JPK_KR_PD zmienia zasady gry. Jak nowe raportowanie wpłynie na kontrole cen transferowych?

Do 31 lipca 2026 r. najwięksi podatnicy CIT po raz pierwszy przekażą organom podatkowym plik JPK_KR_PD. Wielu przedsiębiorców traktuje ten obowiązek jako kolejną zmianę techniczną w raportowaniu księgowym, a to jeden z największych błędów.  

W rzeczywistości JPK_KR_PD może stać się jednym z najważniejszych narzędzi wykorzystywanych przez KAS do identyfikowania ryzyka w obszarze cen transferowych. Fiskus po raz pierwszy otrzyma bowiem szczegółowy obraz zapisów księgowych firmy, który będzie mógł automatycznie zestawić z informacjami wykazywanymi w formularzu TPR, deklaracji CIT oraz dokumentacji cen transferowych. 

Ceny transferowe wchodzą w erę analizy danych 

Dotychczas kontrole cen transferowych rozpoczynały się najczęściej od wezwania do przedstawienia dokumentacji Local File, analiz porównawczych czy umów zawartych z podmiotami powiązanymi. 

Od momentu wdrożenia JPK_KR_PD logika kontroli ulegnie zmianie. Najpierw urząd skarbowy przeanalizuje dane księgowe, a jeżeli algorytmy wykryją nieprawidłowości lub niespójności, firma może spodziewać się wezwania do złożenia wyjaśnień albo kontroli. 

Innymi słowy – dokumentacja cen transferowych przestaje być pierwszym źródłem informacji. Najpierw fiskus zobaczy liczby. 

Dodatkowo, JPK_KR_PD pozwoli porównać to, co dotychczas było rozproszone. Do tej pory informacje dotyczące transakcji z podmiotami powiązanymi znajdowały się w kilku różnych miejscach: 

• księgach rachunkowych, 

• dokumentacji cen transferowych (Local File), 

• formularzu TPR, 

• deklaracji CIT.  

JPK_KR_PD powoduje, że wszystkie te źródła danych będzie można automatycznie porównywać. 

Jeżeli w TPR wykazano usługi o wartości 40 mln zł, a z zapisów księgowych będzie wynikać inna wartość albo odmienna klasyfikacja kosztów, systemy KAS bardzo szybko wychwycą taką rozbieżność. Podobnie stanie się w przypadku korekt cen transferowych, opłat licencyjnych, usług zarządczych, finansowania wewnątrzgrupowego czy rozliczeń dotyczących wartości niematerialnych. 

Aktualnie największym ryzykiem nie będzie brak dokumentacji, coraz większego znaczenia nabierać będzie spójność danych. 

Jeżeli: 

• wartości wykazane w TPR nie odpowiadają zapisom księgowym, 

• transakcje zostały zaksięgowane na niewłaściwych kontach, 

• korekta cen transferowych została ujęta w sposób niezgodny z dokumentacją, 

• opisy księgowe nie pozwalają jednoznacznie zidentyfikować transakcji kontrolowanej, 

firma może zostać zakwalifikowana jako podmiot podwyższonego ryzyka jeszcze zanim urząd poprosi o przedstawienie dokumentacji. 

Powyższe oznacza, że problemem przestaje być wyłącznie sama cena transferowa. Problemem staje się jakość danych. 

Co szczególnie zainteresuje fiskusa? 

Największej uwadze będą podlegały transakcje, które od lat znajdują się w centrum zainteresowania organów podatkowych: 

• usługi zarządcze i doradcze, 

• opłaty za znaki towarowe oraz licencje, 

• finansowanie wewnątrzgrupowe, 

• cash pooling, 

• transakcje dotyczące wartości niematerialnych, 

• korekty cen transferowych, 

• transakcje o wysokiej wartości z podmiotami powiązanymi. 

Jeżeli dane dotyczące tych transakcji będą niespójne pomiędzy JPK_KR_PD, TPR i dokumentacją cen transferowych, prawdopodobieństwo wszczęcia kontroli znacząco wzrośnie.  

Kto odpowie za błędy? 

JPK_KR_PD pokazuje również nowy problem organizacyjny. Za ceny transferowe odpowiada zazwyczaj dział podatkowy lub zewnętrzni doradcy. Za księgi rachunkowe odpowiada dział finansowy. Za przygotowanie pliku JPK odpowiadają często księgowość i IT.  

Jeżeli te zespoły nie współpracują, bardzo łatwo o rozbieżności pomiędzy dokumentacją cen transferowych, a zapisami księgowymi. 

Jakie konsekwencje mogą spotkać przedsiębiorców? 

Nieprawidłowości wykryte dzięki analizie JPK_KR_PD mogą skutkować: 

• wezwaniem do złożenia wyjaśnień, 

• kontrolą podatkową lub kontrolą celno-skarbową, 

• zakwestionowaniem rozliczeń cen transferowych i doszacowaniem dochodu, 

• naliczeniem odsetek od zaległości podatkowych, 

• odpowiedzialnością na gruncie Kodeksu karnego skarbowego za przekazanie nierzetelnych danych lub niewywiązanie się z obowiązków sprawozdawczych.  

Co firmy powinny zrobić jeszcze przed pierwszym raportowaniem? 

Do 31 lipca największe firmy powinny potraktować JPK_KR_PD jako projekt dotyczący przede wszystkim jakości danych. W praktyce oznacza to konieczność m.in.: 

• uzgodnienia danych pomiędzy księgami rachunkowymi, formularzem TPR i dokumentacją cen transferowych, 

• weryfikacji sposobu księgowania wszystkich transakcji z podmiotami powiązanymi, 

• sprawdzenia, czy opisy księgowe pozwalają jednoznacznie zidentyfikować rodzaj transakcji kontrolowanej, 

• przeprowadzenia testowej analizy zgodności danych przed wysyłką JPK, 

• zaangażowania zespołów finansowych, podatkowych, TP oraz IT w jeden wspólny proces.  

JPK_KR_PD zmienia sposób prowadzenia kontroli cen transferowych 

Największą zmianą nie jest sam obowiązek przekazania nowego pliku.  

Największą zmianą jest to, że administracja skarbowa będzie mogła automatycznie zestawić dane księgowe z informacjami raportowanymi w TPR i dokumentacji cen transferowych. W praktyce oznacza to przejście od kontroli opartych na dokumentach do kontroli opartych na analizie danych. 

Dla dużych przedsiębiorstw oznacza to jedno, dokumentacja cen transferowych musi być zgodna nie tylko z przepisami, ale również z danymi zapisanymi w systemach finansowo-księgowych. To właśnie spójność danych stanie się jednym z najważniejszych elementów oceny ryzyka podatkowego w najbliższych latach.