Opodatkowanie instalacji technicznych znajdujących się wewnątrz budynku na gruncie podatku od nieruchomości

Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: UPOL) budowlą jest urządzenie budowlane - przyłącze oraz urządzenie instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, oraz inne urządzenie techniczne, bezpośrednio związane z budynkiem lub obiektem, o którym mowa w lit. a, niezbędne do ich użytkowania zgodnie z przeznaczeniem - wzniesione w wyniku robót budowlanych, także w przypadku, gdy stanowią część obiektu niewymienionego w ustawie.

W myśl art. 2 ust. 1 pkt 3 UPOL opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane (dalej: PB) w brzmieniu od 28 czerwca 2015 r., ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.

W myśl art. 3 pkt 3 PB ilekroć w ustawie jest mowa o budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak (...) sieci techniczne (...) lub urządzenia techniczne.

Na tle powyższej regulacji powstał spór pomiędzy podatnikiem (spółką) a organami podatkowymi w zakresie tego, czy instalacje znajdujące się wewnątrz budynku stanowią odrębny od budynku przedmiot opodatkowania na gruncie podatku od nieruchomości.

Zdaniem podatnika instalacje znajdujące się w halach produkcyjnych - tj. m.in. sieć telekomunikacyjna, linie elektroenergetyczne wewnętrzne, sieć sprężonego powietrza (wewnątrzzakładowa), sieć gazowa (wewnątrzzakładowa), sieć wody technologicznej (wewnątrzzakładowa); sieć azotu i metanolu technologicznego (wewnątrzzakładowa), linie elektroenergetyczne (oświetlenie), sieć sprężonego powietrza, sieć radiowa, sieć gazowa (wewnątrzzakładowe), instalacja chłodzenia w hali, instalacja gazowa – laboratorium (dalej łącznie: Instalacje) – stanowią części składowych budynków, umożliwiających wykorzystywanie tych budynków zgodnie z przeznaczeniem.

W ocenie organu odwoławczego (SKO) w sprawie należy:

• ocenić, czy Instalacje w ogóle mogą być na podstawie Prawa budowlanego uznane za budowle,
• wykluczyć identyfikowanie budowli jako budynku albo obiektu małej architektury,
• rozważyć, czy stanowią one odrębne od budynku, samodzielne obiekty budowlane lub urządzenia budowlane, dla których budynek spełnia jedynie funkcję ochronną.

W wyniku prowadzonego postępowania SKO stwierdziło, iż wbrew stanowisku podatnika Instalacje nie stanowią części składowych budynków, umożliwiających wykorzystywanie ich zgodnie z przeznaczeniem, gdyż umożliwiają prowadzenie procesu produkcyjnego, objętego przedmiotem działalności spółki, czego dowodzi dokonana przez biegłego ich szczegółowa charakterystyka, tak pod kątem ich konstrukcji jak i funkcji, tzn. ściśle związanej z produkcją części do siników samochodowych i ich montażu.

Sprawa została rozstrzygnięta przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który w wyroku z dnia 17 czerwca 2026 r. o sygn. I SA/Wr 67/26 wskazał następujące wnioski:

• aby uznać instalację za opodatkowaną wraz z budynkiem jako jeden przedmiot opodatkowania należy ustalić, czy instalacje spełniają rolę "służebną" co do budynku, a nie co do odbywającego się w nim konkretnego procesu produkcji; procesu o konkretnym profilu. Opinia biegłego jednoznacznie dowodzi, że ww. przedmioty służą produkcji o określonym profilu i pełnią rolę w procesie produkcji, a nie rolę "służebną" wobec budynku;
• przez zwrot legislacyjny "instalacje zapewniające możliwość użytkowania obiektu z zgodnie z jego przeznaczeniem" należy rozumieć zespół urządzeń wewnątrz takiego obiektu służących do przesyłania mediów, takich jak woda, prąd elektryczny, gaz ziemny, paliwo, ściekli czy też inne substancje dla obsługi wnętrza obiektu. Tym samym instalacje wzniesione w związku z prowadzoną w obiekcie działalnością produkcyjną nie są objęte zakresem normatywnym art. 1a ust. 1 pkt 1 UPOL i co do ww. obiektów Sąd podzielił ocenę organów podatkowych;
• za przedwczesne natomiast Sąd uznał zakwalifikowanie przez organy podatkowe sieci gazowych wewnątrzzakładowych oraz linii elektroenergetycznych dla oświetlenia jako obiektów, które nie zapewniają użytkowania budynku zgodnie z jego przeznaczeniem, tj. że podstawowym powodem umieszczenia tych instalacji był proces produkcji, a nie użytkowanie budynku w jakikolwiek sposób zgodny z przeznaczeniem budynku. Z opinii biegłego wynika bowiem, że sieci gazowe służą do ogrzewania budynku zaś linie elektroenergetyczne do jego oświetlenia. Z opinii ani z innych dowodów nie wynika w sposób oczywisty, czy sieci gazowe wewnątrzzakładowe spełniają swoje funkcje jedynie w zakresie ściśle związanym z produkcją czy też służą do niezależnego od procesu produkcyjnego ogrzania budynku. W odniesieniu do instalacji oświetleniowej wynika wprawdzie, że schemat przestrzenny sieci ściśle związany jest z cyklem produkcyjnym i jest do niego dostosowany, jednak z akt sprawy nie wynika jednoznacznie czy w budynku znajdują się inne instalacje mogę pełnić przedmiotowe funkcje, tj. oświetlenia i ogrzania budynku - zapewniające możliwość użytkowania budynków zgodnie z ich przeznaczeniem - a Instalacje są instalacjami dodatkowymi, wzniesionymi wyłącznie w celu realizacji procesu produkcyjnego i ściśle z procesem produkcyjnym związanymi; to jest, że po ewentualnym usunięciu ww. instalacji, w budynku pozostaną stosowne instalacje, umożliwiające oświetlenie i ogrzanie budynku, co w ocenie Sądu zapewnia możliwość użytkowania budynku zgodnie z przeznaczeniem, również w odniesieniu do budynków produkcyjno-magazynowych. Okoliczności te organ winien poddać ponownej ocenie, a w razie potrzeby uzupełnić zgormadzony w sprawie materiał dowodowy.