⌛📊 Czy możliwa jest wsteczna zmiana stawek amortyzacji?

👇 Dora (twój osobisty asystent podatkowy) wyjaśnia: 

📄 Podstawa prawna 

Zagadnienie wstecznej zmiany stawek amortyzacji jest kwestią kontrowersyjną, powodującą liczne rozbieżności w interpretacji obowiązujących przepisów dokonywanej przez organy podatkowe oraz sądy administracyjne. Podstawowy przepis umożliwiający zmianę stawek amortyzacyjnych to art. 16i ust. 5 ustawy o CIT i analogicznie art. 22i ust. 5 ustawy o PIT. Regulacje te umożliwiają podatnikom obniżać podane w Wykazie stawek amortyzacyjnych stawki dla poszczególnych środków trwałych. Zmiany stawki dokonuje się począwszy od miesiąca, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji albo od pierwszego miesiąca każdego następnego roku podatkowego. 

❗ Informacje ogólne 

Niestety przepisy ustaw o podatkach dochodowych nie zawierają doprecyzowania czy stawki amortyzacji można obniżać tylko na przyszłość czy jednak dozwolone jest to także w odniesieniu do okresów przeszłych. Organy podatkowe i sądy administracyjne przyjmują w tym zakresie odmienne stanowiska.  

💻 Interpretacja przepisów ogólnych oraz wyszukanych interpretacji lub wyroków. 

Dyrektor KIS konsekwentnie uznaje, że stawki amortyzacji środków trwałych mogą zmieniane być wyłącznie na początku każdego roku po roku bieżącym, w odniesieniu do okresów przyszłych. W interpretacjach indywidualnych: 

• z dnia 21 marca 2025 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.29.2025.1.AG, 
• z dnia 21 marca 2025 r., nr 0111-KDIB2 1.4010.30.2025.1.AG,  
• z dnia 19 marca 2025 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.51.2025.1.BD,  
• z dnia 18 grudnia 2024 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.499.2024.2.AG,  
• z dnia 21 listopada 2024 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.538.2024.2.BD, 

organ podatkowy wskazywał, że zmiana stawek amortyzacyjnych za zamknięte lata podatkowe (de facto korekta stawek), jest „planowaniem” stawek amortyzacyjnych. Zdaniem Dyrektora KIS zgoda na wsteczną zmianę stawek oznaczałaby swobodną zmianę wysokości kosztów podatkowych za okresy, które zostały już zamknięte (został wykazany dochód/strata podatkowa) bez wyraźnej przyczyny takiej jak błąd rachunkowy, oczywista omyłka czy też błędnie stosowane stawki amortyzacji.  

Innego zdania są natomiast sądy administracyjne, które w swoich orzeczeniach wskazują, że podatnicy mogą zmieniać stawki amortyzacyjne w odniesieniu zarówno do przyszłych, jak i do przeszłych rozliczeń podatkowych. Zgodnie z linią orzeczniczą sądów zapoczątkowaną wyrokiem NSA z dnia 3 lutego 2022 r., sygn. II FSK 1413/19, kontynuowaną następnie na przestrzeni rozstrzygnięć: 

• z dnia 25 stycznia 2024 r., sygn. II FSK 545/21 i II FSK 807/21, 
• z dnia 16 lutego 2024 r., sygn. II FSK 708/21,  
• z dnia 18 lutego 2025 r., sygn. II FSK 633/22,  
• z dnia 19 marca 2025 r., sygn. II FSK 856/22,  
• z dnia 7 maja 2025 r. sygn. akt II FSK 1028/22,  

należy uznać, że art. 16i ust. 5 ustawy o CIT jest nieprecyzyjny, wobec czego podatnicy mają prawo zmieniać stawki amortyzacji w odniesieniu zarówno do przyszłych rozliczeń podatkowych, jak tych dokonanych już w przeszłości. Potwierdzeniem tego stanowiska jest również najświeższy wyrok z 8 lipca 2025 r., sygn. II FSK 1372/22, w którym NSA stwierdził, że: 

„Gdyby ustawodawca chciał zakazać zmiany stawek amortyzacji za lata wcześniejsze, to powinien uczynić to w sposób niebudzący wątpliwości. Tego rodzaju ograniczeń podatnik ani organ podatkowy nie mogą domniemywać.” 

📝 Podsumowanie 

Przedstawione rozbieżności pomiędzy stanowiskiem organów podatkowych a linią orzeczniczą sądów administracyjnych powodują, że zagadnienie wstecznej zmiany stawek amortyzacyjnych nadal wiąże się z istotnym ryzykiem podatkowym. W aktualnym stanie praktyki najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest dokonywanie wstecznego obniżenia stawek amortyzacji wyłącznie w sytuacjach, w których działanie to znajduje uzasadnienie w korekcie błędu rachunkowego, oczywistej omyłki lub zastosowania nieprawidłowej stawki amortyzacyjnej. Takie przypadki co do zasady są akceptowane przez organy podatkowe jako dopuszczalna korekta rozliczeń. 

Odmiennie jednak należy ocenić sytuacje, w których zmiana stawek motywowana jest chęcią dokonania optymalizacji lub planowania podatkowego. W takich okolicznościach organy podatkowe często kwestionują możliwość dokonywania korekt wstecznych, uznając je za niedopuszczalną ingerencję w zamknięte okresy rozliczeniowe. Nie oznacza to jednak, że stanowisko podatnika jest z góry skazane na niepowodzenie. Aktualna i coraz bardziej ugruntowana linia orzecznicza sądów administracyjnych wskazuje bowiem, że przepisy ustaw o podatkach dochodowych nie wprowadzają jednoznacznego zakazu wstecznej zmiany stawek amortyzacyjnych. W konsekwencji, w przypadku uzyskania negatywnej interpretacji organów podatkowych, zasadne może być rozważenie wniesienia skargi do właściwego sądu administracyjnego. Wielu podatnikom udaje się uzyskać w tym zakresie korzystne rozstrzygnięcia, oparte na wykładni przepisów przyjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny. 

*Informacje przekazywane przez Doradzai.com nie są usługami doradztwa podatkowego i nie stanowią wiążącej wykładni przepisów podatkowych