Kaskadowy przepływ dywidendy a warunek bezpośredniego posiadania udziałów przy WHT

Zdaniem Sądu, warunek bezpośredniego posiadania udziałów jest spełniony, gdy wszystkie podmioty w łańcuchu płatności kaskadowo spełniają ten warunek w kolejnej spółce w łańcuchu. Brak jest podstaw do różnicowania sytuacji podmiotów stosujących zwolnienie z Dyrektywy PS, od podmiotów stosujących umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, co czyni Minister Finansów w objaśnieniach podatkowych.  

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 maja 2026 r., sygn. III SA/Wa 310/26, uchylił interpretację organu podatkowego, uznając, że w przypadku wypłaty dywidend przez polską spółkę do amerykańskiego inwestora za pośrednictwem transparentnej spółki holenderskiej należy stosować zasadę look-through, a inwestor spełnia warunek bezpośredniego rozporządzania udziałami, co skutkuje zastosowaniem preferencyjnej stawki podatku u źródła. Organ administracji został zobowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem tej wykładni. 

Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wystąpiła z wnioskiem o wydanie interpretacji. Przedstawiła następujący opis stanu faktycznego: 

• Wszystkie udziały wnioskodawcy posiada spółka prawa holenderskiego K. B.V. Jedynym udziałowcem K. jest S. (S.), który działa jako powiernik dla Z., transparentnego dla potrzeb holenderskiego podatku dochodowego zamkniętego funduszu dla połączonych rachunków (besloten fonds voor gemeenschappelijke rekening).  

• Inwestorami w Z. (inwestorzy), są wyłącznie T. oraz A., także Z. LLC.  

• T. przypada 31,47% udziału w zysku, A. przypada 67,90% udziału w zysku, a W. przypada 0,63% udziału w zysku Z.  

Pomijając szczegółowo dalszy opis struktury powiązań, na potrzeby rozważanego problemu merytorycznego istotne pozostaje, że T jest rezydentem podatkowym w USA.  

We wniosku o wydanie interpretacji wskazano, że dotyczy on ogólnej zasady stosowania koncepcji look-through, w tym w odniesieniu do dywidend wypłacanych przez wnioskodawcę do K., kiedy inwestorami są wyłącznie T., A. oraz W., a przysługujący im udział w zysku wynosi odpowiednio 31,47%, 67,90% oraz 0,63%. 

Wnioskodawca dysponuje certyfikatami rezydencji podatkowej T., W. oraz A. dokonując wypłat dywidend. 

Wskutek ponownego rozpoznania sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 sierpnia 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 801/25, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej 17 grudnia 2025 r. wydał interpretację indywidualną nr 0114-KDIP2-1.4010.690.2024.8.S/MR1, w której stwierdził, że: 

1. spółka jako płatnik ma obowiązek weryfikacji statusu rzeczywistego właściciela odbiorcy dywidendy, dokonując wypłaty dywidendy na rzecz K., stosując przepisy art. 22 ust. 4-6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,  
2. jeżeli K. nie jest rzeczywistym właścicielem dywidend, spółka ma prawo zastosować zasadę look-through i w konsekwencji określać skutki podatkowe, w tym swoje obowiązki płatnika, w odniesieniu do sytuacji podatkowej podmiotu lub podmiotów będących rzeczywistym właścicielem dywidend, 
3. jeżeli rzeczywistymi właścicielami wypłacanych przez wnioskodawcę do K. dywidend będą T., A. oraz W., z zastrzeżeniem postanowień art. 26 ust. 2e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wnioskodawca, posiadając certyfikaty rezydencji podatkowej T., A. oraz W. powinien zastosować właściwe przepisy umów o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych przez Polskę z USA i Holandią, a w konsekwencji: 

• nie powinien pobierać podatku u źródła od tej części dywidendy, która przypada na A. (67,90% kwoty dywidendy) - stanowisko spółki organ uznał za prawidłowe,  

• pobrać 5% podatku od tej części dywidendy, która przypada na T. (31,47% kwoty dywidendy) - stanowisko spółki organ uznał za nieprawidłowe,  

• pobrać 15% od tej części dywidendy, która przypada na W. (0,63% kwoty dywidendy) - stanowisko spółki organ uznał za prawidłowe. 

