Emerytura po zmarłym małżonku z USA, świadczenie z Niemiec i renta rodzinna z Chorwacji – jak rozliczyć je w Polsce
W ostatnim czasie do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w związku z rozliczeniami podatkowymi wpływają pytania dotyczące opodatkowania w Polsce świadczeń otrzymywanych z zagranicy. Wątpliwości podatników dotyczą przede wszystkim tego, czy świadczenia takie jak renta rodzinna czy świadczenie wdowie powinny być opodatkowane w Polsce, czy też wyłącznie w państwie, z którego są wypłacane.
W wydanych ostatnio interpretacjach indywidualnych Dyrektor KIS odniósł się m.in. do opodatkowania:
- świadczenia otrzymywanego z USA po zmarłym małżonku,
- świadczenia wdowiego wypłacanego z niemieckiego pracowniczego programu emerytalnego,
- renty rodzinnej otrzymywanej z Chorwacji.
Interpretacje te pokazują, że sposób opodatkowania takich świadczeń nie jest jednolity i zależy od wielu czynników. Jednym z nich są postanowienia właściwych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych przez Polskę z państwem, z którego wypłacane jest dane świadczenie.
Emerytura z USA – świadczenie po zmarłym byłym mężu
W interpretacji indywidualnej z dnia 3 marca 2026 r. (sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.845.2025.3.KKA) organ podatkowy analizował sytuację podatniczki pobierającej świadczenie emerytalne po zmarłym byłym mężu z USA.
Sprawa dotyczyła podatniczki, która, jak wskazano w opisie sprawy, jest polską rezydentką podatkową posiadającą nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. Z opisu sprawy wynikało, że w 2024 r. podatniczka otrzymała emeryturę ze Stanów Zjednoczonych. Świadczenie było wypłacane na podstawie amerykańskich przepisów emerytalno-rentowych przez Zarząd Ubezpieczeń Społecznych USA. Podatniczka otrzymywała je w związku z uzyskaniem świadczenia emerytalnego przez jej byłego męża, który pracował i mieszkał w Stanach Zjednoczonych.
Jak wskazano we wniosku, świadczenie stanowiło 85% całkowitego świadczenia wypłacanego do Polski i podlegało w Stanach Zjednoczonych opodatkowaniu federalnym podatkiem dochodowym w stawce 30%.
Dyrektor KIS wskazał, że:
Emerytury i renty wypłacane ze Stanów Zjednoczonych Ameryki, z wyjątkiem wskazanym w art. 19 ust. 1 Umowy, podlegają opodatkowaniu zarówno w Polsce, jak i Stanach Zjednoczonych Ameryki. W konsekwencji, Polska ma prawo opodatkować dochód uzyskany z tytułu świadczenia emerytalnego wypłacanego ze Stanów Zjednoczonych Ameryki osobie mającej miejsce zamieszkania na terytorium Polski.
Jednocześnie art. 20 ust. 1 powołanej Umowy wskazuje sposób unikania podwójnego opodatkowania dochodów.
Zatem, świadczenie otrzymane przez podatniczkę podlega wykazaniu w zeznaniu PIT-36 wraz z załącznikiem PIT/ZG, składanym za rok podatkowy, w którym zostało otrzymane.
W celu zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu zastosowanie znajdzie metoda proporcjonalnego odliczenia, w ramach której podatniczka może odliczyć podatek zapłacony w USA.
Świadczenie z niemieckiego pracowniczego programu emerytalnego (bAV)
Na podstawie interpretacji Dyrektora KIS z dnia 3 marca 2026 r. (sygn. 0115-KDIT2.4011.38.2026.2.ENB) organ analizował sytuację podatniczki pobierającej świadczenie otrzymywane jako wdowa po zmarłym uczestniku niemieckiego pracowniczego programu emerytalnego (bAV, Betriebsrentengesetz).
Z przepisów umowy polsko-niemieckiej wynika, że renty i emerytury z Niemiec, wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania w Polsce, podlegają co do zasady opodatkowaniu tylko w Polsce. Wyjątek dotyczy jednak sytuacji, gdy świadczenia są wypłacane z niemieckiego obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych.
W opisanej sytuacji wypłata środków nastąpiła z niemieckiego pracowniczego programu emerytalnego, dlatego powinna ona podlegać opodatkowaniu tylko w Polsce.
