APA nie może być wydane, jeśli transakcje kontrolowane są już objęte kontrolą Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – II FSK 1345/21 z 7 sierpnia 2024 r.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 sierpnia 2024 r. rozstrzygnął istotną kwestię dotyczącą procedury uprzednich porozumień cenowych (APA) w odniesieniu do transakcji kontrolowanych między podmiotami powiązanymi. Sprawa dotyczyła wniosku spółki P. sp. z o.o., która ubiegała się o jednostronne APA obejmujące transakcje z podmiotami powiązanymi, w tym z firmą mającą siedzibę w innym państwie członkowskim UE.
Spółka chciała objąć APA następujące transakcje:
- Zakup usług informatycznych i licencji na oprogramowanie,
- Oddelegowanie pracowników wysokiego szczebla,
- Zakup usług reklamowych i marketingowych.
Szef Krajowej Administracji Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 85 pkt 2 ustawy o rozstrzyganiu sporów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz zawierania uprzednich porozumień cenowych (ustawa DRM).
Dlaczego APA nie mogło być wydane?
Przesłanka ustawowa: Art. 85 pkt 2 ustawy DRM zabrania wydania APA, jeśli transakcje kontrolowane są już objęte:
- postępowaniem podatkowym,
- kontrolą podatkową,
- kontrolą celno-skarbową,
- postępowaniem przed sądem administracyjnym, w ciągu dwóch ostatnich lat podatkowych poprzedzających rok złożenia wniosku.
Stan faktyczny w sprawie: Transakcje z 2017 r., które spółka chciała objąć APA, były już kontrolowane przez organ celno-skarbowy, który weryfikował poprawność podstaw opodatkowania CIT za ten rok. Kontrola obejmowała wszystkie transakcje wpływające na podstawę opodatkowania, nie tylko te wskazane we wniosku APA.
Skutki dla wniosku: Ponieważ transakcje spełniały ustawową przesłankę uniemożliwiającą wydanie APA, organ nie mógł rozpatrzyć wniosku merytorycznie i wydał obligatoryjne postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania zgodnie z art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej.
Interpretacja organu i sądu: NSA potwierdził, że nie ma znaczenia, czy kontrola celno-skarbowa badała każdą transakcję szczegółowo. Istotny jest fakt, że transakcje były objęte kontrolą w danym roku podatkowym, co automatycznie wyklucza możliwość wydania APA.
Kluczowe wnioski dla podatników
- Terminy mają znaczenie – wnioski APA należy składać z uwzględnieniem okresów kontroli podatkowej i celno-skarbowej.
- Sprawdzenie historii kontroli – jeśli transakcje były objęte kontrolą w ciągu dwóch ostatnich lat podatkowych, APA zostanie formalnie odrzucone.
- Dokumentacja cen transferowych – kompletna dokumentacja musi być przygotowana, ale sama obecność dokumentów nie zmienia faktu objęcia transakcji kontrolą.
- Brak dyskryminacji podmiotów UE – przepisy DRM stosuje się tak samo do wszystkich transakcji, niezależnie od tego, czy druga strona jest z Polski, czy innego państwa członkowskiego UE.
Komentarz eksperta
Wyrok NSA jednoznacznie pokazuje, że ustawowe przesłanki odmowy APA są obligatoryjne i literalne. Podatnik musi uwzględnić w planowaniu wniosku APA zarówno okresy kontrolne, jak i status postępowań podatkowych lub sądowych. Próba obejścia tej przesłanki poprzez argumentację, że organ nie badał każdej transakcji oddzielnie, nie jest skuteczna. Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność staranności w terminowym składaniu wniosków i dokładnego sprawdzenia historii kontroli.
