🌐🧑‍💻 Czy pracownik na home office w innym państwie stanowi zakład?

 📄 Podstawa prawna 

Zgodnie z Konwencją Modelową OECD, zasadą jest, że jeżeli w danym państwie powstaje zakład, to jego właściciel musi rozliczyć się w tym państwie z osiągniętych za jego pomocą dochodów. 

Zakład w podatku dochodowym od osób prawnych rozumiany jest jako: 

1. stała placówka, poprzez którą podmiot mający siedzibę lub zarząd na terytorium jednego państwa wykonuje całkowicie lub częściowo działalność na terytorium innego państwa, a w szczególności oddział, przedstawicielstwo, biuro, fabrykę, warsztat albo miejsce wydobywania bogactw naturalnych, 
2. plac budowy, budowę, montaż lub instalację, prowadzone na terytorium jednego państwa przez podmiot mający siedzibę lub zarząd na terytorium innego państwa, 
3. osoba, która w imieniu i na rzecz podmiotu mającego siedzibę lub zarząd na terytorium jednego państwa działa na terytorium innego państwa, jeżeli osoba ta ma pełnomocnictwo do zawierania w jego imieniu umów i pełnomocnictwo to faktycznie wykonuje, (definicja z art. 4a ust. 11 ustawy o CIT, typowych UPO zawartych przez Polskę oraz art. 5 Modelowej Konwencji OECD). 

❗ Informacje ogólne 

Samo wykonywanie obowiązków przez pracownika (home office) na terytorium innego państwa nie przesądza automatycznie o powstaniu zakładu podatkowego. Kluczowe są fakty:  

• czy przedsiębiorstwo ma ekonomiczne prawo rozporządzania miejscem, w którym pracownik wykonuje zadania,  
• czy pracownik działa „w imieniu przedsiębiorstwa” z uprawnieniami do zawierania wiążących umów,   
• czy działalność wykonywana w tym miejscu ma charakter zasadniczy, czy jedynie pomocniczy lub przygotowawczy. 

💻 Interpretacja przepisów ogólnych oraz wyszukanych interpretacji lub wyroków. 

W wyroku z dnia 24 czerwca 2024 r., sygn. I SA/Gl 1679/23, WSA w Gliwicach rozpatrywał sprawę Spółki będącej rezydentem podatkowym w Niemczech. Spółka zatrudniła w Polsce pracownika, do którego obowiązków należy m.in.: wsparcie przedsprzedażowe i posprzedażowe w języku angielskim i niemieckim wykonywane zdalnie (telefonicznie lub za pomocą komunikacji internetowej) bądź w siedzibie klienta, doradztwo w zakresie procesów przepływu pracy w druku cyfrowym oraz testowanie oprogramowania i zapewnienie odpowiedniej jego jakości. Pracownik nie jest upoważniony do podejmowania żadnych decyzji w imieniu Spółki (w szczególności nie posiada uprawnień do podpisywania umów). Spółka nie wynajmuje w Polsce żadnego biura, ani innego pomieszczenia czy lokalu, nie jest też właścicielem żadnych nieruchomości w Polsce. Pracownik wykonuje pracę na rzecz Spółki w miejscu przez siebie wybranym i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą (głównie w jego mieszkaniu w Polsce z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość w ramach pracy zdalnej). Sąd wojewódzki stwierdził, że samo przekazanie do dyspozycji pracownika urządzeń umożliwiających mu pracę zdalną (tj. laptopa, telefonu komórkowego i kolorymetru) nie tworzy stałej placówki Spółki, gdyż nie powstaje żadna więź z punktem geograficznym. Sąd powołał się też na Komentarz do Modelowej Konwencji OECD wskazujący, iż prywatne mieszkanie pracownika wykorzystywane w charakterze home office zwykle nie stanowi stałej placówki, gdy pracownik transgraniczny wykonuje prace ze swojego domu, zamiast udostępnionego mu biura. W związku z tym, w tej sytuacji Spółka nie będzie posiadała w Polsce zakładu. 

Kolejny wyrok, z dnia 11 czerwca 2024 r., sygn. I SA/Gl 914/23, wydany przez WSA w Gliwicach, również dotyczy Spółki będącej rezydentem podatkowym w Niemczech, która planuje zawrzeć umowę o pracę z dwoma osobami fizycznymi będącymi polskimi rezydentami podatkowymi mającymi miejsce zamieszkania w Polsce. Osoby, które Spółka planuje zatrudnić w Polsce będą wykonywały pracę z domu (praca w trybie home office), a przedsiębiorstwo nie ma i nie planuje wynająć w Polsce biura. Pracownicy nie będą podejmować decyzji w imieniu w Spółki, nie będą upoważnieni do podpisywania umów w imieniu w jej imieniu ani do ustalania istotnych warunków umów z klientami. W tym przypadku Sąd wojewódzki także stwierdził, że niemiecka Spółka nie będzie posiadała w Polsce zakładu, wskazując przede wszystkim na: 

• brak dysponowania w Polsce pomieszczeniem, w którym prowadziłaby biuro, zakład fabryczny, warsztat lub w którym znajdowałaby się filia spółki lub miejsce jej zarządu, 

• brak przyznania osobom zatrudnionym w Polsce pełnomocnictwa do zawierania umów w imieniu Spółki.  

📝 Podsumowanie 

Jeżeli pracownik zagranicznego przedsiębiorstwa wykonuje pracę z prywatnego mieszkania położonego w Polsce, powierzone mu czynności mają charakter przygotowawczy lub pomocniczy, a on sam nie posiada umocowania prawnego do zawierania umów w imieniu spółki – sądy stają na stanowisku, że przedsiębiorstwo będące pracodawcą nie posiada w Polsce stałej placówki stanowiącej zakład podatkowy.   

*Informacje przekazywane przez Doradzai.com nie są usługami doradztwa podatkowego i nie stanowią wiążącej wykładni przepisów podatkowych