Spór w sprawie rozstrzyganej ponownie przez sąd administracyjny sprowadzał się do sposobu poboru podatku u źródła od części dywidendy, która przypadała na T. – rezydenta podatkowego USA.  

W odniesieniu do T. zastosowanie ma polsko- amerykańska umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania, w tym art. 11 ust. 2 tej umowy.  

Zgodnie z tym przepisem, dywidendy mogą być opodatkowane w tym państwie i według prawa tego umawiającego się państwa, na terytorium którego spółka ma swoją siedzibę; podatek ten nie może jednak przekroczyć: 

a) 5% kwoty dywidendy brutto, jeżeli odbiorca jest osobą prawną rozporządzającą bezpośrednio co najmniej 10% akcji z prawem głosu osoby prawnej, wypłacającej dywidendy, 

b) 15% kwoty dywidendy brutto we wszystkich innych przypadkach. 

Organ powołując się na powyższy przepis stwierdził, że T. nie jest bezpośrednim udziałowcem skarżącej spółki, a zatem nie jest osobą prawną rozporządzającą bezpośrednio co najmniej 10% akcji z prawem głosu spółki jako osoby prawnej wypłacającej dywidendy; to, że dywidendy będą wypłacane rzeczywistemu właścicielowi (T.) nie oznacza, że rozporządza on bezpośrednio udziałami spółki wypłacającej dywidendy. Oznacza to tyle, że rzeczywisty właściciel ma prawo rozporządzać przekazanymi mu należnościami. W przypadku skarżącej, osobą prawną bezpośrednio rozporządzającą jej udziałami jest K., które pełni funkcję podmiotu pośredniczącego w wypłacie dywidend do rzeczywistego właściciela. 

Spółka zaskarżyła powyższą interpretację w części, w jakiej organ uznał jej stanowisko za nieprawidłowe w zakresie, w którym organ wskazał w podatku u źródła stawkę 15% jako właściwą dla części dywidendy przypadającej T.  

Rozpatrując powyższy spór, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga spółki zasługiwała na uwzględnienie. 

Zdaniem sądu, rację ma skarżąca podnosząc, że w analizowanym przypadku na gruncie art. 11 ust. 2 umowy polsko- amerykańskiej, należy uznać, że T. bezpośrednio rozporządza udziałami w osobie prawnej wypłacającej dywidendę (skarżącej spółce). 

Sąd wskazał, że „W sprawie należy przyjąć, jako że T. jest osobą prawną i przypadająca na nią część udziałów to 31,47%, że T. spełnia wskazany w art. 11 ust. 2 lit. a umowy polsko- amerykańskiej warunek bycia "osobą prawną rozporządzającą bezpośrednio co najmniej 10% akcji z prawem głosu osoby prawnej, wypłacającej dywidendy".” 

Sąd uzasadniając swoje stanowisko przytoczył również fragment objaśnień podatkowych z 3 lipca 2025 r. dotyczących stosowania tzw. klauzuli rzeczywistego właściciela dla celów podatku u źródła. Za kluczowy sąd uznał fragment objaśnień, w którym wskazano, że „Warunek bezpośredniego posiadania udziałów jest spełniony, gdy wszystkie podmioty w łańcuchu płatności kaskadowo spełniają ten warunek w kolejnej spółce w łańcuchu." (str. 25, pkt 6.2.1 Objaśnień). 

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważa przy tym, że powyższy fragment odnosi się do stosowania zwolnienia z opodatkowania do dywidend w punkcie komentującym stosowanie koncepcji look-through do zwolnienia wynikającego z implementowanych do polskiej ustawy zapisów Dyrektywy Rady 2011/96/UE z 30 listopada 2011 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie w przypadku spółek dominujących i spółek zależnych różnych państw członkowskich Unii Europejskiej (Parent Subsidiary Directive), gdzie dla zastosowania zwolnienia z podatku wprowadzono wymóg bezpośredniego posiadania udziałów.  

