Niespłacona pożyczka w likwidowanej spółce a przychód podatkowy

W związku z likwidacją spółek kapitałowych pojawia się pytanie, co z podatkowymi skutkami niespłaconych pożyczek, które pozostają w spółce na dzień wykreślenia jej z Krajowego Rejestru Sądowego. Intuicyjnie można by zakładać, że skoro dług przestaje istnieć razem ze spółką będącą dłużnikiem, to po stronie spółki powinien powstać przychód odpowiadający wartości niespłaconej pożyczki i narosłych odsetek, ze względu na to, że zobowiązanie przestaje istnieć w związku z likwidacją dłużnika. 

Zgodnie z jednolitą linią interpretacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej sama likwidacja i wykreślenie spółki z rejestru, przy braku zwolnienia z długu oraz przy braku przedawnienia zobowiązania, nie prowadzi do powstania przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych. Kluczowa jest tu zasada, że opodatkowaniu podlega realne, definitywne przysporzenie majątkowe, a takiego przysporzenia nie da się przypisać podmiotowi, który przestaje istnieć tylko dlatego, że w momencie wykreślenia ma niespłacone zobowiązania. 

Powyższe stanowisko Dyrektor KIS zajął m.in. w: 

• interpretacji indywidualnej z 29 stycznia 2025 r., nr 0114-KDIP2-2.4010.648.2024.3.PK; 
• interpretacji indywidualnej z 6 grudnia 2024 r., nr 0111-KDIB1-1.4010.608.2024.1.SH;
• interpretacji indywidualnej z 29 sierpnia 2024 r., nr 0114-KDIP2-2.4010.311.2024.3.AP.  

Zgodnie z powyższymi stanowiskami, powstanie przychodu podatkowego wymaga rzeczywistego przysporzenia majątkowego po stronie podatnika, do którego nie dochodzi tylko dlatego, że pozostawiono niespłacony dług w spółce, która po likwidacji przestaje istnieć. Niemożliwe jest przypisanie spółce – jako podmiotowi już nieistniejącemu – jakiegokolwiek przysporzenia z tego tytułu.    

Organ zwraca w tym zakresie natomiast uwagę na dyspozycję art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT zgodnie, z którym przychodem jest wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań, w tym z tytułu zaciągniętych pożyczek (kredytów). 

Przychód powstanie wtedy, gdy przed likwidacją spółki dojdzie do umorzenia długu albo do jego przedawnienia, natomiast brak spłaty długu na dzień likwidacji spółki nie jest automatycznie równoznaczny ani z umorzeniem, ani z przedawnieniem, a więc nie spełnia ustawowych przesłanek rozpoznania przychodu. 

Z punktu widzenia bezpieczeństwa podatkowego w przypadku likwidacji spółek, w tym kontekście najważniejsze jest, aby pamiętać, że przychód może powstać, jeśli dojdzie do umorzenia zobowiązania albo do jego przedawnienia przed zakończeniem likwidacji spółki.