Organ wskazał, że Wnioskodawczyni jako osoba uprawniona po śmierci małżonka otrzymała wypłatę z pracowniczego programu emerytalnego utworzonego i działającego w oparciu o niemieckie przepisy dotyczące pracowniczych programów emerytalnych.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 58 lit. b w związku z art. 21 ust. 33 ustawy o PIT, świadczenia z pracowniczych programów emerytalnych działających w państwach członkowskich UE lub EOG są w Polsce zwolnione z podatku dochodowego.
W konsekwencji bank w Polsce nie powinien pobierać zaliczki na PIT, a świadczenie nie wymaga wykazywania w zeznaniu podatkowym.
Renta rodzinna z Chorwacji
Interpretacja indywidualna z dnia 3 marca 2026 r. (sygn. 0115-KDIT2.4011.16.2026.4.ENB) dotyczyła podatniczki otrzymującej rentę rodzinną z Chorwacji.
Z przepisów umowy polsko-chorwackiej wynika, że emerytury i inne podobne świadczenia otrzymywane z Chorwacji z tytułu wcześniejszej pracy najemnej, wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania w Polsce, podlegają co do zasady opodatkowaniu tylko w Polsce.
Wyjątek dotyczy jednak sytuacji, gdy świadczenie jest wypłacane przez rząd Republiki Chorwacji lub jego władzę lokalną w ramach systemu ubezpieczeń socjalnych. Wtedy, stosownie do art. 18 ust. 2 ww. umowy, płatności takie podlegają opodatkowaniu tylko w państwie źródła, tj. w Chorwacji.
Skoro zatem Wnioskodawczyni otrzymuje rentę rodzinną wypłacaną przez rząd Chorwacji, tj. chorwacki zakład ubezpieczeń emerytalnych „HZMO”, w ramach systemu ubezpieczeń socjalnych tego państwa, to zgodnie z art. 18 ust. 2 umowy świadczenie to podlega opodatkowaniu tylko w Chorwacji. Oznacza to, że jest to dochód, który zgodnie z postanowieniami ww. umowy jest zwolniony od podatku w Polsce.
Jednakże zgodnie z art. 23 ust. 3 umowy polsko-chorwackiej:
Jeżeli zgodnie z jakimkolwiek postanowieniem niniejszej umowy dochód lub majątek osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie jest zwolniony od podatku w tym Państwie, to Państwo to może mimo to, przy obliczaniu kwoty podatku od pozostałego dochodu lub majątku takiej osoby, wziąć pod uwagę zwolniony od podatku dochód i majątek.
Oznacza to, że dochody z tytułu renty rodzinnej wypłacanej przez rząd Chorwacji w ramach systemu ubezpieczeń socjalnych tego państwa osobie mającej miejsce zamieszkania w Polsce, jako zwolnione – zgodnie z umową – z opodatkowania w Polsce, mogą być brane w Polsce pod uwagę przy obliczaniu kwoty podatku od pozostałego dochodu takiej osoby (metoda wyłączenia z progresją).
Zatem organ podatkowy stwierdził, że skoro w Polsce podatniczka uzyskiwała dochody podlegające opodatkowaniu według skali podatkowej, to po zakończeniu roku podatkowego była zobowiązana złożyć zeznanie roczne na formularzu PIT-36 wraz z załącznikiem PIT/ZG i wykazać otrzymaną z Chorwacji rentę rodzinną jako dochód osiągnięty za granicą, o który jest zwiększona podstawa obliczenia podatku do stopy procentowej mającej zastosowanie do dochodów podlegających opodatkowaniu w Polsce wg skali podatkowej.
Podsumowanie
Z przedstawionych interpretacji wynika, że świadczenia otrzymywane z zagranicy oraz ich opodatkowanie w Polsce zależą od wielu czynników i wymagają szczegółowej analizy indywidualnej sytuacji podatnika. Istotne znaczenie ma w szczególności rodzaj otrzymywanego świadczenia, jego źródło oraz postanowienia właściwych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Dopiero uwzględnienie tych elementów pozwala prawidłowo ustalić, czy dane świadczenie podlega opodatkowaniu w Polsce, w państwie jego wypłaty, czy korzysta ze zwolnienia podatkowego, a także jaka metoda unikania podwójnego opodatkowania powinna zostać zastosowana.
