Zastosowanie stawki VAT 0% przy eksporcie towarów

Zastosowanie stawki VAT 0% przy eksporcie towarów W ramach prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski, przedsiębiorcy coraz częściej dokonują dostaw towarów również poza granice kraju. Na tym tle powstaje bardzo wiele wątpliwości w zakresie poprawności rozliczenia oraz sposobu dokumentowania tego typu dostaw na gruncie VAT. Definicja Eksportu towarów Na gruncie ustawy o VAT przez eksport towarów rozumie się potwierdzony przez właściwy urząd celny wywóz towarów z Polski poza granice Unii Europejskiej dokonany przez:

1. dostawcę lub na jego rzecz,
2. nabywcę mającego siedzibę poza terytorium kraju lub na jego rzecz, z wyłączeniem towarów wywożonych przez samego nabywcę do celów wyposażenia lub zaopatrzenia statków rekreacyjnych, turystycznych statków powietrznych i innych środków transportu służących do celów prywatnych.

Powstanie obowiązku podatkowego Obowiązek podatkowy przy eksporcie towarów powstaje na zasadach ogólnych, czyli:

1. w dacie dokonania dostawy towaru, lub
2. w dacie otrzymania zaliczki jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru podatnik otrzymał całość lub część zapłaty.

Zastosowanie stawki VAT 0% Co do zasady przy eksporcie towarów zastosowanie znajduje stawka VAT 0%. Jej zastosowanie jest jednak zależne od posiadania przez podatnika dokumentu potwierdzającego wywóz towarów za granicę. Zgodnie z brzmieniem art. 41 ust. 6a VAT dokumentami potwierdzającymi wywóz są w szczególności:

1. dokument z systemu teleinformatycznego do obsługi zgłoszeń wywozowych czyli komunikat IE-599;
2. dokument w formie elektronicznej pochodzący z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych, otrzymany poza tym systemem, jeżeli zapewniona jest jego autentyczność;
3. zgłoszenie wywozowe w formie papierowej czyli dokument SAD.

Użycie przez ustawodawcę zwrotu „w szczególności” oznacza, że ww. katalog dokumentów nie jest katalogiem zamkniętym. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w treści wydawanych przez siebie interpretacji, dopuścił stosowanie przez podatników w celu potwierdzenia dokonania wywozu np.:

3. komunikat IE-599 wystawione przez urząd celny innego państwa członkowskiego UE (0112-KDIL1-3.4012.388. 2018.2.PR);
4. dokument EX-1 ze znakiem wodnym, wystawiony przez zagraniczną agencję celną z nadanym numerem MRN (0114-KDIP1-2.4012.275. 2018.1.IG);
5. łącznie Wywozowy Dokument Towarzyszący (EAD) oraz deklarację importową otrzymane w formie elektronicznej (I SA/Po 993/16).

Każdorazowo należy jednak pamiętać, że stosowanie przez podatnika dokumentów niewymienionych przez ustawodawcę w przepisie rodzi pewne ryzyko. W przypadku zakwestionowania przez organ podatkowy dokumentacji potwierdzającej wywóz (na podstawie której podatnik zastosował preferencyjną stawkę VAT), po stronie podatnika może powstać obowiązek dokonania korekty rozliczeń i zastosowania do rozliczenia transakcji, krajowej stawki podatku VAT, a przy tym konieczność zapłaty odsetek, a nawet dodatkowego zobowiązania podatkowego. Pomocnym w tym przypadku może okazać się wystąpienie z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów podatkowych. Potwierdzenie poprawności posiadanych przez podatnika dokumentów jest rozwiązaniem zapewniającym pełne bezpieczeństwo podatkowe. Rozliczenie Obok właściwej dokumentacji, powstaje niemniej istotne zagadnienie jakim jest właściwe wykazanie eksportu w deklaracji podatkowej. Eksport może zostać wykazany ze stawką VAT 0% w rozliczeniu za miesiąc w którym dokonano dostawy towarów jeżeli przed upływem terminu do złożenia deklaracji za ten miesiąc podatnik otrzymał dokument potwierdzający wywóz towarów, czyli co do zasady do 25 dnia miesiąca następującego po dniu dokonaniu eksportu Jeżeli podatnik nie otrzymał dokumentu potwierdzającego wywóz w ww. terminie, a otrzymał go przed upływem terminu do złożenia deklaracji za miesiąc następny po miesiącu w którym podatnik dokonał wywozu towarów, podatnik nie wykazuje tej transakcji w ewidencji za miesiąc dostawy, a w okresie następnym, stosując stawkę podatku VAT 0%. W przypadku nieotrzymania dokumentu potwierdzającego w przedłużonym terminie, zastosowanie znajdują stawki właściwe dla dostawy tego towaru na terytorium kraju, czyli podatnik powinien wykazać dostawę ze stawką krajową w ewidencji za miesiąc dokonania dostawy. Jednocześnie jeżeli podatnik otrzyma dokument potwierdzający wywóz towarów w okresie późniejszym, będzie miał prawo do dokonania korekty podatku należnego w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym podatnik otrzyma ten dokument.   Przykład: Data dokonania eksportu towarów: 15 kwietnia 2019 r. Otrzymanie dokumentu potwierdzającego wywóz do 25 maja 2019 r. – rozliczenie eksportu ze stawką VAT 0% w rozliczeniu za miesiąc kwiecień. Otrzymanie dokumentu potwierdzającego wywóz do 25 czerwca 2019 r. – rozliczenie eksportu ze stawką VAT 0% w rozliczeniu za miesiąc maj. Otrzymanie dokumentu potwierdzającego wywóz w terminie późniejszym – wykazanie sprzedaży ze stawką krajową w rozliczeniu za kwiecień i dokonanie korekty podatku należnego w rozliczeniu za okres otrzymania dokumentu.   Zaliczki przy eksporcie towarów Ustawodawca przewidział ponadto odrębne uregulowania w zakresie zaliczek wpłacanych z tytułu eksportu towarów. Warunkami zastosowania stawki VAT 0% do zaliczek, są:

1. wywóz towarów w terminie 2 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym podatnik otrzymał zaliczkę;
2. otrzymanie przez podatnika dokumentu potwierdzającego w terminie 2 miesięcy licząc od końca miesiąca w którym podatnik otrzymał zaliczkę.

W tym miejscu należy jednak zwrócić uwagę, że o ile w przypadku otrzymania dokumentu potwierdzającego wywóz w terminie późniejszym niż wymieniony termin 2 miesięcy od końca miesiąca otrzymania zaliczki, ustawodawca przewidział możliwość dokonania późniejszej korekty podatku należnego (pierwotne wykazanie zaliczki w dacie jej otrzymania ze stawką krajową, oraz późniejsza korekta podatku w miesiącu otrzymania dokumentacji) to warunek wywozu towarów jest warunkiem bezwzględnym zastosowania preferencyjnej stawki VAT. Jeżeli zatem podatnik nie dokona wywozu towarów w terminie 2 miesięcy licząc od końca miesiąca w którym otrzymał zaliczkę – co do zasady bezpowrotnie traci możliwość do zastosowania stawki VAT 0% w odniesieniu do kwoty otrzymanej zaliczki. Od powyższej zasady istnieje jednak pewien wyjątek. Zastosowanie stawki VAT 0% jest możliwe w przypadku dokonania wywozu w terminie późniejszym niż 2 miesiące licząc od końca miesiąca otrzymania zaliczki, jeżeli wywóz w późniejszym terminie jest uzasadniony specyfiką realizacji tego rodzaju dostaw potwierdzoną warunkami dostawy, w których określono termin wywozu towarów.