Pożyczki safe harbour a MDR. Co zmieni się od 1 października 2026 r.?

Mechanizm safe harbour dla pożyczek między podmiotami powiązanymi ma upraszczać rozliczenia w zakresie cen transferowych. Spełnienie warunków określonych w art. 11g ustawy o CIT albo art. 23s ustawy o PIT ogranicza ryzyko zakwestionowania przez organ podatkowy wysokości oprocentowania. 

Zastosowanie safe harbour (bezpiecznej przystani) może jednak prowadzić również do powstania obowiązku raportowania MDR.   

Dlaczego zastosowanie safe harbour może stanowić schemat podatkowy? 

Zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami szczególną cechą rozpoznawczą jest wykorzystanie jednostronnie wprowadzonego w danym państwie uproszczenia dotyczącego cen transferowych. 

W objaśnieniach podatkowych MDR z 31 stycznia 2019 r. Minister Finansów wskazał wprost, że przykładem takiego uproszczenia jest: „rozwiązanie typu „bezpieczna przystań” (ang. safe harbour) dla pożyczek, kredytów oraz emisji obligacji”. Mechanizm safe harbour dla transakcji pożyczkowych jest więc traktowany przez organy jako szczególna cecha rozpoznawcza.  

Jednocześnie, zgodnie z aktualną definicją, schematem podatkowym jest m. in. uzgodnienie, które posiada szczególną cechę rozpoznawczą. Uzgodnienie nie musi przy tym spełniać kryterium głównej korzyści, nie jest tym samym istotne czy uzyskanie korzyści podatkowej było głównym lub jednym z głównych celów transakcji.   

Czy każda krajowa pożyczka safe harbour wymaga MDR-1? 

Nie. W przypadku pożyczki zawartej wyłącznie pomiędzy polskimi podmiotami mamy obecnie do czynienia z potencjalnym schematem krajowym. Jego raportowanie zależy dodatkowo od spełnienia kryterium kwalifikowanego korzystającego. 

Kryterium to jest spełnione zasadniczo wtedy, gdy: 

• przychody, koszty albo aktywa korzystającego przekroczyły równowartość 10 mln euro, 

• uzgodnienie dotyczy rzeczy lub praw o wartości rynkowej przekraczającej 2,5 mln euro, 

• korzystający jest powiązany z podmiotem spełniającym kryterium 10 mln euro. 

W konsekwencji nawet niewielka spółka może spełnić kryterium kwalifikowanego korzystającego, jeżeli należy do większej grupy kapitałowej. 

Tym samym do 30 września 2026 r. krajowa pożyczka spełniająca warunki safe harbour może wymagać zgłoszenia MDR-1, jeżeli spełnione będzie kryterium kwalifikowanego korzystającego. Należy dodać, że nie ma przy tym znaczenia, czy finansowanie ma uzasadnienie gospodarcze lub czy zastosowanie safe harbour faktycznie obniżyło zobowiązanie podatkowe. 

Zmiana od 1 października 2026 r. 

Ustawa z 29 maja 2026 r. o zmianie Ordynacji podatkowej oraz niektórych innych ustaw przewiduje zmiany w odniesieniu do raportowania schematów podatkowych. Zasadnicza część zmian dotyczących MDR wejdzie w życie w dniu 1 października 2026 r.  

Po zmianach definicja schematu podatkowego będzie obejmowała wyłącznie uzgodnienia transgraniczne. Uzgodnienie będzie musiało dotyczyć więcej niż jednego państwa i spełniać co najmniej jedną z przesłanek transgranicznych określonych w Ordynacji podatkowej. 

Oznacza to zniesienie obowiązku raportowania schematów MDR wyłącznie krajowych. Raportowaniu będą podlegały wyłącznie uzgodnienia transgraniczne, które posiadają ogólną albo szczególną cechę rozpoznawczą.   

W konsekwencji od 1 października 2026 r. pożyczka pomiędzy dwoma polskimi podmiotami, bez elementu transgranicznego, nie będzie podlegała raportowaniu MDR-1. 

Jednocześnie szczególna cecha rozpoznawcza dotycząca jednostronnych uproszczeń cen transferowych pozostanie w przepisach. Tym samym pożyczka pomiędzy polskim a zagranicznym podmiotem powiązanym, do której zastosowano polski mechanizm safe harbour, będzie zasadniczo stanowiła schemat podatkowy i może podlegać raportowaniu MDR-1 również po 1 października 2026 r. Nie będzie przy tym konieczne badanie kryterium głównej korzyści ani kryterium kwalifikowanego korzystającego.   

Uwaga na przepisy przejściowe 

Jednocześnie zniesienie obowiązku raportowania krajowych MDR nie oznacza, że można pominąć obowiązki powstałe przed 1 października 2026 r. 

Art. 24 ustawy nowelizującej przewiduje wprost, że jeżeli termin wykonania obowiązku raportowego wynikającego z dotychczasowego art. 86b § 1 albo art. 86c § 1 lub 2 Ordynacji podatkowej upływa 30 października 2026 r., należy stosować przepisy dotychczasowe. 

Nowelizacja przewiduje natomiast jednoznacznie, że jeżeli informacja o krajowym schemacie została złożona przed 1 października 2026 r., po tej dacie nie składa się informacji MDR-3 o stosowaniu tego schematu.