Nowe stare zasady zatrudniania obywateli Ukrainy
W dniu 5 marca 2026 r. weszły nowe przepisy dotyczące zatrudniania obywateli Ukrainy. Mimo że przepisy są nowe, to zasady w gruncie rzeczy stare. Poznaj najważniejsze rozwiązania.
Przedłużenie legalności pobytu
Legalny pobyt obywateli Ukrainy w Polsce został przedłużony do 4 marca 2027 r. Co więcej – jeżeli UE przedłuży ten okres – przełoży się to także na polskie przepisy, bez konieczności nowelizacji ustawy (z perspektywy rządu – bez konieczności proszenia Prezydenta o podpis).
W okresie ustalonym przez UE legalny będzie pobyt, ale także nie stracą ważności wizy, zezwolenia na pobyt czasowy, karty pobytu itp.
Co istotne przepisy o legalizacji pobytu weszły już na stałe do polskiego prawa i będą stosowane we wszystkich przypadkach skutkujących nagłym napływem cudzoziemców, spowodowanych np. wojną.
Aktualizacja danych
Część obywateli Ukrainy będzie musiała zgłosić się do urzędu gminy (miasta lub dzielnicy) celem aktualizacji danych do 31 sierpnia 2026 r. Dotyczy to tych osób, które otrzymały PESEL UKR bez przedstawienia dokumentu tożsamości ze zdjęciem, o ile nie mają innej podstawy pobytowej. W efekcie nie będą musiały dopełniać tego obowiązku osoby, które przedłożyły dokument ze zdjęciem przy uzyskiwaniu numeru PESEL lub posiadają np. zezwolenie na pobyt czasowy.
Niedopełnienie tego obowiązku skutkować będzie utratą ochrony czasowej od 1 września 2026 r., a w konsekwencji utratą prawa pobytu.
Legalizacja pracy
Powiadomienia zostają z nami na stałe. Jeżeli cudzoziemiec posiada PESEL UKR – w praktyce nie ma istotnych nowości. W przypadku osób, które nie mają statusu PESEL UKR, przewidziany został trzyletni okres przejściowy (do dnia 4 marca 2029 r.), w którym obywatele Ukrainy legalnie przebywający w Polsce mogą pracować na podstawie powiadomień.
Po upływie tego czasu, obywatele Ukrainy nieobjęci ochroną czasową będą traktowani tak, jak inni cudzoziemcy, czyli do wykonywania pracy wymagane będzie stosowne zezwolenie (zezwolenie na pracę lub któreś z zezwoleń pobytowych dających dostęp do rynku pracy) lub oświadczenie.
Tanio już było…
Powiadomienia trzeba składać terminowo (w ciągu 7 dni). O ile wcześniej naruszenie tej zasady zazwyczaj uchodziło „na sucho”, to obecnie mamy zagrożenie karą grzywny od 1000 zł do 3000 zł.
Ukraiński JDG
Na mocy specustawy obywatele Ukrainy mogli zakładać działalność gospodarczą w Polsce (JDG) na takich samych zasadach, jak Polacy (pod warunkiem posiadania numeru PESEL). Jeżeli zdążyli ją założyć do 4 marca 2026 r. to mogą ją wciąż prowadzić na dotychczasowych zasadach.
Po zmianach obywatele Ukrainy, którzy są objęci ochroną czasową (maja PESEL UKR) wciąż będą mieli prawo założenia JDG. Brak PESEL UKR może natomiast uniemożliwić założenie JDG, chyba że cudzoziemiec będzie posiadał inną podstawę pobytową dającą mu prawo do bycia przedsiębiorcą np. zezwolenie na pobyt stały, niektóre zezwolenia na pobyt czasowy, czy niebieska karta (tak która potwierdza wysokie kwalifikacje, a nie ta, która świadczy o przemocy w rodzinie).
