NSA: pomoc dla sektorów energochłonnych może korzystać ze zwolnienia z CIT. Ważny wyrok dla firm rozliczających wsparcie energetyczne

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 lutego 2026 r., sygn. II FSK 1007/25, to jedno z ważniejszych rozstrzygnięć dla przedsiębiorców, którzy otrzymali publiczne wsparcie związane ze wzrostem cen energii i gazu. Sednem sprawy było pytanie, czy bezzwrotna pomoc publiczna przyznana spółce na podstawie programu „Pomoc dla sektorów energochłonnych związana z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej”, realizowanego przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej może być potraktowana jako dotacja w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT, a więc korzystać ze zwolnienia podatkowego.  

Sam przepis art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT przewiduje zwolnienie dla dotacji otrzymanych z budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Z kolei program „Pomoc dla sektorów energochłonnych związana z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej” opiera się na systemie bezzwrotnych rekompensat, których celem miało być złagodzenie skutków kryzysu energetycznego.  

Dyrektor KIS w interpretacji z 9 stycznia 2025 r. nr 0111-KDIB1-2.4010.651.2024.2.EJ opatł się na założeniu, że skoro ustawa o CIT nie definiuje pojęcia dotacja, to należy sięgnąć do definicji legalnej z art. 126 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z tym przepisem dotacje to środki podlegające szczególnym zasadom rozliczania, przeznaczone na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Dyrektor KIS twierdził więc, że analizowana pomoc publiczna, choć pochodzi ze środków publicznych, nie ma charakteru dotacji w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, a tym samym nie korzysta ze zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT, gdyż celem rekompensaty jest wyrównanie strat przedsiębiorstw, a nie zadanie publiczne. 

Dlaczego sądy nie zgodziły się z organem? 

Punktem wyjścia dla stanowiska NSA była wykładnia językowa art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT. Skoro ustawodawca w tym przepisie nie odesłał do art. 126 ustawy o finansach publicznych, to było to świadomą decyzją ustawodawcy i nie ma podstaw, aby automatycznie przenosić definicję legalną z innej gałęzi prawa na grunt ustawy podatkowej. NSA zaakcentował więc autonomię prawa podatkowego i wskazał, że przy braku definicji ustawowej zasadnicze znaczenie ma zwykłe, językowe rozumienie pojęcia dotacja. NSA zgodził się z argumentacją, że zawężenie zwolnienia poprzez domniemywanie definicji z innej ustawy byłoby sprzeczne z zasadą ścisłej wykładni zwolnień. 

NSA uznał, że o kwalifikacji świadczenia nie powinna decydować sama nazwa taka jak „pomoc”, „rekompensata” czy „refundacja”, lecz jego rzeczywiste cechy.  

Ważny okazał się także argument funkcjonalny. Celem pomocy było wsparcie przedsiębiorców dotkniętych nagłym wzrostem cen energii i gazu. Opodatkowanie takiej pomocy prowadziłoby do realnego obniżenia wartości wsparcia, a więc częściowo niweczyłoby cel interwencji publicznej. 

Należy mieć nadzieję, że wyrok stanowić będzie początek jednolitej linii orzeczniczej odnoszącej się do przedmiotowego wsparcia i będzie stanowił przeciwwagę dla wcześniejszego wyroku NSA z 9 lipca 2024 r., sygn. II FSK 397/24, w który prezentowano podejście odmienne, zakładające, że pomoc dla przedsiębiorstw energochłonnych nie korzysta ze zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT. 

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażano już poglądy potwierdzające trafność stanowiska co do traktowania wskazanej pomocy publicznej jako dotacji w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT. NSA wskazał na wyroki: z 28 kwietnia 2017 r. sygn. akt II FSK 862/15, z 7 grudnia 2021 r. sygn. akt II FSK 1276/21, z 16 grudnia 2025 r. sygn. akt II FSK365/23). 

Warto również zwrócić uwagę na dotychczasowe korzystne wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych odnoszące się do „Pomocy dla sektorów energochłonnych związanej z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej” np.: WSA w Olsztynie z 21.05.2025 r. sygn. akt I SA/Ol 155/25, WSA w Gliwicach z 20.05.2025 r. sygn. akt I SA/Gl 1262/24, WSA w Gdańsku z 12 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Gd 857/24, WSA w Krakowie z 30.11.2023 r. sygn. akt I SA/Kr 797/23, WSA w Poznaniu z 7.03.2024 r. sygn. akt I SA/Po 720/23, WSA w Bydgoszczy z 26.03.2024 r. sygn. akt I SA/Bd 155/24, WSA w Warszawie z 10.01.2024 r. sygn. akt III SA/Wa 2358/23, WSA w Gliwicach z 14.02.2024 r. sygn. akt I SA/GI 1049/23, WSA we Wrocławiu z 17.10.2024 r. sygn. akt I SA/Wr 429/24, WSA w Łodzi z 5 czerwca 2024 r. sygn. akt I SA/Łd 191/24. 

Co ten wyrok oznacza w praktyce? 

Dla podatników najważniejszy jest wniosek praktyczny: otrzymanie pomocy publicznej w ramach analizowanego programu nie musi automatycznie oznaczać powstania dochodu podlegającego opodatkowaniu CIT. Wyrok wzmacnia argumentację za stosowaniem zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT w sytuacji otrzymania dotacji rozumianej jako bezzwrotna pomoc finansowa udzielona przedsiębiorstwu, instytucji lub organizacji ze środków publicznych. Podatnicy zyskują zatem silny argument w sporach o podobne rekompensaty, dopłaty czy subwencje kryzysowe.  

Rozstrzygnięciem jest zatem istotne nie tylko dla podatników, którzy otrzymali wsparcie z programu „Pomoc dla sektorów energochłonnych związana z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej” lecz równieżdla beneficjentów: 

• rekompensaty od Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z tytułu przenoszenia kosztów zakupu uprawnień do emisji gazów cieplarnianych na ceny energii elektrycznej zużywanej do wytwarzania produktów w sektorze lub podsektorach energochłonnych, 
• rekompensaty wypłacanej ze środków samorządu województwa z tytułu poniesionej straty w związku ze świadczeniem usług w zakresie transportu zbiorowego 
• refundacji części kosztów pracowniczych stanowi dotację zwolnioną z podatku dochodowego od osób prawnych. 

Z perspektywy praktycznej podatnicy powinni rozważyć kilka możliwych działań. Po pierwsze, w przypadku bieżących lub przyszłych rozliczeń warto przeanalizować, czy otrzymane wsparcie spełnia przesłanki zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT. Po drugie, podatnicy, którzy zastosowali ostrożnościowo podejście fiskusa i opodatkowali otrzymaną pomoc, mogą rozważyć ocenę zasadności korekty rozliczeń oraz wystąpienia o stwierdzenie nadpłaty. Po trzecie, w sprawach spornych nadal aktualne pozostaje narzędzie wniosku o interpretację indywidualną, a w razie niekorzystnego stanowiska organu także droga sądowo administracyjna. 

Wyrok NSA z dnia 17 lutego 2026 r sygn. akt II FSK 1007/25 stanowi śliny materiał argumentacyjny w sporach z organami podatkowymi. Należy go ocenić jako bardzo ważne rozstrzygnięcie dla podatników CIT, zwłaszcza tych, którzy korzystali z nadzwyczajnych mechanizmów wsparcia uruchamianych w związku z kryzysem energetycznym.