Dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia już nie jest bezpieczne

Dokonujesz reorganizacji. W tym celu musisz wyprowadzić z grona udziałowców jednego ze wspólników (nie, nie ma znaczenia, czy to osoba fizyczna czy nie). Czy Najprostszym rozwiązaniem (wydaje Ci się, że najtańszym) będzie umorzenie udziałów bez wynagrodzenia?

Najprostszym może tak. Ale najtańszym tylko do czasu kontroli. Bo zdaniem Szefa KAS, takie działanie nosi znamiona obejścia prawa.

W wydanej 14 stycznia 2026 r. przez Szefa KAS odmowie wydania opinii zabezpieczającej (sygn. DKP16.8082.7.2025), organ uznał, że dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia, W tych okolicznościach, stan faktyczny można klasyfikować jako realizujące przesłankę z art. 119c § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, tj. nieuzasadnione dzielenie operacji w stanie faktycznym który mógłby zostać realizowany poprzez darowiznę.

Jaki był stan faktyczny?

W celu wprowadzenia spółki z o.o. powstałej z przekształcenia spółki komandytowej, podjęta została decyzja o dobrowolnym umorzeniu udziałów spółki z o.o., która była uprzednio wspólnikiem spółki komandytowej. Zatem chronologia czynności była następująca:

1. Przekształcenie spółki komandytowej w spółkę z o.o. (spółka przekształcana).
2. Nabycie przez spółkę z o.o. udziałów własnych, które posiada jej aktualny wspólnik – inna spółka z o.o. – bez wynagrodzenia, celem ich dobrowolnego umorzenia.
3. Wprowadzenie spółki z o.o. w reżim eCIT.

Co uznał organ?

W przekonaniu Szefa KAS działanie Wnioskodawców nie cechuje się racjonalnością, ponieważ gdyby kierowali się względami ekonomicznymi, to poprzestaliby na darowiźnie 25 mln zł przez X sp. z o.o. sp.k. na rzecz Y S.A. Skoro jednak przedmiotem Wniosku jest skomplikowany oraz nietransparentny zespół czynności w tym ostatecznie umorzenia akcji bez wynagrodzenia (w ekonomicznym ujęciu darowizn), tj. instytucji które wykorzystywane są zamiast o wiele prostszych i przeznaczonych do tego instytucji darowizny, Szef KAS doszedł do przekonania, że działanie Wnioskodawców motywowane jest uzyskaniem korzyści podatkowych, nie zaś względami gospodarczymi (racjonalnością ekonomiczną).

W ocenie Szefa KAS działania składające się na Zespół Czynności nie zostaną podjęte adekwatnie do, wynikającego z analizy Wniosku, zakładanego celu, jakim jest finalnie przeniesienie 25 mln zł z majątku X sp. z o.o. sp.k. do majątku Y S.A.

Tym samym, w świetle powyższego, na podstawie istniejących okoliczności należy przyjąć, że planowany Zespół Czynności nie zostałby zastosowany z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych (innych niż osiągnięcie korzyści podatkowej) przez podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami, lecz jest motywowany uzyskaniem opisanych we Wniosku oraz niniejszej Odmowie korzyści podatkowych.

Nie dziwi mnie takie podejście Szefa KAS. Ja dodatkowo zwracam Waszą uwagę na inne ryzyko – a mianowicie ryzyko na gruncie cen transferowych.

Czy podmiot niepowiązany zgodziłby się dobrowolnie na umorzenie jego udziałów (a więc na utratę prawa do osiągania zysków ze spółki z o.o.) bez wynagrodzenia?