Filantropia i CSR w świetle ryczałtu od dochodów spółek. Przełomowa interpretacja DKIS w sprawie darowizn a estońskiego CIT
Czy bezinteresowne wspieranie organizacji pożytku publicznego może narazić podatnika na dodatkowe obciążenia w ramach tzw. estońskiego CIT?
Najnowsza interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z czerwca 2026 roku przynosi jednoznaczną, niezwykle korzystną odpowiedź dla przedsiębiorców realizujących sformalizowaną strategię CSR.
Organ potwierdził, że darowizny przekazywane na rzecz podmiotów non-profit – w tym podmiotów powiązanych osobowo – nie muszą stanowić ukrytych zysków ani wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą.
Ryczałt od dochodów spółek, powszechnie nazywany estońskim CIT, rewolucjonizuje podejście do opodatkowania dystrybucji zysków. Zamiast klasycznego opodatkowania bieżącego dochodu, system ten przenosi ciężar podatkowy na moment faktycznej wypłaty środków wspólnikom. Jednakże ustawodawca zabezpieczył szczelność tego rozwiązania, wprowadzając opodatkowanie tzw. ukrytych zysków oraz wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Konstrukcja ta od lat budzi liczne obawy wśród przedsiębiorców zaangażowanych w działalność charytatywną, jako że art. 28m ust. 3 pkt 7 ustawy o CIT wprost wymienia darowizny i ofiary wszelkiego rodzaju jako potencjalny przejaw ukrytego zysku.
W tym kontekście kluczowego znaczenia nabiera interpretacja indywidualna Dyrektora KIS o sygnaturze 0111-KDIB1-2.4010.190.2026.2.EJ, która rzuca nowe światło na relację między CSR a restrykcyjnymi przepisami rozdziału 6b ustawy o CIT.
Stan faktyczny: Powiązania osobowe a misja społeczna
Sprawa rozpatrywana przez organ dotyczyła spółki z ograniczoną odpowiedzialnością działającej w branży produkcyjnej, będącej polskim rezydentem podatkowym i korzystającej z opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek. Spółka ta od wielu lat aktywnie realizuje sformalizowaną strategię Społecznej Odpowiedzialności Biznesu (CSR) oraz politykę Public Relations (PR). W ramach tych działań wspiera ona różnorodne organizacje non-profit, lokalne społeczności oraz instytucje pożytku publicznego, przekazując im darowizny pieniężne oraz rzeczowe na cele statutowe.
Oś sporu i główna wątpliwość podatnika koncentrowały się wokół wsparcia finansowego udzielanego konkretnej Fundacji. Podmiot ten został założony przez matkę głównej Wspólniczki (i zarazem Członka Zarządu) Spółki. Dodatkowo sama Wspólniczka pełni w rzeczonej Fundacji funkcję prezesa zarządu, wykonując ją w sposób całkowicie bezzwrotny i nie pobierając z tego tytułu żadnego wynagrodzenia ani innych świadczeń. Między Spółką a Fundacją zachodziły zatem ewidentne, bezpośrednie powiązania osobowe. Istotnym elementem stanu faktycznego był fakt, że Spółka posiadała sformalizowaną, spisaną na lata strategię CSR, określającą precyzyjnie cele strategiczne, obszary działań oraz ramy budżetowe, a także regularnie publikowała raporty z jej wykonania. Środki przekazywane Fundacji były przeznaczane wyłącznie na cele statutowe, takie jak leczenie podopiecznych czy opłacenie wykwalifikowanej kadry medycznej, a sama Wspólniczka nie posiadała żadnych praw do majątku Fundacji, również w przypadku jej likwidacji.
Kluczowe pytania interpretacyjne:
- Czy darowizny pieniężne przekazywane na rzecz Fundacji powiązanej osobowo stanowią ukryte zyski podlegające opodatkowaniu estońskim CIT na podstawie art. 28m ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT?
- Czy darowizny pieniężne lub rzeczowe na rzecz organizacji non-profit (w tym Fundacji) stanowią wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 28m ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT?
Darowizna to nie zawsze ukryty zysk
Wydając rozstrzygnięcie, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w pełni podzielił argumentację Wnioskodawcy, uznając jego stanowisko za prawidłowe. W zakresie pierwszego pytania organ szczegółowo przeanalizował definicję ukrytego zysku. Aby dane świadczenie mogło zostać uznane za ukryty zysk, musi zostać spełniona immanentna przesłanka: świadczenie to musi zostać wykonane w związku z prawem do udziału w zysku, stanowiąc ekonomiczny ekwiwalent dywidendy. Ponadto beneficjentem takiego świadczenia musi być wspólnik lub podmiot z nim powiązany.
