Przychód determinują zakończone etapy prac a nie sama zaliczka

Zgodnie z treścią art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Przychodem nie będą zatem jakiekolwiek otrzymane przez podatnika pieniądze, wartości pieniężne czy jakiekolwiek inne świadczenia, jeżeli zostały one pobrane na poczet dostaw towarów lub usług, które mają być wykonane w przyszłych okresach sprawozdawczych.  

Jeśli zatem otrzymywane wpłaty/zaliczki nie mają charakteru definitywnego, nie stanowią przysporzenia, które powiększa majątek podatnika w tym znaczeniu, że powoduje zwiększenie jego aktywów w sposób trwały (a nie tymczasowy). Ustawa nie określa momentu w jakim należy uznać, że usługa została faktycznie wykonana, czy też wykonana częściowo; nie wskazuje także sposobu pozwalającego na uznanie danego etapu usługi za zakończony.

Określenie momentu wykonania świadczenia, będzie zasadniczo wynikało z postanowień umów zawartych między ich stronami, które mogą dowolnie ustalić, jaki zakres prac uznają za wykonane świadczenie. Jeżeli strony ustalą, że zakres prac wynikających z umowy jest podzielony na poszczególne etapy, to taki etap stanowi wykonanie wyodrębnionej części całości (usługi). W konsekwencji, w chwili częściowego wykonania usługi powstaje przychód należny. 

Skoro dla ustalenia przychodu istotnym zagadnieniem jest określenie daty, z którą ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych wiąże moment powstania obowiązku podatkowego to pierwszeństwo w kształtowaniu tej daty, zgodnie z art. 12 ust. 3a ustawy ma dzień dokonania czynności – wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego, wykonania usługi lub jej częściowego wykonania. Jeśli więc rozliczenie za przedmiot części umowy następuje na podstawie faktur wystawionych za kolejne etapy realizacji umowy według ustalonego harmonogramu oraz na podstawie protokołów odbioru częściowego to właśnie częściowe wykonanie usługi warunkuje moment rozpoznania przychodu dla celów podatku dochodowego od osób prawnych.  

Analogiczne stanowisko potwierdził również Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w Interpretacji indywidualnej z dnia 10 marca 2026 roku, nr: 0111-KDIB1-2.4010.3.2026.2.AW wskazując, że o wykonaniu usługi decydujefaktyczne częściowe wykonanie usługi wynikające z umowy i harmonogramu płatności, potwierdzone wystawioną fakturą po zakończonym etapie, nie zaś data podpisania bez zastrzeżeń protokołu odbioru końcowego prac realizowanych przez wykonawcę.