może mieć znaczenie dla polskich spraw?  

W praktyce postępowań prowadzonych na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej organy podatkowe często przyjmują, że wysokość zobowiązania podatkowego została już definitywnie przesądzona decyzją wydaną wobec spółki. W konsekwencji odmawiają badania zarzutów dotyczących wysokości podatku, wskazując, że decyzja wymiarowa jest ostateczna. Wyrok TSUE może prowadzić do odmiennej oceny takich sytuacji, zwłaszcza gdy członek zarządu w rzeczywistości nie miał możliwości skutecznego zakwestionowania ustaleń przyjętych wobec spółki.  

W jakich sprawach warto przeprowadzić analizę? 

Szczególnej oceny wymagają sprawy, w których: 

• spółka nie zaskarżyła decyzji wymiarowej, 

• środek zaskarżenia został wniesiony po terminie, 

• spółka pozostawała w likwidacji, upadłości albo faktycznie nie prowadziła obrony, 

• osoba objęta odpowiedzialnością nie pełniła już funkcji członka zarządu podczas postępowania wymiarowego, 

• organ odmówił rozpoznania zarzutów dotyczących wysokości podatku z powołaniem na ostateczność decyzji wydanej wobec spółki, 

• decyzja wobec spółki została potraktowana jako prejudykat, bez możliwości jej podważenia przez członka zarządu.  

Nie oznacza to, że każda taka sprawa zakończy się wznowieniem postępowania. Konieczna jest indywidualna ocena wpływu wyroku TSUE na treść konkretnej decyzji.  

Czy możliwe jest wznowienie postępowania? 

Polskie przepisy przewidują możliwość wznowienia postępowania po wydaniu wyroku TSUE, jeżeli orzeczenie mogło mieć wpływ na treść decyzji. Kluczowe znaczenie będzie miała więc analiza, czy w konkretnej sprawie naruszenie prawa do obrony mogło wpłynąć na wynik postępowania. 

Termin na złożenie wniosku o wznowienie liczony jest od publikacji wyroku w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Przywołany wyrok jeszcze nie został opublikowany. Dlatego już teraz warto zgromadzić dokumentację i przeanalizować zakończone postępowania. Pozwoli to odpowiednio przygotować wniosek, jeżeli analiza wykaże istnienie przesłanek do wznowienia. 

Jak mogę pomóc? 

W LTCA analizujemy na bieżąco orzecznictwo TSUE i pilotujemy zakończone sprawy dotyczące odpowiedzialności członków zarządu pod kątem wpływu wyroków TSUE na indywidulaną sprawę podatnika. W ramach analizy oceniamy, czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania, przygotowujemy strategię procesową oraz reprezentujemy klientów przed organami podatkowymi i sądami administracyjnymi.  

Zachęcam gorąco do wykorzystania tej szansy i sprawdzenia, czy nowy wyrok TSUE może mieć wpływ na zakończoną (na dzień dzisiejszy sprawę), ale także na toczący się spór z organem.