Logo w zamian za wygaśnięcie długu. Czy datio in solutum powoduje przychód w PIT?

Spłata pożyczki nie zawsze musi następować w formie pieniężnej. Za zgodą wierzyciela, dłużnik może również spełnić inne świadczenie, na przykład przenieść na wierzyciela określone prawo majątkowe. Taka konstrukcja, nazywana świadczeniem w miejsce wykonania, czyli datio in solutum, może mieć jednak określone skutki podatkowe. 

Potwierdza to interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 30 lipca 2026 r., sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.469.2026.2.AK. Organ uznał, że przeniesienie autorskich praw majątkowych do logo w zamian za zwolnienie z obowiązku spłaty pożyczki stanowi odpłatne zbycie praw majątkowych i podlega opodatkowaniu PIT. 

Logo w zamian za wygaśnięcie długu  

Wnioskodawca był osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej. Zaciągnął pożyczkę od spółki z o.o., a jednocześnie posiadał 50% autorskich praw majątkowych do logo, którego był współtwórcą. 

Planował przenieść przysługujące mu prawa na spółkę w celu zaspokojenia całości albo części wierzytelności obejmującej kwotę główną pożyczki i naliczone odsetki. Transakcja miała zostać przeprowadzona na podstawie art. 453 Kodeksu cywilnego, czyli jako świadczenie w miejsce wykonania, określane również jako datio in solutum. Zgodnie z tym przepisem zobowiązanie wygasa, jeżeli dłużnik, za zgodą wierzyciela, spełni inne świadczenie niż pierwotnie ustalone. 

Wnioskodawca uważał, że przeniesienie praw do logo nie powinno prowadzić do powstania przychodu. Argumentował, że nie dojdzie do zwiększenia jego aktywów lecz jedynie do zmiany struktury majątku tj. utraci prawa autorskie, a jednocześnie przestanie być zobowiązany do spłaty pożyczki. 

Przychód z praw majątkowych  

Dyrektor KIS nie zgodził się z podatnikiem. Organ wskazał, że do źródła przychodów obejmującego prawa majątkowe zalicza się między innymi przychody z praw autorskich, w tym z odpłatnego zbycia tych praw. Zdaniem Dyrektora KIS przeniesienie autorskich praw majątkowych do logo na rzecz wierzyciela w zamian za zwolnienie z długu spełnia przesłanki odpłatnego zbycia. Podatnik przekazuje prawo majątkowe, a w zamian uzyskuje wymierną korzyść w postaci zmniejszenia swoich zobowiązań. W ocenie organu brak zapłaty w pieniądzu nie oznacza więc, że czynność ma charakter nieodpłatny. 

Czy orzecznictwo dotyczące nieruchomości można zastosować do praw autorskich?  

Wnioskodawca powołał się na wyroki sądów administracyjnych dotyczące przeniesienia nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu, w których sądy uznawały, że datio in solutum nie stanowi odpłatnego zbycia nieruchomości, ponieważ po stronie dłużnika nie dochodzi do definitywnego przysporzenia majątkowego.  

Argumentacja ta może mieć znaczenie także w przypadku autorskich praw majątkowych. Zarówno art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, regulujący zbycie nieruchomości, jak i art. 18 tej ustawy, odnoszący się do praw autorskich, posługują się pojęciem odpłatnego zbycia.   

Tym samym, choć wyroki dotyczące nieruchomości nie odnoszą się bezpośrednio skutków przeniesienia praw autorskich to jednak zawarta w nich argumentacja oparta o istotę datio in solutum oraz wymóg uzyskania definitywnego przysporzenia może stanowić istotny argument również w sporze dotyczącym praw majątkowych.  

Datio in solutum nie gwarantuje neutralności podatkowej  

W ocenie fiskusa datio in solutum nie oznacza braku odpłatności. Z punktu widzenia Dyrektora KIS wygaśnięcie długu jest konkretną korzyścią majątkową uzyskiwaną w zamian za przekazane prawa majątkowego.   

Nie oznacza to jednak, że stanowisko organu jest bezsporne. Argumentacja wynikająca z orzecznictwa dotyczącego nieruchomości może przemawiać za przyjęciem, że wykonanie istniejącego zobowiązania przez przeniesienie innego składnika majątku nie prowadzi do powstania definitywnego przysporzenia majątkowego, w tym samym nie generuje przychodu w PIT.  

Przed zastosowaniem datio in solutum warto więc przeanalizować nie tylko cywilnoprawną skuteczność rozliczenia, lecz także ryzyka i możliwe skutki podatkowe.