Kaucja w darowiźnie jako element wartości przekazanego mienia

Przy przekazaniu w formie darowizny napoju w opakowaniu objętym systemem kaucyjnym w wartości darowizny można uwzględnić również kwotę kaucji za opakowanie. Potwierdził to Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z 21 sierpnia 2026 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.384.2026.1.ED.

Darowizna napojów objętych systemem kaucyjnym

Sprawa dotyczyła podatnika CIT prowadzącego działalność handlową, w ramach której sprzedawał między innymi artykuły spożywcze. Wnioskodawca zamierzał przekazywać na cele charytatywne towary handlowe stanowiące jego własność, w tym napoje w opakowaniach objętych obowiązkowym systemem kaucyjnym.

Przedmiotem darowizn mogły być napoje w opakowaniach kaucyjnych, w szczególności butelki plastikowe, puszki metalowe oraz butelki szklane wielokrotnego użytku.

Jak wskazano we wniosku, Wnioskodawca, w związku z dysponowaniem napojami w opakowaniach kaucyjnych, ponosi ciężar ekonomiczny kaucji w dwóch występujących w jego działalności modelach:

1) Jako nabywca (tj. dalszy dystrybutor/sprzedawca): Wnioskodawca nabywa napoje od dostawców. W momencie zakupu do ceny towaru doliczana jest kaucja za opakowanie, którą Wnioskodawca opłaca ze środków własnych.

2) Jako wprowadzający: Wnioskodawca sam wprowadza napoje w opakowaniach do obrotu. W związku z tym, na podstawie zawartej umowy, odprowadza kwotę kaucji za wprowadzone opakowania do tzw. podmiotu reprezentującego, czyli operatora systemu kaucyjnego, ze środków własnych.

W momencie przekazania darowizny napoju wraz z opakowaniem objętym kaucją Wnioskodawca nie pobiera od obdarowanego kwoty kaucji. Nie odzyskuje również kaucji od dostawcy ani podmiotu reprezentującego, ponieważ nie zwraca pustego opakowania. Opakowanie wraz z zawartością trwale opuszcza jego przedsiębiorstwo i staje się własnością obdarowanego.

Obdarowany, lub ostateczny konsument, któremu obdarowany wyda produkt, zyskuje natomiast możliwość zwrotu pustego opakowania w punkcie zbiórki i odzyskania przypisanej do niego kwoty kaucji.

W związku z powyższym, jak wskazano we wniosku, rzeczywiste uszczuplenie majątku Wnioskodawcy z tytułu dokonanej darowizny obejmuje nie tylko wartość samego napoju, ale również bezpowrotnie utraconą na rzecz obdarowanego równowartość kaucji za opakowanie, której obowiązek zapłaty ciąży na Wnioskodawcy.

Czy kaucja jest częścią wartości darowizny?

Podatnik zwrócił się do Dyrektora KIS z pytaniem, czy do wartości darowizny napojów, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, podlegającej, z uwzględnieniem limitu wskazanego w tym przepisie, odliczeniu od podstawy opodatkowania, może wliczyć pełną wartość przekazanego mienia, obejmującą wartość napoju powiększoną o kwotę kaucji za opakowanie.

Zdaniem Wnioskodawcy wartość darowizny powinna obejmować pełną wartość przekazanego mienia, a więc wartość napoju powiększoną o kwotę kaucji.

Wartość darowizny

Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT podstawę opodatkowania stanowi dochód po odliczeniu darowizn przekazanych na określone w przepisach cele, z uwzględnieniem ustawowego limitu.

Jednocześnie art. 18 ust. 1b ustawy o CIT określa sposób ustalania wartości darowizny, jeżeli jej przedmiotem są towary opodatkowane VAT.

Przepisy podatkowe nie wskazują jednak wprost, jak traktować obciążenia o charakterze kaucyjnym.

Wnioskodawca odwołał się również do art. 14 ust. 2 ustawy o CIT, zgodnie z którym wartość rynkową rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem między innymi ich stanu oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia.

Podatnik wskazał, że ponosi ciężar kaucji z własnych środków, nabywając towar od dostawcy lub wprowadzając go na rynek poprzez odprowadzenie kaucji do podmiotu reprezentującego. W jego ocenie kaucja stanowi zatem element wartości przekazywanego mienia.

Wydając towar nieodpłatnie, Wnioskodawca traci możliwość odzyskania kaucji. Jednocześnie obdarowany uzyskuje prawo do zwrotu pustego opakowania do systemu i otrzymania kwoty odpowiadającej uiszczonej wcześniej przez darczyńcę kaucji.

Tym samym przysporzenie majątkowe po stronie obdarowanego oraz odpowiadające mu uszczuplenie majątku Wnioskodawcy obejmują wartość samego towaru oraz wartość przypisaną do opakowania objętego kaucją.

Rozdzielenie wartości napoju od kwoty kaucji w przypadku nieodpłatnego przekazania, zdaniem Wnioskodawcy, nie odpowiadałoby ekonomicznemu i prawnemu charakterowi darowizny oraz art. 14 ust. 2 ustawy o CIT. Wartością darowizny jest bowiem wartość mienia, którego podatnik trwale się wyzbywa i które realnie wzbogaca obdarowanego.

Dyrektor KIS potwierdził stanowisko podatnika