Zasady prowadzenia kontroli: zasada szybkości działania organu
Kontrola podatkowa jak i postępowanie podatkowe powinny odbywać się zgodnie z ogólnymi regułami postępowania. Jedną z takich naczelnych reguł jest tzw. zasada szybkości działania organu.
Spis treści:
Zgodnie z tą regułą organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko.
Jednocześnie wyznacznikiem postępowania ma być jego prosta, co zostało wyrażone w dalszej części przepisów normujących omawianą zasadę.
Organ podatkowy działając wnikliwie powinien posługiwać się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia sprawy. Przy czym sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie.
W efekcie, szybkość postępowania powinna się wyrażać w dążeniu do uniknięcia kompletacji dowodów, które nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy lub, które niepotrzebnie mogą wydłużyć postępowanie, gdy inne dowody już wykazały określone okoliczności. Oczywiście należy przy tym ocenia wartość i wiarygodność dowodów, zaczynając od tych, które dotyczą istoty sprawy, nie dotyczą jej w jakimkolwiek zakresie. Chodzi o zachowanie ekonomiki postępowania.
Warto jednak zaznaczyć, że działanie szybkie nie może być pobieżne i uchybiać normom postępowania dowodowego i zasad ustalenia okoliczności faktycznych.
Stąd omawiana zasada odnosi się także do wnikliwości działania, przede wszystkim związanej z postepowaniem dowodowym.
Z naruszeniem tej reguły będziemy mieli do czynienia, gdy postępowanie będzie miało cechy postępowania przewlekłego, m.in. wbrew terminom przewidzianym w Ordynacji podatkowej lub też przy zbędnym jego wydłużaniu, np. o kolejne – niemające już istotnego znaczenia – dowody.
Niezależnie jednak od powyższego, szybkość postępowania nie może urągać obowiązkowi organu do wyczerpującego ustalenia i zbadania okoliczności faktycznych tak, aby organ mógł stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa i wydania rozstrzygnięcia.
Zasada szybkości postępowania ma szczególne znaczenie przy postępowaniach dotyczących zasadności zwrotu podatku. Organ nie może badać stanu faktycznego w nieskończoność, zwłaszcza jeśli tym sposobem może „wstrzymywać” należny zwrot.
