Rynek kryptowalut pozostaje obszarem podwyższonego ryzyka

Odszkodowanie po bankructwie giełdy kryptowalut a rozliczenie podatkowe.

Rynek kryptowalut pozostaje obszarem podwyższonego ryzyka, obok zmienności kursów inwestorzy muszą liczyć się również z sytuacjami, w których giełdy kryptowalut ogłaszają bankructwo, np. w wyniku utraty większości aktywów spowodowanej atakiem hakerskim. W praktyce może to oznaczać utratę dostępu do zgromadzonych środków nawet na wiele lat. Zdarza się jednak, że w wyniku prowadzonych postępowań dochodzi do częściowego zaspokojenia roszczeń i wypłaty środków o charakterze odszkodowawczym.

W takich przypadkach pojawia się istotne zagadnienie podatkowe – w jaki sposób należy kwalifikować i opodatkować świadczenia otrzymane w związku z utratą kryptowalut? Tę właśnie kwestię porusza interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 21 kwietnia 2026 r., sygn. 0115-KDIT2.4011.161.2026.2.ENB.

Stan faktyczny – utrata środków i wieloletnie oczekiwanie

Sprawa dotyczyła podatnika będącego osobą fizyczną, posiadającą miejsce zamieszkania w Polsce i podlegającą nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. W 2013 r. nabył on waluty wirtualne na japońskiej giełdzie kryptowalut. Inwestycja miała charakter prywatny i nie była związana z działalnością gospodarczą.

W wyniku bankructwa giełdy w 2014 r., spowodowanego m.in. atakiem hakerskim, podatnik utracił dostęp do swoich środków na ponad dekadę. Dopiero w ramach postępowania rehabilitacyjnego prowadzonego przed sądem w Japonii zatwierdzono plan częściowej spłaty wierzycieli.

Na tej podstawie podatnik otrzymał środki pieniężne w euro, stanowiące, częściowe naprawienie rzeczywistej szkody w majątku.

Uzupełniając wniosek, Wnioskodawca potwierdził, że wysokość oraz zasady ustalania otrzymanego świadczenia wynikały bezpośrednio i wyłącznie z Planu Rehabilitacji (Civil Rehabilitation Plan), który został zatwierdzony prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego.

Pytanie podatnika

Podatnik zapytał, czy otrzymane środki pieniężne, wypłacone na podstawie zatwierdzonego przez sąd Planu Rehabilitacji w związku z utratą mienia na giełdzie kryptowalut, korzystają ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT.

Podstawa prawna zwolnienia

Powołany art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT przewiduje zwolnienie od podatku innych odszkodowań i zadośćuczynień otrzymanych na podstawie wyroku lub ugody sądowej, do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie.

Wyłączone ze zwolnienia są natomiast świadczenia otrzymane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą albo dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono.

Stanowisko organu – zastosowanie zwolnienia

Organ w pierwszej kolejności przeanalizował sposób kwalifikacji podatkowej otrzymanych środków. Uznał, że wypłata nie stanowi przychodu z odpłatnego zbycia walut wirtualnych, ponieważ podatnik nie dokonał samodzielnej sprzedaży kryptowalut, a środki zostały otrzymane w związku z procedurą rehabilitacyjną po upadłości giełdy. W konsekwencji świadczenie zostało zakwalifikowane co do zasady jako przychód z innych źródeł.

Następnie organ zbadał możliwość zastosowania zwolnienia przedmiotowego z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT, w szczególności charakter świadczenia, podstawę jego wypłaty oraz brak przesłanek wyłączających preferencję podatkową.

Organ wskazał, że w analizowanej sprawie:

• wysokość i zasady ustalania odszkodowania wynikały z Planu Rehabilitacyjnego, który został zatwierdzony prawomocnym wyrokiem japońskiego sądu,
• odszkodowanie nie zostało otrzymane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
• odszkodowanie – jak wyjaśnił Wnioskodawca – nie dotyczyło korzyści, które mógłby osiągnąć, lecz naprawienia rzeczywistej straty polegającej na utracie posiadanych walut wirtualnych.

W świetle przedstawionych okoliczności organ uznał, że otrzymane świadczenie jest odszkodowaniem, które może korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT, do wysokości określonej w zatwierdzonym przez sąd Planie Rehabilitacyjnym.

Skutki dla podatnika

W konsekwencji Dyrektor KIS uznał stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe i potwierdził, że:

• otrzymane środki korzystają ze zwolnienia z PIT,
• nie podlegają wykazaniu w zeznaniu rocznym za lata, w których zostały otrzymane.