Duży projekt inwestycyjny może zmniejszyć maksymalną dostępną pomoc publiczną

Od 2027 r. mechanizm wspierania nowych inwestycji będzie wyłącznym mechanizmem możliwości korzystania z ulgi podatkowej w podatku dochodowym, polegającym na zwolnieniu dochodu osiąganego przez przedsiębiorców z inwestycji, które zostały objęte wsparciem (w tym przypadku, decyzją o wsparciu).   

W praktyce uzyskanie decyzji o wsparciu rozpoczyna dopiero szereg trudności z obliczaniem dostępnej pomocy, a następnie jej rozliczaniem. Jednym z kluczowych aspektów związanych z korzystaniem ze wsparcia nowych inwestycji jest ustalenie, jaką maksymalnie pomoc publiczną przedsiębiorca może otrzymać. W tym aspekcie, szczególnie istotne jest zweryfikowanie, czy planowana inwestycja nie stanowi tzw. dużego projektu inwestycyjnego.  

Kiedy inwestycja staje się „dużym projektem”? 

Zgodnie z § 6 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 2022 r., w sprawie pomocy publicznej udzielanej niektórym przedsiębiorcom na realizację nowych inwestycji (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 108 ze zm.) przez duży projekt inwestycyjny należy rozumieć nową inwestycję, której koszty kwalifikowane przekraczają równowartość 50 mln euro według kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski z dnia wydania decyzji o wsparciu.  

Spełnienie przez inwestycję przedsiębiorcy powyższej definicji efektywnie oznaczać może mniejszą pulę maksymalnej pomocy, jaka będzie dostępna przedsiębiorcy. 

Dlaczego status dużego projektu inwestycyjnego jest tak ważny? 

Przedsiębiorca korzystający z mechanizmów wsparcia dużego projektu inwestycyjnego będzie mógł korzystać z mniejszej intensywności pomocy niż inni przedsiębiorcy.  

W przypadku standardowych inwestycji przedsiębiorca może korzystać z maksymalnej intensywności pomocy regionalnej przewidzianej dla danego obszaru. Co więcej: 

• mikro i mali przedsiębiorcy mogą zwiększyć intensywność pomocy o 20 punktów procentowych, 

• średni przedsiębiorcy mogą zwiększyć ją o 10 punktów procentowych. 

Jednak § 6 ust. 3 rozporządzenia wskazuje wprost, że podwyższeń tych nie stosuje się w przypadku dużych projektów inwestycyjnych.  

Oznacza to, że nawet przedsiębiorca z sektora MŚP może utracić możliwość korzystania z wyższej intensywności pomocy, jeśli wartość inwestycji przekroczy ustawowy próg.  

Specjalny wzór, czyli jak państwo komplikuje życie inwestorom  

Regulacje dotyczące mechanizmów wspierania nowych inwestycji przewidują również odmienny sposób obliczania maksymalnej dostępnej pomocy publicznej w odniesieniu do inwestycji, stanowiących duży projekt inwestycji.  

Zgodnie z § 6 ust. 4 rozporządzenia stosuje się następujący wzór: 

I = R × (A + 0,5 × B + 0 × C) 

gdzie poszczególne symbole oznaczają: 

I - maksymalną dopuszczalną wartość pomocy dla dużego projektu inwestycyjnego, 

R - maksymalną intensywność regionalnej pomocy inwestycyjnej dla obszaru, na którym będzie zlokalizowany duży projekt inwestycyjny, 

A - wielkość kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą nieprzekraczającą równowartości 55 mln euro, 

B - wielkość kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą przekraczającą równowartość 55 mln euro, a nieprzekraczającą równowartości 110 mln euro, 

C - wielkość kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą przekraczającą równowartość 110 mln euro. 

Mechanizm ten oznacza stopniowe ograniczanie pomocy wraz ze wzrostem wartości inwestycji: 

• pełna intensywność pomocy obejmuje koszty kwalifikowane do poziomu 50 mln euro, 

• dla kosztów pomiędzy 55 mln euro a 110 mln euro pomoc liczona jest jedynie w 50%, 

• koszty przekraczające 110 mln euro nie są objęte pomocą publiczną. 

W efekcie przedsiębiorca może błędnie zakładać, że całość inwestycji będzie objęta takim samym poziomem wsparcia. Tymczasem rzeczywista wartość możliwej do uzyskania pomocy często okazuje się znacznie niższa.  

Jednocześnie, należy zwrócić uwagę, że w poprzednich brzmieniach powyższego rozporządzenia (a także poprzednim rozporządzeniu Rady Ministrów z 28 sierpnia 2018 r. w sprawie pomocy publicznej udzielanej niektórym przedsiębiorcom na realizację nowych inwestycji (Dz. U. poz. 1713 ze zm.), progi te były mniejsze, kolejno 50 i 100 mln euro. 

Konieczność analizy przed rozpoczęciem korzystania z preferencji 

Przedsiębiorcy planujący korzystanie z mechanizmu wsparcia nowych inwestycji powinni każdorazowo, przed rozpoczęciem korzystania ze wsparcia dokładnie przeanalizować: 

• poziom kosztów kwalifikowanych, 

• ryzyko uznania inwestycji za duży projekt inwestycyjny.  

Prawidłowa kwalifikacja projektu ma fundamentalne znaczenie dla ustalenia maksymalnej dostępnej pomocy publicznej oraz zaplanowania i rozłożenia w czasie wydatków ponoszonych na nową inwestycję – celem uniknięcia ryzyka, że dochód z nowej inwestycji wykazany jako zwolniony, faktycznie będzie przekraczał dostępną pomoc publiczną – a zwolnienie zostanie wykazane nienależnie.