Kaucja przekazana na cel charytatywny bez przychodu w PIT

Na wstępie warto zwrócić uwagę, że system kaucyjny funkcjonuje w Polsce od 1 października 2025 r. i choć jego podstawowe założenia są stosunkowo proste, w praktyce mogą pojawiać się sytuacje, których skutki podatkowe nie są już tak oczywiste. 

Sprawa będąca przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczyła podatniczki prowadzącej sklep spożywczy, która uczestniczy jednocześnie w systemie kaucyjnym. Od około dwóch miesięcy, Wnioskodawczyni prowadzi akcję charytatywną polegającą na tym, że klienci sklepu oraz inne osoby pozostawiają opakowania objęte systemem kaucyjnym bez pobierania należnej im kaucji. Opakowania te są następnie przyjmowane przez sklep w ramach uczestnictwa w systemie kaucyjnym, a środki odpowiadające wartości tych opakowań są przekazywane przez operatora systemu kaucyjnego na rzecz działalności gospodarczej Wnioskodawczyni jako podmiotu uczestniczącego w systemie. 

Jak wskazano w stanie faktycznym, całość środków uzyskanych z tego tytułu Wnioskodawczyni przekazuje następnie na rachunek fundacji prowadzącej zbiórkę na leczenie konkretnego dziecka. Fundacja posiada wiedzę o prowadzonej akcji i akceptuje taki sposób przekazywania środków. Środki te nie są przeznaczane na potrzeby prywatne Wnioskodawczyni ani na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wnioskodawczyni nie osiąga z tego tytułu ekonomicznego przysporzenia majątkowego, gdyż środki te są w całości przekazywane na cel charytatywny. 

W uzupełnieniu wniosku, Wnioskodawczyni wskazała, że środki przekazywane na rzecz Fundacji będą stanowiły darowiznę pieniężną odpowiadającą wartości kaucji należnych klientom oraz innym osobom zwracającym opakowania objęte systemem kaucyjnym, którzy dobrowolnie rezygnują z odbioru przysługującej im kaucji i wyrażają wolę przeznaczenia jej równowartości na rzecz Fundacji. Wnioskodawczyni przekazuje te środki Fundacji, zgodnie z wolą osób rezygnujących z odbioru kaucji. 

W związku z tak przedstawionym stanem faktyczny, Wnioskodawczyni zadała następujące pytania tj.: Czy środki uzyskiwane w opisany sposób, odpowiadające wartości opakowań objętych systemem kaucyjnym pozostawianych przez klientów i inne osoby, które następnie w całości przekazywane są Fundacji na leczenie dziecka, stanowią przychód podlegający opodatkowaniu PIT? oraz  

Czy środki odpowiadające wartości nieodebranych przez klientów kaucji za opakowania objęte systemem kaucyjnym, przekazywane następnie przez Wnioskodawczynię w formie darowizny na rzecz Fundacji zgodnie z wolą osób rezygnujących z odbioru kaucji, stanowią dla Wnioskodawczyni przychód podlegający opodatkowaniu PIT? 

- Wnioskodawczyni uważała, że w obu przypadkach środki te nie stanowią dla niej przychodu podlegającego opodatkowaniu PIT, ponieważ nie prowadzą do powstania po jej stronie definitywnego przysporzenia majątkowego. 

Na marginesie należy zwrócić uwagę, że ostatnie pytanie dotyczyło również kwestii VAT, natomiast zagadnienie to pozostaje poza zakresem niniejszego artykułu. 

Z powyższym stanowiskiem Wnioskodawczyni zgodził się również Dyrektor KIS, który zwrócił uwagę, że w  przedmiotowej sprawie, środki odpowiadające wartości opakowań są przekazywane przez operatora systemu kaucyjnego na rzecz prowadzonej przez Wnioskodawczynię działalności gospodarczej, jako podmiotu uczestniczącego w systemie, a następie przekazuje ona te środki (wartość nieodebranych kaucji) na rzecz Fundacji, zgodnie z wolą osób rezygnujących z odbioru kaucji, co potwierdza, że w opisanym schemacie Wnioskodawczyni występuje w roli „pośrednika” i nie uzyskuje trwałego i definitywnego przysporzenia majątkowego. Zatem, zarówno otrzymane środki, jak i dalsze ich przekazanie na rzecz Fundacji nie stanowią dla niej przysporzenia majątkowego.  

Dyrektor KIS zwrócił uwagę, że opisany schemat nie przerywa łańcuchu przebiegu kaucji, która w swoim założeniu „podąża” za opakowaniem. Rezygnacja ze „skonsumowania” zwróconej kaucji, czy też inaczej mówiąc decyzja o sposobie jej wykorzystania, jest czynnością następczą, zależną od woli klientów sklepu i innych osób włączających się do akcji charytatywnej, zatem pozostaje poza zamkniętym obiegiem kaucji określonym w ustawie o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. 

W analizowanej sprawie, środki przekazywane fundacji nie są już kaucją w rozumieniu art. 8 pkt 6a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, a wyłącznie jej równowartością, która przyjmuje postać darowizny. Nie można zatem uznać, że w opisanych okolicznościach Wnioskodawczyni zatrzymała kaucję i w związku z tym powinna rozpoznać przychód z działalności gospodarczej. Na gruncie podatku PIT, pobrana kaucja ma charakter neutralny, a zatem nie generuje przychodu. Przychód z działalności gospodarczej powinien bowiem mieć charakter definitywny. Z punktu widzenia przepisów ustawy o PIT, kaucja stałaby się przychodem dopiero w momencie, kiedy wystąpiłyby okoliczności uprawniające do jej zatrzymania przez podatnika.  

Przychodu podatkowego nie stanowi zatem zarówno kaucja pobrana przez jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego w momencie sprzedaży napoju (stanowiąca de facto zwrot kaucji zapłaconej uprzednio podmiotowi wprowadzającemu, tj. producentowi albo importerowi), jak i otrzymany od podmiotu reprezentującego przez jednostkę handlu detalicznego zwrot kaucji wypłaconej klientowi w zamian za dostarczenie przez tego ostatniego zużytego opakowania objętego systemem kaucyjnym. 

Końcowo Dyrektor KIS zwrócił uwagę, że środki uzyskiwane w opisany we wniosku sposób, odpowiadające wartości opakowań objętych systemem kaucyjnym pozostawianych przez klientów i inne osoby, które następnie w całości przekazywane są Fundacji na leczenie konkretnego dziecka nie stanowią przychodu z działalności gospodarczej podlegający opodatkowaniu podatkiem PIT. Również środki odpowiadające wartości nieodebranych przez klientów kaucji za opakowania objęte systemem kaucyjnym, przekazywane następnie przez Panią w formie darowizny na rzecz Fundacji zgodnie z wolą osób rezygnujących z odbioru kaucji, nie stanowią dla Pani przychodu podlegającego opodatkowaniu PIT 

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w Interpretacji indywidualnej z 11 września 2026 r. nr: 0113-KDIPT2-1.4011.431.2026.3.HJ