Szef KAS analizuje statuty fundacji rodzinnych

Jeden z podatników wystąpił z wnioskiem o wydanie opinii zabezpieczającej, którego przedmiotem było ustalenie, czy w sytuacji:

• podwyższenia kapitału zakładowego sp. z o.o. i objęcia nowo wyemitowanych udziałów przez fundacje rodzinne według ich wartości nominalnej,
• dobrowolne umorzenie bez wynagrodzenia wszystkich udziałów posiadanych przez podatnika w sp. z o.o. po zarejestrowaniu podwyższenia kapitału zakładowego,
• a ponadto prowadzenie działalności gospodarczej przez Fundacje rodzinne i wypłaty świadczeń przez Fundacje rodzinne na rzecz jej beneficjentów.

Szef Krajowej Informacji Skarbowej odmówił wydania opinii zabezpieczającej, wskazując że opisane we wniosku czynności stanowią przejaw unikania opodatkowania. W jego ocenie, planowane czynności nie zmierzają do osiągnięcia żadnego z wymienionych we wniosku celów gospodarczych, do których miały należeć:

• reorganizacja grupy spółek i uproszczenie struktury właścicielskiej,
• dywersyfikacja ryzyka operacyjnego,
• sukcesja majątków rodzinnych.

W ocenie Szefa Krajowej Informacji Skarbowej, udziały w sp. z o.o. mogłyby zostać wniesione do fundacji rodzinnych bezpośrednio w formie darowizny, a opisany mechanizm stanowi świadome obejście mechanizmu proporcji oraz zamkniętego katalogu tytułów wniesienia mienia do fundacji.

Organ podatkowy wskazał również, że sukcesyjny cel założenia fundacji rodzinnej jest wątpliwy, co wynika wprost z postanowień statutów fundacji rodzinnych. W szczególności wskazał na okoliczność, że z treści statutów wynika, że:

• 99% świadczeń przypada fundatorom za ich życia,
• wypłaty świadczeń mogą być dokonywane bez żadnych ograniczeń kwotowych ani czasowych,
• brak jest rady nadzorczej sprawującej jakąkolwiek kontrolę wewnętrzną,
• przy rozwiązaniu fundacji rodzinnej za życia fundatora cały majątek do niego wraca.

Z tych względów Szef Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że fundacje rodzinne będą wykorzystane instrumentalnie jako osobisty wehikuł majątkowy fundatorów, a nie jako instytucja sukcesyjna.

I choć z argumentacją przedstawioną w omawianym dokumencie w niektórych aspektach można się spierać, to kluczowym wnioskiem jest informacja, że organy podatkowe, weryfikując rozliczenia fundacji rodzinnej, nie ograniczają się wyłącznie do oceny zawieranych transakcji. Urzędnicy wnikliwie analizują postanowienia statutów i opierają na nich swoje rozstrzygnięcia.

Analiza dotychczasowej działalności organów podatkowych wskazuje, że w najbliższym czasie coraz więcej fundacji rodzinnych będzie weryfikowanych, pod kątem ustalenia, czy nie są wykorzystywane głównie w celach optymalizacyjnych. Warto zatem zawczasu przyjrzeć się statutom własnych fundacji rodzinnych i sprawdzić, czy ich postanowienia rzeczywiście oddają cele, które przyświecały Wam przy ich zakładaniu.

Część fundacji rodzinnych posiada proste, szablonowe statuty, które zostały sporządzone w celu jak najszybszego założenia fundacji i miały być dopracowane w późniejszym okresie. Jeśli tak jeszcze się nie stało, warto jak najszybciej rozpocząć te prace, zanim zjawi się skarbówka.

Informacja o odmowie wydania opinii zabezpieczającej z 3 czerwca 2026 r., sygn. DKP2.8082.11.2025