Przełomowy wyrok Sądu Unii Europejskiej: Szybsze odliczenie VAT i koniec z mrożeniem gotówki
Posłuchaj artykułu:
Czy polskie przepisy dotyczące momentu odliczenia VAT odejdą do lamusa? Najnowszy wyrok Sądu Unii Europejskiej z 11 lutego 2026 r. (sprawa T-689/24) daje jednoznaczną odpowiedź: prawo do odliczenia nie może być sztucznie opóźniane tylko dlatego, że faktura dotarła do nas kilka dni po zakończeniu miesiąca.
Czego dotyczył spór?
Zgodnie z obecną praktyką i przepisami ustawy o VAT, polscy podatnicy mogą odliczyć VAT dopiero w rozliczeniu za okres, w którym łącznie spełnili dwa warunki: u sprzedawcy powstał obowiązek podatkowy oraz nabywca otrzymał fakturę. Jeśli, na przykład, towar dotarł do nas w marcu, ale faktura wpłynęła 2 kwietnia, większość księgowych odlicza podatek dopiero w deklaracji za kwiecień.
Sąd uznał, że takie podejście narusza unijne zasady neutralności i proporcjonalności.
Najważniejsze wnioski z wyroku T-689/24
Sąd stanął po stronie podatników, wskazując że:
- Faktura to wymóg formalny, a nie materialny: Prawo do odliczenia powstaje w momencie, gdy podatek staje się wymagalny (czyli w momencie dostawy towaru/usługi).
- Kluczowy moment złożenia deklaracji: Jeżeli podatnik dysponuje fakturą w dniu składania deklaracji za okres, w którym doszło do transakcji, ma prawo wykazać odliczenie właśnie w tym okresie.
- Koniec z kredytowaniem budżetu: Państwo nie może wymagać od podatnika tymczasowego ponoszenia ciężaru VAT czyli mrożenia gotówki, gdy spełnione są warunki merytoryczne do odliczenia.
Co to oznacza praktyków?
Największą korzyścią płynącą z wyroku jest poprawa cash-flow. Możliwość wcześniejszego rozliczenia podatku naliczonego (nawet o miesiąc) oznacza realne oszczędności i lepszą płynność finansową przedsiębiorstw, zwłaszcza przy dużych zakupach inwestycyjnych czy surowcowych realizowanych pod koniec miesiąca.
Praktyka uczy, że dostosowanie polskiego prawa do orzecznictwa sądowego bywa procesem powolnym. Niemniej jednak, już teraz podatnicy mogą rozważyć stosowanie wykładni prounijnej w oparciu o bezpośrednią skuteczność dyrektywy VAT.
Podsumowanie dla profesjonalistów:
Wyrok w sprawie T-689/24 to milowy krok w stronę pełnej neutralności VAT w Polsce. Dla biur rachunkowych to sygnał do rewizji procedur obiegu dokumentów – faktury otrzymane po zakończeniu miesiąca, ale przed wysyłką JPK, mogą stać się szansą na optymalizację płynności klienta.
