Dostarczyłeś towar do podmiotu podszywającego się pod kontrahenta? Musisz rozpoznać przychód.

Jeżeli przedsiębiorca dostarczy towar podmiotowi, który podszywa się pod kontrahenta, musi rozpoznać z tego tytułu przychód pomimo tego, że padł ofiarą oszustwa. 

Tak wyraził się Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 17 grudnia 2025 r., nr 0114-KDIP2-2.4010.514.2025.2.AS. W stanie faktycznym, z którego ona wynikła, polska spółka otrzymała zamówienie od – jak wówczas myślała – kontrahenta z siedzibą we Francji. Ów „kontrahent” przesłał polskiej spółce oficjalne zamówienie oraz dokument potwierdzający, że zamówienie zostało podpisane przez osoby uprawnione: dyrektora sprzedaży, dyrektora finansowego oraz managera sprzedaży. Towar trafił na wskazany w zleceniu adres. W tym samym czasie polska spółka realizowała już kolejne zamówienie złożone przez „kontrahenta”. Jednak gdy minął termin płatności faktury wystawionej przez polski podmiot, nawiązanie jakiegokolwiek kontaktu z „kontrahentem” okazało się już niemożliwe – brak odpowiedzi na telefony i maile. 

Co jednak najbardziej zdumiewające – polska spółka wyczerpująco zweryfikowała kontrahenta zgodnie ze swoimi procedurami, m.in. na podstawie informacji znajdujących się na stronie internetowej „kontrahenta” sprawdziła, czy kontrahent jest czynnym podatnikiem Finalnie okazało się, że „kontrahent” w rzeczywistości podszywał się pod prawdziwy francuski podmiot, a strona internetowa była imitacją tej prawdziwej. Zarówno polska spółka, jak i francuski podmiot, pod którego podszywał się „kontrahent” zgłosiły sprawę do organów ścigania. 

Spółka wystąpiła więc do Dyrektora KIS z pytaniem, czy w związku z powyższym jest zobowiązana rozpoznać przychód podatkowy. 

Dyrektor KIS odpowiedział twierdząco. Wskazał, że o "przychodzie z działalności gospodarczej" można mówić już w momencie powstania uprawnienia podatnika do uzyskania przysporzenia, niezależnie od jego faktycznego otrzymania. Przychodami należnymi są bowiem należności stanowiące efekt działalności gospodarczej podatnika, których wydania może on żądać od drugiej strony umowy. Przychody będą należne nawet wówczas, gdy podatnik ich nie otrzyma albo zrezygnuje z ich otrzymania lub odroczy termin płatności.”.

Organ jednocześnie przyznał rację spółce, iż będzie ona mieć możliwość zarówno dokonania korekty przychodu należnego, jak również zaliczenia straty z tytułu wartości utraconych towarów jako koszty uzyskania przychodów w chwili zakończenia sprawy przez organy ścigania, chociażby z powodu niewykrycia sprawców przestępstwa – na podstawie prawomocnego postanowienia o umorzeniu postępowania. 

Co jednak ważne – organy, jak i sądy administracyjne podkreślają, że taka możliwość nie zaistnieje w sytuacji, kiedy postępowanie karne prowadzone przez organy ścigania jest w toku. Przykładowo w wyroku WSA w Krakowie z dnia 19 grudnia 2024 r., I SA/Kr 653/24 sąd uznał, że „Spółka podjęła kroki prawne w celu odzyskania należności, zgłaszając odpowiednim organom ścigania fakt popełnienia oszustwa na jej rzecz. Postępowanie zmierzające do wykrycia sprawców jest w toku. Nie można wobec tego wykluczyć, że sprawcy zostaną ustaleni i spółka uzyska należności wynikające z zawartej umowy. Dlatego też nie można podzielić kategorycznego stanowiska spółki, że nie istnieje podmiot, od którego skutecznie można dochodzić należności z tytułu zawartej umowy sprzedaży i dlatego nie mamy do czynienia z przychodem należnym.”. 

W praktyce oznacza to, że możliwość dokonania korekty, jak i zaliczenia utraconego towaru w koszty uzyskania przychodu będzie w skrajnych przypadkach możliwa dopiero po kilku latach od dnia popełnienia przestępstwa. Zgodnie z Kodeksem postępowania karnego, śledztwo powinno być zakończone w ciągu 3 miesięcy od jego wszczęcia, jednak istnieje możliwość jego przedłużenia na czas nieokreślony, jeżeli sprawa jest szczególnie zawiła. 

Źródło: Interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z dnia 17 grudnia 2025 r., nr 0114-KDIP2-2.4010.514.2025.2.AS 

Z interpretacją mogą się Państwo zapoznać pod tym linkiem:  

https://eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/672847