Dostęp do bazy danych a podatek u źródła – kiedy opłaty nie podlegają WHT?

Samo nabycie dostępu do bazy danych – bez dodatkowych usług typu przetwarzanie danych czy badanie rynku – nie mieści się ani w pojęciu należności licencyjnych, ani w katalogu usług niematerialnych z art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Dyrektor KIS w interpretacjach potwierdza, że takie płatności co do zasady nie podlegają opodatkowaniu podatkiem u źródła.  

Coraz więcej spółek kupuje od podmiotów zagranicznych dostęp do specjalistycznych baz danych: branżowych, statystycznych, technicznych, naukowych czy komercyjnych. Pojawia się wtedy dobrze znane pytanie: czy opłaty za taki dostęp trzeba obciążać podatkiem u źródła (WHT) na podstawie art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych? 

Intuicyjnie może się wydawać, że skoro baza danych zawiera informacje, a do gry wchodzą prawa autorskie i knowhow, to płatność powinna być traktowana jak należność licencyjna albo usługa niematerialna objęta WHT. Stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej jest jednak w tym zakresie korzystne i bardziej zniuansowane. 

Kiedy dostęp do danych mógłby podlegać WHT? 

Punktem wyjścia jest zrozumienie, co sprawia, że płatność za dane może w ogóle wejść w reżim podatku u źródła. Dyrektor KIS wskazuje, że byłoby tak wtedy, gdy przekazanie danych wiąże się z dodatkowymi świadczeniami po stronie zagranicznego kontrahenta. Chodzi tu o sytuacje, w których: 

• dane są uprzednio przetwarzane zgodnie z indywidualnymi wytycznymi zamawiającego, 

• dochodzi do ich analizy, agregacji, profilowania, budowy raportów pod konkretne potrzeby, 

• usługa polega na przeprowadzeniu badania rynku, a przekazanie danych jest jedynie efektem takiego badania. 

W takich przypadkach przychody nierezydenta mogą być kwalifikowane jako wynagrodzenie za usługi przetwarzania danych lub badania rynku. Tego rodzaju świadczenia są wprost wymienione w art. 21 ust. 1 pkt 2a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jako podlegające opodatkowaniu WHT. 

Innymi słowy, jeśli spółka kupuje „coś więcej” niż sam dostęp do już istniejącej bazy – na przykład indywidualnie przygotowane analizy, specjalne raporty, przetworzone dane – ryzyko WHT istotnie rośnie. 

Sam dostęp do bazy danych – dlaczego bez WHT? 

W analizowanym przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej stanie faktycznym w interpretacji indywidualnej z 25 kwietnia 2023 r., nr 0111-KDIB1-1.4010.126.2023.1.BS spółka nabywała od podmiotu zagranicznego wyłącznie dostęp do bazy danych – chodziło tylko o możliwość korzystania z gotowego już zasobu informacji. 

Organ podatkowy uznał, że tego typu płatności: 

• nie stanowią należności licencyjnych w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, 
• nie są także usługami niematerialnymi wymienionymi w art. 21 ust. 1 pkt 2a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, 
• nie mieszczą się w formule „świadczeń o podobnym charakterze” do wymienionych w tym przepisie usług. 

Dyrektor KIS wprost stwierdził, że należności wypłacane z tytułu zakupu dostępu do tego rodzaju usług nie podlegają opodatkowaniu podatkiem u źródła. 

Istotne jest rozróżnienie między: 

• udostępnieniem zasobu informacji w postaci już istniejącej bazy (co przypomina raczej usługę zapewnienia dostępu, niż klasyczną licencję na prawa autorskie do utworu), a 
• licencją na korzystanie z praw autorskich lub knowhow, czy też kompleksową usługą analityczną lub badania rynku. 

W ocenie organu, samo umożliwienie korzystania z bazy danych, bez aktywnego przetwarzania i tworzenia nowych treści na rzecz podatnika, nie wpisuje się w definicję należności licencyjnych ani usług doradczych, reklamowych, przetwarzania danych czy badania rynku. 

Znaczenie interpretacji dla praktyki 

Z przywołanego stanowiska wynikają istotne konsekwencje praktyczne dla spółek kupujących dostęp do baz danych od nierezydentów. 

Po pierwsze, opłaty abonamentowe lub jednorazowe za sam dostęp do bazy nie powinny być obciążane podatkiem u źródła po stronie polskiego płatnika. 

Po drugie, kluczowa staje się treść umowy i realny zakres świadczenia. Jeżeli kontrakt: 

• opisuje usługę jako dostęp do określonej bazy danych, 
• nie przewiduje indywidualnych analiz, opracowań, raportów, 
• nie zawiera elementów typowego badania rynku wykonywanego pod potrzeby zamawiającego, 

to mamy mocny argument, by traktować płatności jako poza zakresem art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.