System kaucyjny nie robi z Polaków śmieciarzy. Robi z nich przedsiębiorców
System kaucyjny miał być jednym z najważniejszych narzędzi wspierających recykling i ochronę środowiska. Zwolennicy przekonywali, że dzięki niemu mniej opakowań będzie trafiać do lasów, parków i na wysypiska. Jednak najnowsze stanowisko Ministerstwa Finansów pokazuje, że system może mieć jeszcze jeden, nieoczekiwany efekt – tworzenie nowych przedsiębiorców.
Resort finansów odpowiedział na pytanie dotyczące osób, które zbierają butelki i puszki objęte kaucją, a następnie oddają je do punktów zwrotu. Chodziło między innymi o sytuacje, w których ktoś zbiera opakowania od znajomych lub regularnie pozyskuje je z przestrzeni publicznej, osiągając z tego tytułu dochód.
Odpowiedź Ministerstwa Finansów okazała się znacznie bardziej interesująca niż mogliby przypuszczać autorzy systemu kaucyjnego.
Ministerstwo potwierdziło, że odzyskanie własnej kaucji nie powoduje powstania przychodu podatkowego. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy osoba otrzymuje kaucję za opakowania, za które sama wcześniej nie zapłaciła.
„W przypadku, gdy uzyskane świadczenie z tytułu otrzymanej kaucji nie ma charakteru zwrotnego, czyli osoba, która je uzyskała, nie odzyskuje w ten sposób swojego wydatku, to może to rodzić obowiązek podatkowy w podatku PIT. Na gruncie ustawy o PIT obowiązuje bowiem zasada powszechności opodatkowania. Oznacza ona, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów zwolnionych z opodatkowania. Jednak oceny, czy uzyskane świadczenie podlega opodatkowaniu, do jakiego źródła przychodów należy je zaliczyć oraz czy powstanie z tego tytułu obowiązek podatkowy, dokonuje się zawsze w konkretnym stanie faktycznym.
Zatem w konkretnym stanie faktycznym tym źródłem przychodu w podatku dochodowym z tytułu otrzymania kaucji od opakowań przez osoby, które uprzednio nie poniosły tego wydatku, może być również działalność gospodarcza. Natomiast w zakresie wyjaśnienia, czy w konkretnym stanie faktycznym osoba fizyczna powinna zarejestrować działalność gospodarczą właściwe pozostaje Ministerstwo Rozwoju i Technologii.”
W efekcie system kaucyjny nie tylko zachęca do zwrotu opakowań i zmienia nawyki konsumentów, ale może również tworzyć przedsiębiorców. Trudno o bardziej symboliczny obraz współczesnego systemu podatkowego niż sytuacja, w której osoba zbierająca butelki może zostać uznana za osobę prowadzącą działalność gospodarczą.
