Przedłużenie zwolnienia płatników technicznych z obowiązku stosowania mechanizmu pay&refund
Dnia 18 sierpnia 2026 r. w Rządowym Centrum Legislacji opublikowane zostały dwa projekty rozporządzeń Ministra Finansów i Gospodarki dotyczących podatku u źródła (WHT):
- rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie wyłączenia obowiązku poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych (nr 95/2026),
- rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie wyłączenia obowiązku poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych (nr 96/2026).
Jak czytamy w uzasadnieniach projektów, ich celem jest przedłużenie czasowego wyłączenia obowiązku stosowania mechanizmu pay&refund, które od 1 lipca 2022 r. przysługuje tzw. płatnikom technicznym – domom maklerskim i bankom prowadzącym działalność maklerską.
Podatek u źródła i mechanizm pay&refund
Przypomnijmy, że WHT jest ryczałtowym opodatkowaniem niektórych przychodów uzyskiwanych przez podatników nieposiadających rezydencji podatkowej na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (zakres podatku u źródła wskazany jest w art. 21 i 22 ustawy o CIT oraz art. 29, art. 3 ust. 2b i 30a, art. 13 ust. 8 ustawy o PIT). Co do zasady, płatnikiem podatku jest polska osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej oraz osoba fizyczna będąca przedsiębiorcą, która dokonuje wypłat z tytułu określonych należności.
Pokreślić należy, że w praktyce, jeżeli pomiędzy Polską, a państwem rezydencji podmiotu otrzymującego należność podlegającą pod podatek u źródła, zawarta została ratyfikowana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania (UPO), to zastosowanie znaleźć mogą (po spełnieniu odpowiednich przesłanek) wynikające z niej preferencje:
- niższa stawka podatku niż wynikająca z polskich ustaw,
- całkowite zwolnienie z konieczności poboru podatku w Polsce.
Od 2019 r. wprowadzony został mechanizm pay&refund (MPR) wyłączający możliwość zastosowania powyższych preferencji w stosunku do nadwyżki wypłat z określonych tytułów ponad 2 000 000 zł w roku podatkowym na rzecz podmiotu powiązanego w rozumieniu przepisów o cenach transferowych – od tych kwot płatnik zobowiązany jest pobrać podatek zgodnie ze stawkami wynikającymi z ustaw o podatkach dochodowych (19% lub 20%).
Wyłączenie dla płatników technicznych
Pojęcie płatnika technicznego dotyczy podmiotów prowadzących rachunki papierów wartościowych lub rachunki zbiorcze (domów maklerskich oraz banków prowadzących działalność maklerską), dokonujących wypłat:
- odsetek od papierów wartościowych zapisanych na wskazanych powyżej rachunkach,
- dochodów z udziału w zyskach osób prawnych uzyskanych z papierów wartościowych zapisanych na wskazanych powyżej rachunkach.
Początkowo dwa rozporządzenia Ministra Finansów wyłączające obowiązek stosowania mechanizmu MPR w odniesieniu do płatników technicznych wprowadzały całkowite wyłącznie na rok, jednak w kolejnych latach rozwiązanie to było konsekwentnie przedłużane i obecnie nadal obowiązuje (do 31 grudnia 2026 r.) na mocy rozporządzeń MFiG z dnia 12 października 2025 roku. Regulacje stanowią czasową odpowiedź na zgłaszany przez płatników technicznych problem znacznego utrudnienia/braku możliwości wykonywania obowiązków MPR – podmioty te są jedynie pośrednikami w przepływie należności, często nie posiadając pełnej wiedzy na temat charakterystyki relacji pomiędzy stronami wypłaty środków (tj. czy występują powiązania między emitentem i podatnikiem i czy otrzymane przez podatnika w skali roku podatkowego należności przekroczyły próg 2 000 000 złotych).
Opublikowane projekty rozporządzeń przedłużają omawiane wyłączenie aż do końca 2028 r., kiedy to mija czas implementacji unijnej dyrektywy FASTER mającej trwale zmienić sytuację płatników technicznych w Polsce. Po zmianach, dla dywidend z akcji w obrocie publicznym, stosowane będą nowe procedury tj. procedura ulgi na bieżąco lub procedura szybkiego zwrotu, natomiast pay&refund w tym zakresie nie będzie mógł być dłużej stosowany.
Etap legislacyjny: Rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie wyłączenia obowiązku poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych i fizycznych (nr 95/2026 i 96/2026) znajdują się obecnie na etapie opiniowania.
