Pomoc publiczna udzielana na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024

Spółka wystąpiła z wnioskiem o wydanie interpretacji w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w odniesieniu do bezzwrotnej pomocy publicznej związanej z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej.

Spółka zawarła umowy z Operatorem Programu Rządowego "Pomoc dla sektorów energochłonnych związana z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej w 2022 r.", na podstawie, których otrzymała bezzwrotną pomoc publiczną w postaci określonej kwoty pieniężnej w ramach Programu rządowego. Umowy zostały zwarte z uwagi na konieczność łagodzenia negatywnych skutków nagłego wzrostu cen mając na uwadze przepisy ustawy z 29 września 2022 r. o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024.

Na podstawie powołanej na wstępie ustawy, uchwałą z 3 stycznia 2023 r. (nr 1/2023) Rada Ministrów przyjęła program rządowy pod nazwą "Pomoc dla sektorów energochłonnych związana z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej w 2022 r.”.

W interpretacji z dnia 9 stycznia 2025 r., znak 0111-KDIB1-2.4010.651.2024.2.EJ, organ uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe.

Zdaniem organu w sytuacji, gdy w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie zostało zdefiniowane pojęcie "dotacja", to sposobu jego rozumienia należy poszukiwać z uwzględnieniem definicji legalnej zawartej w art. 126 ustawy o finansach publicznych. Według organu, w związku z różnymi trybami przyznawania rekompensat w rozumieniu przepisów ustawy o systemie rekompensat, a także przyznawania dotacji w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, nie należy utożsamiać pojęcia rekompensata z pojęciem dotacja przy dokonywaniu wykładni art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Skoro spółka otrzymała rekompensatę, a nie dotację w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, to uzyskany przychód z tego tytułu nie podlega zwolnieniu od podatku. Kwestia źródła pochodzenia środków na wypłatę rekompensat nie ma przy tym znaczenia dla sprawy.

W konsekwencji zdaniem organu, przyznana bezzwrotna Pomoc publiczna na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024 oraz uchwały nr 1/2023 Rady Ministrów z 3 stycznia 2023 r. w sprawie przyjęcia programu rządowego pod nazwą "Pomoc dla sektorów energochłonnych związana z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej w 2022 r." oraz załączniku do tej uchwały - choć będzie stanowiła świadczenie publicznoprawne z budżetu państwa - to nie będzie miała charakteru dotacji, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Z taką wykładnią art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie zgodził się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lutego 2026 r., sygn. II FSK 1007/25.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego „Ustawodawca nie zawarł w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych bądź też w przepisach Ordynacji podatkowej także stosownego odesłania do innych gałęzi prawa dla odkodowania znaczenia pojęcia "dotacja". Zgodzić należy się z sądem pierwszej instancji, że dokonując wykładni pojęcia "dotacja", o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nie należy posiłkować się w ramach wykładni systemowej zewnętrznej definicją legalną zawartą w art. 126 ustawy o finansach publicznych oraz warunkami przewidzianymi wyraźnie dla dotacji w przepisach następnych.

Jak trafnie wskazał WSA, gdyby racjonalny ustawodawca tworząc zwolnienie zawarte w art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych chciał skorzystać z tej definicji to dokonałby stosownego odesłania, tak jak to uczynił np. w treści art. 12 ust. 1 pkt 2, czy art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Skoro racjonalny ustawodawca stosowne odesłanie uczynił w art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych natomiast nie uczynił takiego odesłania w art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, to należy uznać, że był to zabieg celowy. Zatem definicja dotacji zawarta w art. 126 ustawy o finansach publicznych została zbudowana na użytek ustawy o finansach publicznych oraz przepisów zawierających stosowne odesłanie do art. 126 i następne ustawy o finansach publicznych, co wyklucza jej stosowanie, ze wszystkimi warunkami przewidzianymi dla tej instytucji, na gruncie art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.”

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z punktu widzenia ustawodawcy, co jednoznacznie wynika z treści art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ważne jest źródło pochodzenia środków dotacji, którym musi być budżet państwa lub budżet jednostki samorządu terytorialnego.

W odniesieniu do analizowanej sprawy, Sąd uznał, że źródłem finansowania wypłacanej pomocy jest nadwyżka finansowa zgromadzona w Funduszu Rekompensat Pośrednich Kosztów

Emisji oraz środki pochodzące z pożyczki z budżetu państwa. Stosownie natomiast do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o systemie rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych, fundusz ten jest funduszem celowym, a według art. 9 pkt 7 następne ustawy o finansach publicznych fundusze celowe należą do sektora finansów publicznych.

W konsekwencji zdaniem Sądu, przyznana bezzwrotna Pomoc publiczna na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024 oraz uchwały nr 1/2023 Rady Ministrów z 3 stycznia 2023 r. w sprawie przyjęcia programu rządowego pod nazwą "Pomoc dla sektorów energochłonnych związana z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej w 2022 r." oraz załączniku do tej uchwały może korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.