Estoński CIT i sprawozdania finansowe – wątpliwości ciąg dalszy.

Skarbówka ma wiele instrumentów by kontrolować działania przedsiębiorców nie tylko w zakresie poprawności rozliczania podatków, ale także by sprawdzać czy te działania (np. przekształcenia, podziały, aporty) nie są wyłącznie optymalizacją podatkową i nie mają sztucznego charakteru.

Takie sztuczne i nakierowane wyłącznie na oszczędność podatkową działania mogą zostać zakwestionowane przez Fiskusa na podstawie przepisów o klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a Ordynacji podatkowej).

Sposobem na to by uniknąć zarzutu unikania opodatkowania i ryzyka w tym zakresie jest wystąpienie do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z wnioskiem o wydanie opinii zabezpieczającej.

Opinia zabezpieczająca to instrument ochrony podatnika, na podstawie którego organ podatkowy (Szef KAS) potwierdza, że czynność, którą planuje podatnik, lub też taka czynność którą podatnik już wcześniej przeprowadził, nie stanowi „obejścia” przepisów prawa podatkowego, tj. nie ma do niej zastosowania klauzula o unikaniu opodatkowania. Celem uzyskania takiej opinii jest więc zabezpieczenie się przed scenariuszem, w którym po dokonaniu korzystnej podatkowo optymalizacji, organ podatkowy zarzuci podatnikowi, że doszło do sztucznego uniknięcia opodatkowania.

W tym wpisie, omówimy najnowszą opinię zabezpieczającą Szefa KAS, która dotyczy dużej restrukturyzacji właśnie z wykorzystaniem estońskiego CIT-u.

Sama opinia została wydana już 19 listopada 2025 r., (nr DKP3.8082.2.2025), ale opublikowano ją dopiero 31.12.2025 r.

Wnioskodawca opisał szereg czynności, składający się z następujących etapów:

1. Wystąpienie komplementariusza (spółki z o.o.) ze spółki komandytowej, bez wynagrodzenia na skutek zawartego porozumienia pomiędzy wspólnikami spółki komandytowej, skutkującego zmianą umowy spółki komandytowej - przy jednoczesnej zmianie jednego z komandytariuszy spółki komandytowej na komplementariusza spółki komandytowej, na skutek zmiany umowy spółki komandytowej oraz określeniu udziału w zyskach i stratach spółki w oparciu o wysokość wniesionych wkładów.

2. Nabycie przez spółkę komandytową zorganizowanej części przedsiębiorstwa od spółki jawnej oraz przedsiębiorstwa od osoby fizycznej 1.

3. Rozwiązanie spółki jawnej, w wyniku czego osoba fizyczna 1 przejmie przedsiębiorstwo spółki jawnej, a osoba fizyczna 2 część środków pieniężnych.

4. Darowizna przedsiębiorstwa (otrzymanego od spółki jawnej w wyniku jej rozwiązania) przez osobę fizyczną 1 do fundacji rodzinnej.

5. Wybranie opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek, o którym mowa w rozdziale 6b ustawy o CIT przez spółkę komandytową.

Wnioskodawca wskazał na motywy swojego działania:

- sukcesja biznesowa majątku zgromadzonego przez osobę fizyczną 1 oraz podmioty z nią powiązane. Plan sukcesji zakładał wyodrębnienie dwóch pionów działalności,

- spółka komandytowa, po zmianach wspólników, miała rozszerzyć profil swojej działalności o działalność dotychczas prowadzoną przez osobę fizyczną 1 w ramach jej jednoosobowej działalności gospodarczej oraz część działalności spółki jawnej w ramach nabytej zorganizowanej części przedsiębiorstwa,

- spółka komandytowa miała przejąć całość dotychczasowej działalności operacyjnej wykonywanej przez podmioty powiązane. W kolejnym kroku miała dokonać wyboru opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek,

- z kolei fundacja rodzinna miała otrzymać część majątku wchodzącego dotychczas w skład spółki jawnej tj. przedsiębiorstwo, którego głównym aktywem były najmowane nieruchomości, zapewniając jej beneficjentom stałe źródło dochodu.

Szef KAS stwierdził, że czynności opisane we wniosku nie spełniły wszystkich ustawowych kryteriów unikania opodatkowania.

W ocenie Szefa KAS, pomimo, zidentyfikowania korzyści podatkowych oraz ustalenia, że osiągnięcie korzyści podatkowych było jednym z głównych celów dokonania czynności, to nie zostały spełnione łącznie pozostałe przesłanki wskazane w art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ korzyści podatkowe nie były sprzeczne w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu oraz sposób działania nie był sztuczny.