Rząd zapowiada Osobiste Konta Inwestycyjne

Rząd pracuje nad wprowadzeniem nowego rozwiązania mającego zachęcić Polaków do inwestowania kapitału na rynku finansowym. Projekt zakłada utworzenie tzw. Osobistych Kont Inwestycyjnych (OKI), które mają umożliwić inwestowanie środków finansowych na preferencyjnych zasadach podatkowych. Nowe regulacje mają wejść w życie od 2027 roku i stanowić alternatywę dla obecnie funkcjonujących form oszczędzania oraz inwestowania. 

Projektowane przepisy przewidują, że osoby korzystające z OKI będą mogły inwestować m.in. w akcje, obligacje, fundusze inwestycyjne czy lokaty bankowe, przy jednoczesnym korzystaniu z określonych zwolnień podatkowych. Celem zmian jest nie tylko zwiększenie zainteresowania inwestowaniem, ale również wsparcie krajowego rynku kapitałowego. 

Na czym ma polegać Osobiste Konto Inwestycyjne? 

Osobiste Konto Inwestycyjne ma mieć charakter dobrowolny i być dostępne dla osób fizycznych. Zgodnie z założeniami projektu, konto będzie można otworzyć za pośrednictwem wybranych instytucji finansowych, takich jak banki, domy maklerskie, fundusze inwestycyjne, zakłady ubezpieczeń czy dobrowolne fundusze emerytalne. 

Istotnym założeniem jest zapewnienie inwestorom swobodnego dostępu do zgromadzonych środków. W praktyce oznacza to możliwość wypłaty pieniędzy w dowolnym momencie, bez utraty prawa do samego konta. Co więcej, projekt przewiduje możliwość posiadania więcej niż jednego OKI przez tę samą osobę. 

Rząd zakłada również, że podstawowe czynności związane z prowadzeniem konta – w tym jego otwarcie, wpłaty i wypłaty – będą wolne od dodatkowych opłat. 

Preferencje podatkowe zamiast podatku Belki 

Jednym z najważniejszych elementów projektowanych zmian jest odejście od klasycznego opodatkowania zysków kapitałowych, powszechnie określanego jako „podatek Belki”, w odniesieniu do środków zgromadzonych na OKI. 

Nie oznacza to jednak całkowitego braku opodatkowania. Projekt przewiduje wprowadzenie podatku od wartości aktywów zgromadzonych na rachunku. Mechanizm ten ma funkcjonować odmiennie niż obecny model opodatkowania dochodu osiąganego z inwestycji. 

W przypadku aktywów inwestycyjnych, takich jak akcje czy jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych, zwolnienie podatkowe ma obejmować środki do wysokości 100 tys. zł. Dla aktywów o charakterze oszczędnościowym, w szczególności lokat bankowych oraz obligacji oszczędnościowych Skarbu Państwa, limit zwolnienia ma wynosić 25 tys. zł. 

Jak będzie obliczany nowy podatek? 

Projekt przewiduje, że wysokość podatku od wartości aktywów będzie powiązana ze stopą referencyjną Narodowego Banku Polskiego. Zgodnie z przedstawionymi założeniami, stawka podatku ma wynosić 19 proc. wartości stopy referencyjnej NBP obowiązującej na dzień 31 października roku poprzedzającego dany rok podatkowy. 

Według obecnych wyliczeń oznacza to, że w 2027 roku efektywna stawka podatku mogłaby wynieść około 0,85 proc. wartości aktywów podlegających opodatkowaniu. 

Projekt zakłada również mechanizm waloryzacji limitów zwolnienia podatkowego. Od 2030 roku limity mają być aktualizowane zgodnie ze wskaźnikiem inflacji, co ma pozwolić na utrzymanie realnej wartości preferencji podatkowych w kolejnych latach. 

Rozliczenia podatkowe w e-Urzędzie Skarbowym 

Rozliczanie podatku związanego z OKI ma odbywać się elektronicznie za pośrednictwem e-Urzędu Skarbowego. Rząd zapowiada uproszczenie procedur podatkowych oraz automatyzację części obowiązków związanych z rozliczeniami. 

W praktyce ma to umożliwić podatnikom szybkie sprawdzanie wysokości zobowiązań podatkowych oraz składanie deklaracji bez konieczności samodzielnego wykonywania skomplikowanych obliczeń. 

Wsparcie dla rynku kapitałowego 

Wprowadzenie Osobistych Kont Inwestycyjnych ma służyć nie tylko zwiększeniu atrakcyjności inwestowania dla osób prywatnych, ale również pobudzeniu krajowego rynku finansowego. Według rządowych założeń nowe rozwiązanie może przyczynić się do zwiększenia napływu kapitału na polską giełdę. 

Szacuje się, że do 2040 roku dzięki OKI na rynek kapitałowy może trafić dodatkowo kilkadziesiąt miliardów złotych. Projekt wpisuje się tym samym w szerszy trend wzmacniania długoterminowego oszczędzania oraz budowania prywatnego kapitału inwestycyjnego. 

Podsumowanie 

Projekt Osobistych Kont Inwestycyjnych może stanowić istotną zmianę w sposobie opodatkowania inwestycji kapitałowych w Polsce. Planowane przepisy mają połączyć większą swobodę inwestowania z preferencjami podatkowymi, jednocześnie wprowadzając nowy model opodatkowania oparty na wartości aktywów. 

Na obecnym etapie są to jednak wyłącznie założenia legislacyjne, które mogą jeszcze ulec zmianie w toku dalszych prac nad ustawą. Warto zatem na bieżąco monitorować rozwój projektu, szczególnie z perspektywy inwestorów indywidualnych oraz instytucji finansowych, które będą uczestniczyć w obsłudze nowych kont.