Spółki brytyjskie nie są objęte zwolnieniem z podatku na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy o CIT

NSA potwierdził, że po wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z UE nie można stosować zwolnienia z podatku u źródła na podstawie przepisów krajowych, nawet jeśli spółka brytyjska figuruje w załączniku do ustawy. Załącznik ten nie znosi wymogu rezydencji podatkowej w państwie UE lub EOG. 

W przypadku wypłaty należności na rzecz nierezydenta, polska spółka dokonując wypłaty pełni rolę płatnika podatku zobowiązanego do poboru podatku u źródła.  

Zasadniczo oznacza to, że w przypadku wypłaty należności z tytułu: 

• z odsetek, z praw autorskich lub praw pokrewnych, z praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również ze sprzedaży tych praw, z należności za udostępnienie tajemnicy receptury lub procesu produkcyjnego, za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, w tym także środka transportu, urządzenia handlowego lub naukowego, za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know-how) – polska spółka jako płatnik pobiera podatek w wysokości 20%, 

• dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – polska spółka jako płatnik pobiera podatek w wysokości 20%.  

Od zasady tej obowiązują pewne wyjątki, a jednym z nim jest możliwość stosowania zwolnienia z opodatkowania w przypadku wypłaty należności na rzecz podmiotów powiązanych.  

W świetle art. 21 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, możliwe jest zastosowanie zwolnienia z opodatkowania dla odsetek i należności licencyjnych wypłacanych na rzecz spółki podlegającej w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania, jeśli pomiędzy podmiotem wypłacającym należności a otrzymującym należności istnieją powiązania kapitałowe na poziomie 25%. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych zastrzega przy tym kilka dodatkowych warunków dla zastosowania zwolnienia, jednak na potrzeby niniejszego artykułu, pominięto rozważania w zakresie tych pozostałych warunków.  

Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 16 grudnia 2025 r., sygn. II FSK 514/23 rozstrzygał spór między Lubelskim Urzędem Skarbowym a polską spółką w związku z postępowaniem o wydanie opinii dotyczącej możliwości zastosowania preferencji podatkowych (zwolnienia z podatku u źródła) przy wypłacie odsetek na rzecz spółki prawa brytyjskiego. 

Spór w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy zwolnienie przewidziane w art. 21 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych ma zastosowanie względem spółek ustanowionych według prawa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, w sytuacji gdy państwo to nie jest państwem członkowskim Unii Europejskiej ani państwem należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego.  

Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 21 ust. 8 tej ustawy, przepisy ust. 3-7 stosuje się odpowiednio do podmiotów wymienionych w załączniku nr 5 do ustawy. Kierując się wykładnią językową, polska spółka zmierzała do potwierdzenia, że skoro spółki prawa brytyjskiego nadal pozostają wymienione w załączeniu nr 5 do ustawy, dokonują wypłaty należności można zastosować zwolnienie z art. 21 ust. 3 i następne ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, pomimo, że Wielka Brytania wystąpiła z Unii Europejskiej.  

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, znaczenie listy państw wymienionych w załączniku nr 5 oraz nakaz "odpowiedniego" stosowania przepisów regulujących zwolnienie od podatku dochodowego przychodów wymienionych w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych do wyliczonych w tym załączniku spółek - nie może być odczytywane z pominięciem wymogów wymienionych w art. 21 ust. 3 pkt 2 tej ustawy. 

NSA podkreślił, że w art. 21 ust. 3 pkt 2 tej ustawy jednoznacznie sformułowano, jako przesłankę do skorzystania z omawianego zwolnienia, wymóg rezydencji podatkowej w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie należącym do EOG. Przewidziane w art. 21 ust. 8 tej ustawy "odpowiednie stosowanie" tej regulacji wobec podmiotów wyliczonych w załączniku nr 5 do ustawy, nie podważa, ani nie modyfikuje w żaden sposób wspomnianego wymogu. 

Naczelny Sąd Administracyjny – słusznie przy tym podkreślił, że „nie bez znaczenia pozostaje to, że omawiane zwolnienie, swoją podstawę prawną znajduje w przepisach Dyrektywy Rady 2003/49/WE. Treść jej przepisów należy pomocniczo brać pod uwagę przy określeniu "zasadniczego charakteru" spornego zwolnienia - to zaś bezspornie powiązane jest z tworzeniem wspólnego systemy prawa podatkowego w ramach jednolitego rynku.” 

Sąd uznał, że załącznik nr 8 do ustawy ma wyłącznie charakter techniczny, mający na celu właściwą identyfikację podmiotów, które należy uznać za spółki - adresatów spornego zwolnienia. Treść tego załącznika nie stanowi jednak samoistnej podstawy dla zwolnienia z opodatkowania odsetek wypłacanych spółkom prawa brytyjskiego. 

W świetle powyższych argumentów, NSA uznał, że skoro Wielka Brytania wystąpiła z Unii Europejskiej, a równocześnie nie zawarła z nią umów, które pozwalałyby stosować rozwiązania równoważne względem tych, które zostały przyjęte w prawie unijnym, nie można zastosować omawianego zwolnienia wypłacając należności na rzecz podmiotów brytyjskich.  

Omówione orzeczenie obrazuje zatem, iż mimo Brexitu, polski ustawodawca nie dokonał aktualizacji ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w części odnoszącej się załącznika nr 8. Zgodzić się jednak należy z Naczelnym Sądem Administracyjnym, że preferencja wynikająca z art. 21 ust. 3 tej ustawy ma zastosowanie wyłącznie do państw wspólnoty UE. W przypadku podmiotów brytyjskich, stosowanie tego zwolnienia nie jest zatem obecnie możliwe. Wskazać jednak należy, że nie oznacza to zawsze obowiązku poboru podatku u źródła. W takim przypadku należy dokonać analizy postanowień polsko- brytyjskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania i na jej podstawie rozważać możliwość preferencyjnego opodatkowania należności wypłacanych u źródła.