EUDR 2026: Jak zaplanować prace i uniknąć ryzyka?

European Union Deforestation Regulation  (EUDR) przestaje być tematem „na przyszłość”. Rok 2026 to dla wielu firm moment, w którym przygotowania muszą wejść w fazę operacyjną. Rozporządzenie zmienia sposób myślenia o łańcuchu dostaw – z modelu opartego na deklaracjach na model oparty na analizie informacji, danych i ryzyka. 

Jeśli Twoja firma działa w sektorach obejmujących produkty takie jak drewno, kakao, kawa, soja, bydło, olej palmowy czy kauczuk – czas przejść od strategii do wdrożenia obowiązków jakie na firmy nakładają nowe przepisy. Co prawda, pierwsze firmy będą miały obowiązek dostosowania działań do nowych realiów dopiero od 31.12.2026, ale już teraz warto zaplanować prace nad wdrożeniem, w tym w szczególności określić rolę jaką nasza firma pełni lub może pełnić w łańcuchu dostaw i odpowiedzieć sobie na pytanie jak szerokie obowiązki mam w związku z wdrożeniem nowego rozporządzenia.  

Poniżej przykładowy harmonogram prac wdrożeniowych, czyli co zrobić, żeby nowe obowiązki nie zablokowały działalności firmy. Oczywiście każdorazowo plan działań wdrożeniowych powinien przede wszystkim uwzględnić wielkość naszej firmy, jak i ilość produktów, które mogą być objęte nowymi obowiązkami.  

Przykładowy harmonogram wdrożenia EUDR – rok 2026 

I kwartał 2026 – Audyt i mapa ryzyka 

Cel: Zrozumieć, gdzie jesteśmy i jakie mamy luki. 

Kluczowe działania: 

• Mapowanie wszystkich produktów objętych EUDR. 
• Identyfikacja dostawców i poddostawców. 
• Ocena kompletności dokumentacji (pochodzenie, zgodność z prawem kraju produkcji). 
• Weryfikacja dostępności danych geolokalizacyjnych działek. 
• Wstępna analiza ryzyka kraju pochodzenia (niski / standardowy / wysoki poziom ryzyka). 

Na co zwrócić uwagę: 

• Czy znasz rzeczywiste źródło surowca, czy tylko swojego bezpośredniego dostawcę? 
• Czy dane są weryfikowalne, czy oparte wyłącznie na oświadczeniach? 
• Czy umowy z dostawcami przewidują obowiązek przekazywania danych EUDR? 

To etap, w którym wiele firm odkrywa, że ich łańcuch dostaw jest znacznie mniej przejrzysty, niż zakładano. 

II kwartał 2026 – Projektowanie systemu due diligence 

Cel: Zbudować procedurę zgodną z EUDR. 

Kluczowe działania: 

• Opracowanie formalnej procedury należytej staranności. 
• Zdefiniowanie modelu oceny ryzyka. 
• Określenie wymagań wobec dostawców (w tym klauzule umowne). 
• Wybór narzędzi IT do zarządzania danymi. 
• Zaprojektowanie wewnętrznej struktury odpowiedzialności.  

Na co zwrócić uwagę: 

• Czy system pozwala archiwizować dane przez wymagany okres? 
• Czy firma ma kompetencje do analizy danych satelitarnych i geolokalizacji? 
• Czy procedura obejmuje również mechanizm działań naprawczych? 

EUDR wymaga nie tylko zbierania danych, ale także udokumentowanej oceny ryzyka i działań minimalizujących. 

III kwartał 2026 – Wdrożenie operacyjne 

Cel: Przetestować system w praktyce. 

Kluczowe działania: 

• Zebranie danych geolokalizacyjnych od dostawców. 

• Przeprowadzenie pierwszych pełnych analiz ryzyka. 
• Testowe zgłoszenia w systemie informacyjnym UE. 
• Szkolenia dla działów zakupów i sprzedaży. 
• Aktualizacja polityk i komunikacji z klientami. 

Na co zwrócić uwagę: 

• Czy dane są kompletne i w odpowiednim formacie? 
• Czy występują luki w łańcuchu dostaw? 
• Czy dostawcy z krajów podwyższonego ryzyka wymagają dodatkowych audytów? 

IV kwartał 2026 – Optymalizacja i zabezpieczenie 

Cel: Weryfikacja systemu i przygotowanie się na kontrole. 

Kluczowe działania: 

• Wewnętrzny audyt systemu EUDR. 
• Symulacja kontroli organów nadzorczych. 
• Aktualizacja umów handlowych. 
• Opracowanie planu reagowania kryzysowego. 
• Komunikacja gotowości wobec partnerów biznesowych. 

Na co zwrócić uwagę: 

• Czy decyzje są udokumentowane? 
• Czy zarząd ma raport ryzyk? 
• Czy firma jest gotowa na kontrolę bez wcześniejszego uprzedzenia? 

EUDR jako element strategii, nie tylko obowiązek 

Firmy, które podejdą do EUDR wyłącznie defensywnie, będą stale reagować na problemy. 
Firmy, które potraktują go jako element strategii i zarządzania ryzykiem, mogą: 

• zwiększyć wiarygodność wobec inwestorów, 
• poprawić relacje z klientami, 
• uporządkować łańcuch dostaw, 
• ograniczyć ryzyko reputacyjne. 

Podsumowanie 

Rok 2026 to moment operacyjnego wdrażania, nie planowania „czy warto”. 
Rozporządzenie redefiniuje standardy transparentności w handlu międzynarodowym. 

Im wcześniej firma rozpocznie działania – tym większa szansa, że zamiast reagować w panice, będzie działać w sposób kontrolowany i strategiczny.