Postępowanie z udziałem konsumentów do likwidacji?

1 lipca 2023 r. w naszym porządku prawnym pojawił się nowy rodzaj postępowania cywilnego – postępowanie odrębne z udziałem konsumentów. Dotyczy ono spraw o roszczenia konsumenta przeciwko przedsiębiorcy oraz o roszczenia przedsiębiorcy przeciwko konsumentowi. Zamysłem ustawodawcy było umożliwienie – z założenia – słabszej stronie (konsumentowi) lepszej pozycji procesowej kosztem przedsiębiorcy.

Po niecałych dwóch latach obowiązywania przepisów regulujących przedmiotowe postępowanie, zdecydowano jednak, że postępowanie to zniknie ponownie z sali rozpraw polskich sadów. Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego pracuje obecnie nad uchyleniem przepisów likwidacją postępowania z udziałem konsumentów. Ale dlaczego?

Postępowanie nie sprawdziło się w praktyce. Członkowie Komisji Kodyfikacyjnej uznali, że regulacje nie stanowią realnej odpowiedzi na rzeczywiste problemy procesowe związane z dochodzeniem roszczeń przez konsumentów, związane w szczególności z potrzebą zapewnienia skutecznego stosowania materialnego unijnego prawa konsumenckiego. Wielu praktyków podkreśla również, że wprowadzenie tego postępowania odrębnego nie poprawiło pozycji procesowej konsumentów, a jedynie skomplikowała ogólnie złożoną sytuację procesową.

Dodatkowo, podkreśla się, że wprowadzenie w cywilnym prawie procesowym wielu postępowań odrębnych, wprowadzających odmienności od procedury postępowania zwykłego (ogólne zasady) w sytuacji, gdy obowiązuje jedno prawo materialne (w szczególności Kodeks cywilny) identyczny zarówno dla przedsiębiorców jak i konsumentów.

Plany likwidacji postępowania z udziałem konsumentów zostały uwzględnione w kwietniowym projekcie nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego. Jednak od projektu ustawy do jej wejścia w życie jeszcze daleka droga. Kiedy i w jakim zakresie postępowanie konsumenckie zostanie usunięte z naszego porządku prawnego nie jest na razie jeszcze wiadome. Trzymamy jednak rękę na pulsie czekając na rozwój prac legislacyjnych.