Liczenie proporcji po przejęciu?

Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym na podstawie obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok podatkowy, w odniesieniu do którego jest ustalana proporcja. Jak wyliczyć proporcję ostateczną i kwotę korekty za rok, w którym doszło do połączenia dwóch podmiotów (dwóch podatników VAT)? 

Proporcja 

W stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. 

Jeżeli nie jest możliwe jednoznaczne wyodrębnienie kwot związanych z działalnością opodatkowaną i z działalnością ZW - podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego 

Proporcję ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.  

Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym na podstawie obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok podatkowy, w odniesieniu do którego jest ustalana proporcja.  

Połączenie 

Jak obliczyć ostateczny współczynnik w przypadku, w którym doszło do połączenia dwóch podmiotów (dwóch podatników VAT)? 

Organy podatkowe obecnie przyjmują w wydawanych interpretacjach, że w takiej sytuacji należy dokonać odrębnej kalkulacji kwoty korekty dla każdego z podmiotów, ale w oparciu o współczynnik ustalony od łącznych obrotów podmiotów łączących się.  

Jak to działa w praktyce? 

Wyliczasz kwotę korekty dla każdego z podmiotów odrębnie z uwzględnieniem wskaźnika proporcji obliczonego w sposób określony w ustawie o VAT na podstawie rzeczywistych łącznych obrotów spółek łączących się. Wyliczone kwoty korekty podmiot przejmujący powinien zsumować i wykazać jako korektę podatku naliczonego w rozliczeniu za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku, w którym doszło do połączenia.  

Ostateczny wskaźnik proporcji za dany rok jest jednocześnie wstępnym wskaźnikiem proporcji, według którego podatnik powinien dokonywać odliczenia podatku VAT w roku następującym po tym roku. 

Tak przykładowo DKIS w: 

