Wynagrodzenia twórców za wypożyczenia w bibliotekach – jakie zmiany są planowane?

Wypożyczenie książki w bibliotece jest dla czytelnika bezpłatne, ale może stanowić podstawę wynagrodzenia dla jej twórców i wydawcy. Temu służy system Public Lending Right (PLR), obejmujący m.in. autorów, tłumaczy i ilustratorów. Przyjęty przez Radę Ministrów projekt nowelizacji prawa autorskiego zakłada zwiększenie środków przeznaczanych na te wynagrodzenia. 

Proponowana zmiana przewiduje podniesienie wskaźnika dofinansowania z 5% do 10% wartości zakupów materiałów bibliotecznych dokonanych przez biblioteki publiczne w poprzednim roku kalendarzowym. Oznacza to zwiększenie puli środków przeznaczonych do podziału między uprawnionych, a nie automatyczne podwojenie wynagrodzenia każdej osoby. Celem nowelizacji jest dostosowanie mechanizmu finansowania do zmian gospodarczych i sytuacji na rynku wydawniczym, ponieważ dotychczasowy wskaźnik pozostawał niezmieniony przez ponad dekadę. 

Finansowanie nadal ma pochodzić z Funduszu Promocji Kultury, a za przekazywanie wynagrodzeń uprawnionym odpowiadać ma właściwa organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi. Zwiększenie wsparcia dla twórców i wydawców nie oznacza wprowadzenia opłat za wypożyczanie książek — czytelnicy zachowają możliwość bezpłatnego korzystania z bibliotecznych zbiorów. 

Zgodnie z przedstawionymi założeniami nowe przepisy mają wejść w życie następnego dnia po ogłoszeniu ustawy w Dzienniku Ustaw. Samo przyjęcie projektu przez Radę Ministrów nie oznacza jednak rozpoczęcia ich obowiązywania.