JPK_CIT a zagraniczne oddziały – zmiana stanowiska administracji skarbowej
Dyrektor KIS zmienił swoje podejście do obowiązków raportowych w zakresie samobilansujących się oddziałów zagranicznych.
Dyrektor KIS 15 kwietnia 2026 r. zmienił swoją wcześniejszą interpretację, w której uznał, że należy raportować w księgach rachunkowych także zdarzenia występujące w samobilansujących się oddziałach zagranicznych (sygn. zmienionej interpretacji: 0111-KDIB2-1.4010.585.2025.2.AJ).
Dyrektor KIS przyznał, że gdy jednostka macierzysta posiada oddziały poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej regulacje ustawy o rachunkowości odnoszą się wyłącznie do sporządzanych przez takie oddziały samodzielnych sprawozdań finansowych i do zasad sporządzania łącznego sprawozdania finansowego przez jednostkę macierzystą oraz włączania do sprawozdania łącznego odpowiednich danych wynikających z bilansów tych oddziałów, natomiast same nie sankcjonują zasad prowadzenia przez takie podmioty ksiąg rachunkowych. W związku z powyższym przyjął, że ustawa o rachunkowości nie zawiera regulacji, które nakładają obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych dla oddziałów (zakładów) znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które prowadzą w sposób samodzielny ewidencję (sprawozdania finansowe czy księgi rachunkowe) na potrzeby lokalnych przepisów o rachunkowości.
Ustawa o CIT nie reguluje w sposób autonomiczny zasad prowadzenia rachunkowości dla celów podatkowych. Art. 9 ust. 1 ustawy o CIT w tym zakresie zawiera odesłanie do odrębnych przepisów. Z perspektywy polskiego systemu prawnego zasady ogólne prowadzenia rachunkowości (w tym ksiąg rachunkowych) określone zostały właśnie w ustawie o rachunkowości. Biorąc powyższe pod uwagę, Dyrektor KIS zauważył, że obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych i ich przesyłania właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego po zakończeniu roku podatkowego na podstawie art. 9 ust. 1c ustawy o CIT, nie powinien obejmować zapisów (ksiąg) dotyczących tzw. samobilansujących się oddziałów zagranicznych podatnika (tj. ksiąg prowadzonych samodzielnie przez takie oddziały stosownie do przyjętej u danego podatnika polityki rachunkowości).
W konsekwencji księgi rachunkowe prowadzone dla potrzeb samobilansujących zagranicznych oddziałów nie podlegają przekazaniu w strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2 Ordynacji podatkowej. Skoro zatem księgi obejmujące działalność zagranicznych oddziałów samobilansujących nie podlegają przekazaniu na podstawie art. 9 ust. 1c ustawy o CIT, to nie podlegają one również obowiązkowi uzupełnienia o dodatkowe dane, o których mowa w Rozporządzeniu Ministra Finansów z 16 sierpnia 2024 r. w sprawie dodatkowych danych.
Żeby nie było za słodko, dyrektor KIS dodał jednak także łyżkę dziegciu, przypominając, że nieobjęcie ksiąg rachunkowych samobilansujących się oddziałów zagranicznych obowiązkami w zakresie JPK na gruncie ustawy o CIT nie zwalnia spółki (macierzystej) z obowiązku wykazywania danych dotyczących tych oddziałów w prowadzonej przez nią ewidencji rachunkowej (np. pozabilansowej), jeżeli rzutują one na krajowe obowiązki podatkowe takiej jednostki, będącej de facto jednym bytem prawnym. Zwrócił bowiem uwagę, iż podatnicy mają, na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy o CIT, obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych w taki sposób, aby istniała możliwość określenia m.in. wysokości dochodu/straty, podstawy opodatkowania oraz wysokości należnego podatku za rok podatkowy. Obowiązek ten – dla celów podatkowych – istnieje niezależnie od możliwości jakie wynikają z ustawy o rachunkowości w odniesieniu do samobilansujących się zagranicznych oddziałów.
