🏷️ Koniec greenwashingu? UOKiK przeciwko pseudoekologicznym oznaczeniom produktów

9 lipca 2026 r., do Sejmu skierowany został projekt ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawy o prawach konsumenta (UC111), mający implementować przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/825 w odniesieniu do wzmocnienia pozycji konsumentów w procesie transformacji ekologicznej poprzez lepszą ochronę przed nieuczciwymi praktykami oraz lepsze informowanie.  

Wspomniana dyrektywa ma na celu rozwój unijnej gospodarki o obiegu zamkniętym i zielonej gospodarki poprzez umożliwienie konsumentom podejmowania świadomych decyzji o nabywaniu produktów w ramach zrównoważonej konsumpcji. Regulacje mają przyczynić się również do wyeliminowania nieuczciwych praktyk handlowych polegających na wprowadzaniu konsumentów w błąd, tym samym odwodząc ich od zrównoważonych wyborów konsumpcyjnych. 

Problem greenwashingu 

Jak wynika z uzasadnienia projektu nowelizacji przygotowanej przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, problemem wymagającym rozwiązania jest niewystarczająca ochrona konsumentów przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi, w szczególności w kontekście transformacji ekologicznej i rosnącej liczby przekazów marketingowych odnoszących się do aspektów środowiskowych. Chodzi o tzw. greenwashing, a więc pseudoekologiczny marketing wprowadzający konsumentów w błąd poprzez kreowanie fałszywego wizerunku firmy lub produktu jako ekologicznego.  

Do popularnych praktyk należy m.in.: 

• składanie nierzetelnych deklaracji o wypływie produktów na środowisko, 
• stosowanie nieweryfikowanych oznaczeń, które nie opierają się na uznanych systemach certyfikacji ani nie zostały ustanowione przez instytucje publiczne, 
• używanie ogólnych terminów takich jak „ekologiczny”, „zielony”, „przyjazny dla środowiska”, „naturalny” czy „biodegradowalny” bez możliwości ich potwierdzenia, 
• formułowanie obietnic dotyczących przyszłych osiągnięć ekologicznych (np. redukcji emisji CO2) w sytuacji, gdy przedsiębiorca nie posiada realnego planu ich realizacji, 
• przedstawianie cech produktu, które są wymagane przez prawo dla wszystkich towarów w danej kategorii, jako wyróżniającej cechy ekologicznej danej oferty, 
• zatajanie informacji o właściwościach produktu, które ograniczają jego trwałość. 

Istota planowanych zmian  

Zmiany w ustawie z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym: 

1. rozszerzenie katalogu tzw. czarnych praktyk rynkowych, które uznawane są za nieuczciwe w każdych okolicznościach, o 12 nowych praktyk (określonych w załączniku do dyrektywy 2024/825), 
2. rozszerzenie katalogu praktyk wprowadzających w błąd oraz katalogu informacji, które mogą być przedmiotem praktyki wprowadzającej w błąd przy prezentacji produktu, 
3. dodanie definicji następujących pojęć: towar, twierdzenie środowiskowe, ogólne twierdzenie środowiskowe, oznakowanie dotyczące zrównoważonego charakteru, systemu certyfikacji, uznana wysoka efektywność środowiskowa, trwałość, aktualizacja oprogramowania, materiał eksploatacyjny oraz funkcjonalność, 
4. określenie istotnych informacji, których pominięcie przy świadczeniu usługi porównywaniu produktów może zostać uznane za zaniechanie wprowadzające w błąd. 

Zmiany w ustawie z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta: 

1. dodanie definicji następujących pojęć: handlowa gwarancja trwałości, producent, punktowa ocena możliwości naprawy, treści cyfrowe, usługi cyfrowe oraz aktualizacja oprogramowania, 
2. uzupełnienie katalogu informacji, jakie sprzedawca powinien przekazać konsumentowi przed zawarciem umowy, zarówno w odniesieniu do umowy zawieranej w lokalu przedsiębiorstwa, jak i poza lokalem przedsiębiorstwa i na odległość,  
3. wprowadzenie obowiązku przekazywania konsumentowi informacji o przyjaznych dla środowiska opcjach dostawy towarów przed zawarciem umowy – dla umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa i na odległość, o ile sprzedawca przewiduje takie opcje dostawy. 

Etap legislacyjny: Projekt ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawy o prawach konsumenta (UC111) przyjęty przez Sejm, skierowany do opinii Biura Legislacyjnego Kancelarii Sejmu.  

Planowany termin wejścia w życie omówionych zmian to 27 września 2026 r.