Art. 16i ust. 5 ustawy o CIT pozwala podatnikom podatku dochodowego na wielokrotną zmianę stawek amortyzacyjnych

Rozstrzygnięcia przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymagała sytuacja dotycząca kilkukrotnej zmiany decyzji podatnika w zakresie obniżania i podwyższania stawek amortyzacji podatkowej.  

Podatnik wskazał, że rozważa złożenie korekt deklaracji, które dotyczyć będą skorygowania rozliczeń CIT poprzez zmniejszenie wysokości odpisów amortyzacyjnych zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, poprzez zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych obliczonych z zastosowaniem obniżonej (nawet bliskiej zeru) stawki amortyzacji.  

Następnie wskazano, że możliwa jest sytuacja, w której podatnik ponownie zmieni decyzję dotyczącą wysokości stawek amortyzacyjnych w związku z czym ponownie skoryguje zeznania podatkowe (za nieprzedawnione okresy), poprzez decyzję o podwyższeniu tych stawek (do poziomu nie wyższego niż wynikający z wykazu stawek).  

Sprawa zakończyła się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który w wyroku z dnia 7 sierpnia 2025 r., sygn. II FSK 1477/22, uznał, że „Skarżąca jest uprawniona do zmiany stawek amortyzacyjnych zarówno przyszłych, jak i przeszłych rozliczeń podatkowych, w tym rozliczeń za wszystkie lata podatkowe wstecz, które nie uległy jeszcze przedawnieniu. Zmiana stosowanych przez Skarżącą stawek amortyzacyjnych może zostać wprowadzona ze skutkiem od pierwszego miesiąca roku podatkowego, na podstawie decyzji podjętej w trakcie jego trwania. Należy zaznaczyć, że brak precyzji w art. 16i ust. 5 u.p.d.o.p. powoduje pewną dowolność u podatników w kwestii zmiany stawek amortyzacyjnych w odniesieniu do przyszłych, jak i przeszłych rozliczeń podatkowych. (…) Artykuł 16i ust. 5 nie zawiera zakazu korygowania deklaracji podatkowych, ani też nie przewiduje wyraźnego zakazu zmiany stawek amortyzacji za lata ubiegłe.” 

Jak dostrzegł Naczelny Sąd Administracyjny, możliwość wielokrotnej zmiany stawek amortyzacji jest pewną dozwoloną formą planowania podatkowego. Podatnicy mogą wykorzystać zmianę stawek do optymalizacji rozliczeń - w okresie ponoszenia strat podatkowych zaplanować maksymalnie obniżone stawki amortyzacyjne i powrócić do stawek, tj. wyższych kosztów podatkowych, w okresie osiągania dochodów, a tym samym odpowiednio wpływać na wysokość straty podatkowej i dochodu do opodatkowania.