Sąd dostrzega przy tym, że w tych samych objaśnieniach Minister Finansów nie stosuje tej samej logiki w odniesieniu do look-through w przypadku umów o unikaniu podwójnego opodatkowania (pkt 6.2.3 Objaśnień BO, str. 29). 

W objaśnieniach bowiem Minister Finansów wskazuje: 

„Wariant 1: konieczność bezpośredniego posiadania udziałów – UPO wymaga, aby rzeczywisty właściciel posiadał udziały bezpośrednio w spółce wypłacającej dywidendę. (…) 

Spółka A stosuje UPO pomiędzy Polską a X, gdzie znajduje się spółka będącą rzeczywistym właścicielem dywidendy. Z uwagi jednak na fakt, iż spółka X nie posiada bezpośrednio udziałów w spółce A, nie jest możliwe zastosowanie stawki 5%, lecz 15%.” 

Zdaniem Sądu, „Nie ma żadnej podstawy, aby w różny sposób traktować tożsame sytuacje faktyczne. Warunek bezpośredniego posiadania udziałów jest spełniony w analizowanym przypadku, bowiem wszystkie podmioty w łańcuchu płatności kaskadowo spełniają ten warunek w kolejnej spółce w łańcuchu. Każda kolejna spółka otrzymująca dywidendę spełnia jednocześnie warunek bezpośredniego posiadania/rozporządzania udziałów względem kolejnej spółki wypłacającej, a nie względem skarżącej jako pierwszej spółki wypłacającej dywidendę 

Zatem, jako że S. (działający jako powiernik dla Z., podmiotu transparentnego podatkowo, podatnikiem przychodów którego jest m.in. T.) bezpośrednio posiada udziały w K., która bezpośrednio posiada udziały w skarżącej spółce, należy uznać, że T. bezpośrednio posiada udziały w skarżącej spółce.” 

Tym samym sąd uznał, że z opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wynika, że T. jest rezydentem podatkowymi USA, przy czym, jak wskazano powyżej, dla celów podatkowych T. posiadała i posiada bezpośrednio ponad 10% udziałów we wnioskodawcy. W konsekwencji, w miejsce wymaganej przepisami krajowymi (art. 20 ust. 1 CIT) stawki 19%, zgodnie z art. 11 ust. 2 lit. umowy polsko- amerykańskiej w zw. z art. 22a ustawy o CIT, zastosowanie znajduje stawka wynikająca z tej umowy - 5% w przypadku T. 

Powyższy wyrok może mieć fundamentalne znaczenie dla spółek, które dotychczas z uwagi na brak bezpośredniego posiadania udziałów w polskiej spółce wypłacającej dywidendę, stosowały co prawda preferencyjne opodatkowanie na podstawie właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, jednak wybierały wyższą z możliwych stawek (jak w opisanym przykładzie, zamiast stawki 5% przewidzianej dla warunku bezpośredniego posiadania udziałów, stawkę 15%).  

Omówiony wyrok otwiera drogę do weryfikacji dotychczasowego podejścia przy poborze podatku u źródła do wpłacanych dywidend. Grupy kapitałowe działające w strukturach kaskadowych mogą zrewidować zarówno podejście do aktualnie planowanych wypłat, jak i wypłat zrealizowanych w przeszłości, co otworzyć może drogę do odzyskania pobranego podatku u źródła.  

Przypomnieć przy tym należy, że niezależnie od tego jakiego rodzaju preferencje stosuje płatnik – zwolnienie z opodatkowania na podstawie dyrektywy, czy obniżoną lub zerową stawkę na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, to na nim ciąży obowiązek posiadania dokumentacji potwierdzającej prawo do preferencyjnego opodatkowania i dowodzącej dochowaniu należytej staranności.