Choć Fundacja bezsprzecznie stanowiła podmiot powiązany osobowo, organ uznał, że transfer środków nie miał żadnego związku z prawami korporacyjnymi Wspólniczki. Kluczowe okazały się precyzyjne zapisy statutu Fundacji oraz całkowity brak korzyści po stronie samej fundatorki i prezesa zarządu. Ponieważ Wspólniczka nie uzyskiwała z Fundacji żadnych świadczeń pieniężnych ani niepieniężnych, a przekazane darowizny stanowiły wsparcie całkowicie bezzwrotne i stawały się wyłączną własnością organizacji, wydatki te nie realizowali celu tożsamego z wypłatą dywidendy. Organ potwierdził, że ryczałt od ukrytych zysków nie obejmuje świadczeń podjętych bez jakiegokolwiek wpływu podmiotów powiązanych na decyzje biznesowe spółki w celu osobistego przysporzenia majątkowego wspólnika.
Strategia CSR jako filar działalności gospodarczej
Jeszcze ważniejsze wnioski płyną z analizy drugiego zagadnienia – kwalifikacji darowizn jako wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Ustawa o CIT nie definiuje tego pojęcia wprost, co rodziło ryzyko profiskalnej interpretacji wszelkich transferów o charakterze nieodpłatnym. W Przewodniku do ryczałtu od dochodów spółek Ministerstwo Finansów wskazało, że przy ocenie tego typu wydatków można posiłkować się dorobkiem doktryny i orzecznictwa wyrosłym wokół art. 15 ust. 1 ustawy o CIT (koszty uzyskania przychodów), badając celowość i racjonalność ekonomiczną danego nakładu.
Dyrektor KIS wskazał, że nadrzędną cechą działalności gospodarczej jest jej zarobkowy charakter. Wydatki związane z działalnością to takie, które są nakierowane na osiągnięcie przychodów, zachowanie lub zabezpieczenie ich źródła. W przedmiotowej sprawie Spółka wykazała nierozerwalny, synergiczny związek pomiędzy systematycznym wspieraniem organizacji non-profit a wymiernymi korzyściami biznesowymi. Działania z zakresu CSR nie były realizowane incydentalnie ani w sposób chaotyczny, lecz stanowiły fundament strategii marketingowej i PR. Przekładały się one bezpośrednio na:
- Budowanie i utrwalanie pozytywnego, empatycznego wizerunku marki w oczach aktualnych oraz potencjalnych klientów, co ułatwiało nawiązywanie relacji handlowych i zwiększało przychody;
- Wzrost rozpoznawalności marki własnej poprzez publiczne podziękowania, logotypy umieszczane na materiałach graficznych, promocyjnych oraz wideo Fundacji i innych obdarowywanych podmiotów;
- Tworzenie efektywnej sieci networkingu biznesowego oraz docieranie do zupełnie nowych rynków zbytu;
- Wzmocnienie motywacji i zaangażowania wewnętrznej załogi pracowniczej, która pracując z poczuciem misji społecznej, osiąga wyższą wydajność, bezpośrednio poprawiając wyniki finansowe podmiotu.
W konsekwencji organ skarbowy uznał, że ponoszone wydatki posiadały głębokie uzasadnienie gospodarcze. Skoro ich celem było zwiększenie przychodów ze sprzedaży wyrobów własnych oraz zabezpieczenie stabilnego otoczenia biznesowego, darowizny te spełniają definicję wydatków związanych z działalnością gospodarczą i nie podlegają opodatkowaniu estońskim CIT.
Praktyczne wnioski dla przedsiębiorców
Omawiana interpretacja (0111-KDIB1-2.4010.190.2026.2.EJ) wpisuje się w utrwalającą się, racjonalną linię interpretacyjną organów podatkowych. Podobne stanowiska zajmował Dyrektor KIS m.in. w interpretacjach z dnia 1 sekundnika 2023 r. (znak: 0111-KDIB2-1.4010.387.2023.2.AR), z dnia 13 sierpnia 2024 r. (znak: 0111-KDIB2-1.4010.213.2024.2.AJ) oraz z dnia 20 listopada 2024 r. (znak: 014-KDIP2-2.4010.491.2024.2.RK). Z analizy tych rozstrzygnięć płynie fundamentalny wniosek dla menedżerów i dyrektorów finansowych: działalność dobroczynna na estońskim CIT wymaga odpowiedniego przygotowania proceduralnego.
Aby skutecznie obronić brak opodatkowania darowizn, kluczowe jest posiadanie pisemnej, zatwierdzonej strategii CSR oraz skrupulatne dokumentowanie efektów marketingowych (np. poprzez zrzuty ekranu z mediów społecznościowych, publikacje, umowy darowizny z elementami promocyjnymi czy sprawozdania roczne). Przełamuje to dotychczasowy mit, jakoby estoński CIT uniemożliwiał spółkom kapitałowym prowadzenie działalności zaangażowanej społecznie. Transparentna filantropia powiązana z celami biznesowymi pozostaje w pełni bezpiecznym, neutralnym podatkowo narzędziem nowoczesnego biznesu.
