Upadłość podatnika a pełnomocnictwo ogólne

Naczelny Sąd Administracyjny w wyrok z 3 grudnia 2025 r. (I FSK 929/25) rozstrzyga ważny spór proceduralny  

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 grudnia 2025 r. (I FSK 929/25) zajął istotne stanowisko dotyczące skutków ogłoszenia upadłości dla pełnomocnictwa ogólnego w postępowaniu podatkowym. NSA jednoznacznie wskazał, że samo ogłoszenie upadłości podatnika nie powoduje automatycznego wygaśnięcia pełnomocnictwa ogólnego wpisanego do Centralnego Rejestru Pełnomocnictw Ogólnych (CRPO). 

Stan faktyczny sprawy 

Podatnik przed ogłoszeniem upadłości ustanowił doradcę podatkowego swoim pełnomocnikiem ogólnym. Pełnomocnictwo zostało prawidłowo wpisane do CRPO. Po ogłoszeniu upadłości czynności w postępowaniu podatkowym wykonywano z udziałem syndyka. Po umorzeniu postępowania upadłościowego organy podatkowe ponownie zaczęły kierować pisma do wcześniejszego pełnomocnika ogólnego. 

Podatnik zakwestionował skuteczność tych doręczeń. Twierdził, że wraz z ogłoszeniem upadłości wygasło również pełnomocnictwo, ponieważ podstawą jego udzielenia była umowa zlecenia, która zgodnie z Prawem upadłościowym wygasa z dniem ogłoszenia upadłości. 

Stanowisko WSA i NSA 

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi początkowo przyznał rację podatnikowi. Uznał, że wygaśnięcie umowy zlecenia powoduje również wygaśnięcie pełnomocnictwa, a po zakończeniu upadłości konieczne było ponowne ustanowienie pełnomocnika.  

NSA nie zgodził się jednak z tym stanowiskiem. Sąd podkreślił autonomiczny charakter przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących pełnomocnictw. Kluczowe znaczenie miał art. 138i § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym ustanowienie, zmiana lub odwołanie pełnomocnictwa ogólnego wywołuje skutek dopiero od momentu zgłoszenia informacji do Centralnego Rejestru Pełnomocnictw Ogólnych. 

NSA zwrócił uwagę, że przepisy nie przewidują automatycznego wygaśnięcia pełnomocnictwa z chwilą ogłoszenia upadłości. Skoro ustawodawca w innych przypadkach – np. przy prokurze – wyraźnie wskazuje na wygaśnięcie umocowania, to brak takiej regulacji w Ordynacji podatkowej należy uznać za świadomy. 

Syndyk nie zastępuje pełnomocnictwa 

NSA podkreślił również, że w czasie postępowania upadłościowego podatnika reprezentuje syndyk, dlatego pełnomocnik ogólny nie wykonuje w tym czasie swoich uprawnień. Nie oznacza to jednak, że pełnomocnictwo wygasa. 

Po zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego pełnomocnik może ponownie działać w imieniu podatnika, o ile pełnomocnictwo nie zostało wcześniej odwołane lub wypowiedziane i odpowiednia informacja nie została zgłoszona do CRPO. 

Znaczenie wyroku dla praktyki 

Wyrok ma duże znaczenie praktyczne dla podatników, doradców podatkowych i organów podatkowych. NSA wyraźnie wskazał, że organy muszą respektować dane ujawnione w Centralnym Rejestrze Pełnomocnictw Ogólnych i nie mogą samodzielnie przyjmować wygaśnięcia pełnomocnictwa bez formalnego wpisu. 

Orzeczenie wzmacnia bezpieczeństwo proceduralne i ogranicza ryzyko sporów dotyczących skuteczności doręczeń oraz reprezentacji podatników po zakończeniu postępowania upadłościowego. 

Komentarz eksperta 

Wyrok NSA należy ocenić jako istotne rozstrzygnięcie porządkujące praktykę stosowania pełnomocnictw ogólnych w postępowaniach podatkowych. Sąd trafnie podkreślił gwarancyjną rolę Centralnego Rejestru Pełnomocnictw Ogólnych oraz autonomię przepisów Ordynacji podatkowej wobec prawa upadłościowego.  

Orzeczenie zwiększa stabilność reprezentacji podatników i wzmacnia bezpieczeństwo profesjonalnych pełnomocników, szczególnie w sprawach prowadzonych równolegle z postępowaniami upadłościowymi lub restrukturyzacyjnymi.