1. interpretacji indywidualnej z dnia 06.05.2020 r., nr 0111-KDIB3-2.4012.90.2020.1.SR: …ostateczny wskaźnik proporcji połączonego podmiotu za rok, w którym miało miejsce połączenie, tj. za rok 2019 r., należy ustalić w oparciu o sumę obrotów połączonych podmiotów (Uniwersytetu i Instytutu) osiągniętych w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2019 r., tj. sumę obrotów przejętego podmiotu (Instytutu) za okres od dnia 1 stycznia do 30 września 2019 r. i sumę obrotów Uniwersytetu jako podmiotu połączonego za okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2019 r. Zatem, w celu wyliczenia ostatecznego wskaźnika proporcji Uniwersytet będzie obowiązany uwzględnić obroty osiągnięte z czynności opodatkowanych jak i czynności zwolnionych od podatku VAT uzyskane w roku połączenia zarówno przez Uniwersytet jak i przejęty Instytut. Zasadą jest, że ostateczny prewspółczynnik za dany rok jest jednocześnie wstępnym prewspółczynnikem, według którego podatnik powinien dokonywać odliczenia podatku VAT w roku następującym po tym roku. Analogicznie ostateczny wskaźnik proporcji za dany rok jest jednocześnie wstępnym wskaźnikiem proporcji, według którego podatnik powinien dokonywać odliczenia podatku VAT w roku następującym po tym roku. Zatem ostateczny prewspółczynnik oraz ostateczny wskaźnik proporcji wyliczone zgodnie ze wskazówkami powyżej za rok, w którym miało miejsce połączenie, tj. za 2019 r., stanowią jednocześnie wstępny (hipotetyczny) prewspółczynnik oraz wstępny (hipotetyczny) wskaźnik proporcji Wnioskodawcy jako podmiotu połączonego na rok następujący po roku, w którym miało miejsce to połączenie, tj. na rok 2020; 
2. interpretacji indywidualnej z dnia 20.01.2023 r., nr 0114-KDIP4-2.4012.493.2022.1.MC: …. Spółka Przejmująca po zakończeniu roku podatkowego, w którym dojdzie do Połączenia 1 oraz Połączenia 2 zobowiązana będzie do dokonania wyliczenia kwoty korekty podatku odliczonego dla każdej ze spółek odrębnie z uwzględnieniem wskaźnika proporcji obliczonego w sposób określony w art. 90 ust. 2-6 ustawy na podstawie rzeczywistych łącznych obrotów Spółki Przejmującej, Spółki przejmowanej I, Spółki Przejmowanej II, Spółki Przejmowanej III oraz Spółki Przejmowanej IV za korygowany rok. Wyliczone w ten sposób kwoty korekty Spółka Przejmująca, jako następca prawny, zobowiązana będzie zsumować i wykazać jako korektę podatku naliczonego w rozliczeniu za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku Połączeń. (…) Wskazać bowiem należy, że dla celów obliczenia kwoty korekty podatku odliczonego Spółka Przejmująca winna ustalić ostateczny współczynnik VAT podmiotu połączonego za rok, w którym będą miały miejsce Połączenia. (…)Wyliczone w ten sposób kwoty korekty Spółka Przejmująca zobowiązana będzie zsumować i wykazać jako korektę podatku naliczonego w rozliczeniu za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku Połączeń. (…) Zasadą jest zatem, że ostateczny współczynnik VAT za dany rok jest jednocześnie wstępnym współczynnikiem VAT, według którego podatnik powinien dokonywać odliczenia podatku naliczonego w roku następującym po tym roku. Tym samym w rozpatrywanej sprawie ostateczny współczynnik VAT ustalony w sposób określony w odpowiedzi na pytanie nr 2 będzie jednocześnie wstępnym współczynnik VAT dla roku następującego po roku, w którym nastąpiły Połączenia; 
3. interpretacji z dnia 27.11.2023 r., nr 0114-KDIP4-3.4012.431.2023.1.RK: Wskazać należy, że Spółka po zakończeniu roku podatkowego, w którym doszło do Połączenia (2023 rok) zobowiązana będzie do dokonania wyliczenia kwoty korekty podatku odliczonego dla każdej ze spółek odrębnie (Spółki i Spółki Przejmowanej) z uwzględnieniem wskaźnika proporcji obliczonego w sposób określony w art. 90 ust. 2-6 ustawy na podstawie rzeczywistych łącznych obrotów Spółki oraz Spółki Przejmowanej za korygowany rok. Wyliczone w ten sposób kwoty korekty zobowiązani będą Państwo, jako następca prawny, zsumować i wykazać jako korektę podatku naliczonego w rozliczeniu za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku Połączenia. Dla celów obliczenia kwoty korekty podatku odliczonego Spółka powinna ustalić ostateczny współczynnik VAT podmiotu połączonego za rok, w którym miało miejsce Połączenie; 
4. interpretacji indywidualnej z dnia 10.10.2024 r., nr 0113-KDIPT1-3.4012.652.2024.1.MK: Jednocześnie wskazać należy, że Spółka Przejmująca po zakończeniu roku podatkowego, w którym doszło do połączenia spółek zobowiązana była do dokonania wyliczenia kwoty korekty podatku odliczonego dla każdej ze spółek odrębnie z uwzględnieniem wskaźnika proporcji obliczonego w sposób określony w art. 90 ust. 2-6 ustawy na podstawie rzeczywistych łącznych obrotów Spółki Przejmującej oraz Spółki Przejmowanej za korygowany rok; 
5. interpretacji indywidualnej z dnia 18.02.2025 r., nr 0114-KDIP4-3.4012.715.2024.1.IG: Dla celów obliczenia kwoty korekty podatku odliczonego powinni Państwo ustalić ostateczny współczynnik VAT podmiotu połączonego za rok, w którym miało miejsce Połączenie. (…) W dalszej kolejności, na podstawie tak wyliczonych łącznych obrotów Spółki Przejmującej oraz Spółki Przejmowanej powinni Państwo ustalić ostateczny wskaźnik proporcji obliczony w sposób określony w art. 90 ust. 2-6 ustawy, a następnie przy wykorzystaniu tego ostatecznego wskaźnika proporcji wyliczyć kwoty korekty podatku odliczonego dla każdej ze Spółek odrębnie, tj. odrębnie dla Państwa (uwzględniając cały rok Połączenia) i odrębnie dla Spółki Przejmowanej (uwzględniając okres od początku roku, w którym nastąpiło Połączenie, do dnia poprzedzającego Dzień Połączenia); 
6. interpretacji indywidualnej z dnia 06.03.2026 r., nr 0113-KDIPT1-2.4012.1161.2025.1.JS: W dalszej kolejności na podstawie tak wyliczonych łącznych obrotów Państwa oraz Spółki przejmowanej, Państwo winni ustalić ostateczny wskaźnik proporcji obliczony w sposób określony w art. 90 ust. 2-6 ustawy, a następnie przy wykorzystaniu tego ostatecznego wskaźnika proporcji wyliczyć kwoty korekty podatku odliczonego dla każdej ze Spółek odrębnie, tj. odrębnie dla Państwa jako Spółki przejmującej (uwzględniając cały rok połączeń), odrębnie dla Spółki przejmowanej (uwzględniając okres od początku roku połączenia spółek do dnia połączenia Spółek). 

Jeżeli borykasz się z problemami w zakresie wyliczenia proporcji przy odliczeniu podatku naliczonego, możesz liczyć na wsparcie LTCA.