Rabaty potransakcyjne a moment korekty przychodów – na bieżąco czy wstecz?
Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych, za przychody związane z działalnością gospodarczą uważa się przychody należne, nawet jeśli nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane. W toku prowadzenia biznesu często jednak dochodzi do sytuacji, w których pierwotnie ustalone wynagrodzenie ulega zmianie już po wystawieniu faktury sprzedaży. Powodem są najczęściej różnego rodzaju rabaty, udzielane kontrahentom za lojalność, przekroczenie progów zakupowych czy określone zachowania po sfinalizowaniu transakcji. W tym zakresie art. 12 ust. 3j ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wprowadza jasną zasadę: jeśli korekta przychodu nie jest wynikiem błędu rachunkowego ani innej oczywistej omyłki, dokonuje się jej „na bieżąco” – poprzez zmniejszenie lub zwiększenie przychodów w okresie rozliczeniowym, w którym wystawiono fakturę korygującą.
Załóżmy, że polska spółka sprzedaje towary do krajów trzecich, wykorzystując transport morski. Aby zmotywować klientów, wprowadza system rabatowy uzależniony od łącznego spełnienia kilku wymogów: osiągnięcia odpowiedniego wolumenu zamówień, terminowej zapłaty oraz terminowego zwrotu pustych kontenerów do przewoźnika. W momencie załadunku i wystawiania faktury pierwotnej sprzedawca nie wie, czy klient ostatecznie spełni te warunki. Weryfikacja i przyznanie rabatu następują dopiero po kilku miesiącach, po fizycznym zakończeniu całego procesu logistycznego. Pojawia się wówczas dylemat: czy wystawioną np. w grudniu fakturę korygującą, dotyczącą sprzedaży z czerwca, należy rozliczyć wstecz.
Stanowisko organów podatkowych w tego typu sprawach opiera się na analizie pierwotnej przyczyny korekty. Skoro w momencie ujęcia pierwszej transakcji przychód został wykazany w prawidłowej wysokości (zgodnie z ówczesnym stanem wiedzy i umową), a konieczność jego obniżenia jest bezpośrednim skutkiem nowych, następczych zdarzeń (spełnienia warunków rabatowych), nie mamy do czynienia z żadnym błędem rachunkowym ani omyłką. Przykładem jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 25 czerwca 2026 roku, nr: 0111-KDIB1-3.4010.284.2026.1.DW. W rozpatrywanym stanie faktycznym organ zaakceptował stanowisko spółki udzielającej rabatów potransakcyjnych w handlu międzynarodowym. Organ potwierdził, że obniżka ceny uzależniona od przyszłych i niepewnych zdarzeń handlowych stanowi korektę z innej przyczyny niż oczywisty błąd. W konsekwencji stwierdził, że jedynym właściwym momentem na ujęcie takiej korekty przychodów jest okres, w którym wystawiona została faktura korygująca (na bieżąco).
