Kwota pomniejszająca podstawę opodatkowania podatku od przychodów z budynków w grupie kapitałowej — czy zawsze 10 mln zł na spółkę?

Podatek od przychodów z budynków (uregulowany w art. 24b ustawy o CIT) obejmuje właścicieli komercyjnych nieruchomości wynajmowanych, wydzierżawianych lub oddanych do używania na podobnych zasadach. Podstawę opodatkowania stanowi wartość początkowa takich budynków pomniejszona o kwotę wolną w wysokości 10 000 000 zł.   

Zagadnienie kwoty pomniejszającej podstawę opodatkowania może być jednak nieoczywista w przypadku grup kapitałowych. 

Stanowisko Dyrektora KIS względem proporcji z art. 24b ust. 10 CIT 

Ustawodawca przewidział mechanizm zapobiegający sztucznemu mnożeniu kwoty wolnej przez rozdrabnianie własności nieruchomości między powiązane podmioty. Zgodnie z art. 24b ust. 10 ustawy o CIT, jeżeli podatnik posiada udział w kapitale innego podmiotu powiązanego (co najmniej 25%, powiązanie w rozumieniu art. 11a ust.2 pkt 1 ustawy o CIT), kwotę wolną ustala się w proporcji przychodu z budynków tego podatnika w sumie takich przychodów wraz z podmiotami powiązanymi.  

Przez lata organy podatkowe interpretowały ten przepis bardzo szeroko: skoro spółki są powiązane kapitałowo — niezależnie od kierunku powiązania — to proporcję stosuje się wobec wszystkich. W rezultacie, żadna ze spółek nie może odliczyć 10 000 000 zł, a właściwe jest proporcjonalne rozdzielnie tej kwoty pomiędzy wszystkie podmioty powiązane. Innymi słowy, nawet spółka córka, która nie posiada udziałów w innych podmiotach jest zobowiązana do ustalania proporcji z art. 24b ust. 10 ustawy o CIT – pomimo że literalnie tego wymogu się do niej nie powinno stosować (nie posiada co najmniej 25% udziału w kapitale innego podmiotu).  

Stanowisko sądów administracyjnych 

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 18 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 1051/19, wskazał, że sposób rozumienia przepisów przez Dyrektora KIS nie wynika z literalnej wykładni przepisów ustawy o CIT. Art. 24b ust. 10 jest na tyle jednoznaczny, że nie są zasadne próby rozszerzenia jego zastosowania do podmiotów, które nie posiadają udziałów w innych podmiotach (nie wywierają na nie wpływu w rozumieniu art. 11a ust. 2 pkt 1 ustawy o CIT).  

Następnie, analogiczne podejście zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 28 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Wr 760/19.   

Powyższe orzeczenia zostały utrzymane w mocy wyrokami NSA z 6 maja 2021 r., sygn. akt II FSK 1487/20, a także z 15 grudnia 2022 r., sygn. akt II FSK 1172/20, w których NSA podkreślił, że interpretacja przedstawiana przez Dyrektora KIS stanowi „próbę naprawy błędów legislacyjnych” i rozszerzającą wykładnię ustawy o CIT, celem realizacji fiskalnych założeń projektowanych rozwiązań.  

Następnie, podobne stanowisko przedstawiono w nieprawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z 23 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Po 592/23. 

Praktyka interpretacyjna a orzecznicza 

Pomimo kierunku rozwoju orzecznictwa sądów administracyjnych, Dyrektor KIS nadal wydawał negatywne dla podatników interpretacje: interpretację z 29 maja 2023 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.100.2023.1.AS, ale także interpretację z 8 grudnia 2022 r., nr 0111-KDIB1-3.4010.676.2022.1.PC. 

Pozytywne interpretacje Dyrektora KIS dotyczą podatników, którzy uzyskali korzystne dla siebie orzeczenie sądu administracyjnego (por. interpretacja z 13 czerwca 2023 r., nr 0111-KDIB1-3.4010.191.2019.10.MBD, z 2 czerwca 2022 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.181.2019.8.AR, z 26 maja 2022 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.182.2019.8.MKU). 

W rezultacie, choć stanowisko sądów administracyjnych jest dla podatników korzystne, to negatywne stanowiska Dyrektora KIS rodzą ryzyko, że w indywidualnej sprawie organy podatkowe mogą forsować bardziej restrykcyjne stanowisko. W świetle dotychczasowej linii orzeczniczej – próby te jednak powinny okazać się nieskuteczne.