Zmiany w fundacjach rodzinnych – najnowsza aktualizacja

Poza wcześniej opisywanymi zmianami planowana nowelizacja ustawy o fundacji rodzinnej znacząco modyfikuje zasady opodatkowania przychodów z najmu. Projekt – zgodnie z przedstawionym zamysłem Ministerstwa Finansów - zmierza do ograniczenia katalogu aktywności, które mogą korzystać z preferencyjnego statusu podatkowego oraz do przeciwdziałania wykorzystywaniu fundacji rodzinnych jako wehikułów do prowadzenia działalności quasi-gospodarczej. 

Kierunek zmian 

Najem krótkoterminowy 

Projekt wprost wyłącza możliwość korzystania ze zwolnienia z CIT dla przychodów z najmu krótkoterminowego, rozumianego jako udostępnianie lokali lub budynków na doby i z dodatkowymi usługami towarzyszącymi (np. sprzątanie, recepcja, wynajem przez platformy internetowe). 
Najem krótkoterminowy ma być traktowany jak działalność usługowa i jako taki będzie opodatkowany na zasadach ogólnych, bez możliwości korzystania z preferencji fundacji rodzinnej. 

Najem komercyjny 

Zwolnienie podatkowe nie będzie obejmować również większości form najmu komercyjnego, tj. wynajmu powierzchni użytkowych, biurowych, magazynowych czy handlowych. Fundacja będzie mogła prowadzić taki najem, ale: 

• dochody będą podlegały CIT, 
• fundacja nie będzie mogła traktować go jako pasywnej aktywności inwestycyjnej. 

Celem ustawodawcy jest uniemożliwienie konkurowania fundacji z podmiotami gospodarczymi prowadzącymi profesjonalny najem. 

Najem mieszkaniowy — zakres ograniczony 

Ustawodawca pozostawia możliwość korzystania ze zwolnienia wyłącznie dla najmu mieszkaniowego o charakterze długoterminowym, przy czym: 

• najem musi być wykonywany bezpośrednio przez fundację, 
• nie może to być najem realizowany za pośrednictwem operatorów, 
• wymagane jest wykazanie, że cel najmu ma charakter wyłącznie mieszkaniowy, a nie usługowy. 
• Wprowadzony zostaje również obowiązek dowodowy po stronie fundacji, w szczególności dokumentowania sposobu wykorzystania lokali. 

Konsekwencje praktyczne dla fundacji jako wynajmujących 

• Fundacje posiadające nieruchomości wykorzystywane na wynajem krótkoterminowy będą musiały liczyć się z pełnym opodatkowaniem CIT i utratą preferencji. 
• W przypadku struktur, w których wynajem był prowadzony przez operatorów lub profesjonalne firmy zarządzające najmem, konieczne będzie przeprojektowanie modelu działania. 
• Nowelizacja wymusi także ocenę, czy fundacja nie wchodzi w zakres działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o fundacji rodzinnej, co może generować dodatkowe konsekwencje. 

Pozostałe kluczowe zmiany 

Poza wskazanymi powyżej ograniczeniami dotyczącymi działalności gospodarczej fundacji rodzinnych związanej z wynajmowaniem nieruchomości nowelizacja przepisów podatkowych w odniesieniu do fundacji obejmuje: 

• 36-miesięczny okres „lock-up” dla mienia – sprzedaż aktywów wniesionych do fundacji przed upływem 36 miesięcy ma być opodatkowana, 
• Objęcie fundacji reżimem CFC – dochody zagranicznych jednostek kontrolowanych będą rozliczane na poziomie fundacji, 
• Modyfikacje w zakresie exit tax – ograniczenie zwolnień dotyczących przenoszenia majątku za granicę, 
• Rozszerzenie katalogu ukrytych zysków – m.in. skutki umorzenia pożyczek na rzecz fundatora/beneficjenta mogą stanowić dochód fundacji, 
• Doprecyzowanie kwestii podmiotów transparentnych podatkowo – uszczelnienie zasad rozliczania przychodów osiąganych przez fundację za ich pośrednictwem, 
• Zmiany w zakresie darowizn i świadczeń na rzecz beneficjentów – doprecyzowanie katalogu świadczeń opodatkowanych oraz nieopodatkowanych, 
• Zwiększenie obowiązków dokumentacyjnych – w szczególności przy transakcjach z podmiotami powiązanymi i przy kwalifikacji świadczeń jako ukrytych zysków. 

Status prac legislacyjnych 

Aktualnie projekt ustawy nowelizacyjnej został w dniu 7 listopada przekazany Prezydentowi do podpisu. Na dzień 25 listopada Prezydent nie zdecydował, czy podpisze tę ustawę, a więc droga ustawodawcza jeszcze się nie zakończyła.